Καταραμένε Έλληνα!

Καταραμένε Έλληνα!

Όπου να γυρίσω τη σκέψη μου, όπου και να στρέψω την ψυχή μου, μπροστά μου σε βλέπω, εσένα βρίσκω... Τέχνη λαχταρώ, Ποίηση, Θέατρο, Αρχιτεκτονική, εσύ μπροστά πρώτος και αξεπέραστος. Επιστήμη αναζητώ, Μαθηματικά, Φιλοσοφία, Ιατρική, κορυφαίος εσύ και ανυπέρβλητος! Για Δημοκρατία διψώ, Ισονομία και Ισότητα, εσύ μπροστά μου ασυναγώνιστος και ανεπισκίαστος. Καταραμένε Ελληνα, καταραμένη γνώση. Γιατί να σε αγγίξω; Για να αισθανθώ πόσο μικρός είμαι, ασήμαντος, μηδαμινός; Γιατί δεν με αφήνεις στην δυστυχία μου και στην ανεμελιά μου;''

Φρίντριχ Σίλερ (1759-1805) Γερμανός συγγραφέας και ποιητής

Η λέξη που χάλασε το τέρας

Ἀνήκω σὲ µία χώρα µικρή.

Ἕνα πέτρινο ἀκρωτήρι στὴ Μεσόγειο, ποὺ δὲν ἔχει ἄλλο ἀγαθὸ παρὰ τὸν ἀγώνα τοῦ λαοῦ, τὴ θάλασσα, καὶ τὸ φῶς τοῦ ἥλιου.

Εἶναι µικρὸς ὁ τόπος µας, ἀλλὰ ἡ παράδοσή του εἶναι τεράστια καὶ τὸ πράγµα ποὺ τὴ χαρακτηρίζει εἶναι ὅτι µᾶς παραδόθηκε χωρὶς διακοπή.

Ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα δὲν ἔπαψε ποτὲ της νὰ µιλιέται. Δέχτηκε τὶς ἀλλοιώσεις ποὺ δέχεται καθετὶ ζωντανό, ἀλλὰ δὲν παρουσιάζει κανένα χάσµα.

Ἄλλο χαρακτηριστικὸ αὐτῆς τῆς παράδοσης εἶναι ἡ ἀγάπη της γιὰ τὴν ἀνθρωπιά, κανόνας της εἶναι ἡ δικαιοσύνη.
Στὴν ἀρχαία τραγωδία, τὴν ὀργανωµένη µὲ τόση ἀκρίβεια, ὁ ἄνθρωπος ποὺ ξεπερνᾶ τὸ µέτρο, πρέπει νὰ τιµωρηθεῖ ἀπὸ τὶς Ἐρινύες.

Ὅσο γιὰ µένα συγκινοῦµαι παρατηρώντας πὼς ἡ συνείδηση τῆς δικαιοσύνης εἶχε τόσο πολὺ διαποτίσει τὴν ἑλληνικὴ ψυχή, ὥστε νὰ γίνει κανόνας τοῦ φυσικοῦ κόσµου.

Καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς διδασκάλους µου, τῶν ἀρχῶν τοῦ περασµένου αἰώνα, γράφει: «… θὰ χαθοῦµε γιατί ἀδικήσαµε …».
Αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἦταν ἀγράµµατος. Εἶχε µάθει νὰ γράφει στὰ τριάντα πέντε χρόνια τῆς ἡλικίας του. Ἀλλὰ στὴν Ἑλλάδα τῶν ἡµερῶν µας, ἡ προφορικὴ παράδοση πηγαίνει µακριὰ στὰ περασµένα ὅσο καὶ ἡ γραπτή. Τὸ ἴδιο καὶ ἡ ποίηση.

Εἶναι γιὰ µένα σηµαντικὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Σουηδία θέλησε νὰ τιµήσει καὶ τούτη τὴν ποίηση καὶ ὅλη τὴν ποίηση γενικά, ἀκόµη καὶ ὅταν ἀναβρύζει ἀνάµεσα σ’ ἕνα λαὸ περιορισµένο.

Γιατί πιστεύω πὼς τοῦτος ὁ σύγχρονος κόσµος ὅπου ζοῦµε, ὁ τυρρανισµένος ἀπὸ τὸ φόβο καὶ τὴν ἀνησυχία, τὴ χρειάζεται τὴν ποίηση. Ἡ ποίηση ἔχει τὶς ρίζες της στὴν ἀνθρώπινη ἀνάσα – καὶ τί θὰ γινόµασταν ἂν ἡ πνοή µας λιγόστευε;

Εἶναι µία πράξη ἐµπιστοσύνης – κι ἕνας Θεὸς τὸ ξέρει ἂν τὰ δεινά µας δὲν τὰ χρωστᾶµε στὴ στέρηση ἐµπιστοσύνης.
Παρατήρησαν, τὸν περασµένο χρόνο γύρω ἀπὸ τοῦτο τὸ τραπέζι, τὴν πολὺ µεγάλη διαφορὰ ἀνάµεσα στὶς ἀνακαλύψεις τῆς σύγχρονης ἐπιστήµης καὶ στὴ λογοτεχνία. Παρατήρησαν πὼς ἀνάµεσα σ’ ἕνα ἀρχαῖο ἑλληνικὸ δράµα καὶ ἕνα σηµερινό, ἡ διαφορὰ εἶναι λίγη. Ναί, ἡ συµπεριφορὰ τοῦ ἀνθρώπου δὲ µοιάζει νὰ ἔχει ἀλλάξει βασικά. Καὶ πρέπει νὰ προσθέσω πὼς νιώθει πάντα τὴν ἀνάγκη ν’ ἀκούσει τούτη τὴν ἀνθρώπινη φωνὴ ποὺ ὀνοµάζουµε ποίηση. Αὐτὴ ἡ φωνὴ ποὺ κινδυνεύει νὰ σβήσει κάθε στιγµὴ ἀπὸ στέρηση ἀγάπης καὶ ὁλοένα ξαναγεννιέται. Κυνηγηµένη, ξέρει ποὺ νὰ ’βρει καταφύγιο, ἀπαρνηµένη, ἔχει τὸ ἔνστικτο νὰ πάει νὰ ριζώσει στοὺς πιὸ ἀπροσδόκητους τόπους. Γι’ αὐτὴ δὲν ὑπάρχουν µεγάλα καὶ µικρὰ µέρη τοῦ κόσµου. Τὸ βασίλειό της εἶναι στὶς καρδιὲς ὅλων τῶν ἀνθρώπων τῆς γῆς. Ἔχει τὴ χάρη ν’ ἀποφεύγει πάντα τὴ συνήθεια, αὐτὴ τὴ βιοµηχανία.

Χρωστῶ τὴν εὐγνωµοσύνη µου στὴ Σουηδικὴ Ἀκαδηµία ποὺ ἔνιωσε αὐτὰ τὰ πράγµατα, ποὺ ἔνιωσε πὼς οἱ γλῶσσες, οἱ λεγόµενες περιορισµένης χρήσης, δὲν πρέπει νὰ καταντοῦν φράχτες ὅπου πνίγεται ὁ παλµὸς τῆς ἀνθρώπινης καρδιᾶς, ποὺ ἔγινε ἕνας Ἄρειος Πάγος ἱκανός νὰ κρίνει µὲ ἀλήθεια ἐπίσηµη τὴν ἄδικη µοίρα τῆς ζωῆς, γιὰ νὰ θυµηθῶ τὸν Σέλλεϋ, τὸν ἐµπνευστή, καθώς µᾶς λένε, τοῦ Ἀλφρέδου Νοµπέλ, αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου ποὺ µπόρεσε νὰ ἐξαγοράσει τὴν ἀναπόφευκτη βία µὲ τὴ µεγαλοσύνη τῆς καρδιᾶς του.

Σ’ αὐτὸ τὸν κόσµο, ποὺ ὁλοένα στενεύει, ὁ καθένας µας χρειάζεται ὅλους τούς ἄλλους. Πρέπει ν’ ἀναζητήσουµε τὸν ἄνθρωπο, ὅπου καὶ νὰ βρίσκεται.
Ὅταν στὸ δρόµο τῆς Θήβας, ὁ Οἰδίπους συνάντησε τὴ Σφίγγα, κι αὐτὴ τοῦ ἔθεσε τὸ αἴνιγµά της, ἡ ἀπόκρισή του ἦταν: ὁ ἄνθρωπος. Τούτη ἡ ἁπλὴ λέξη χάλασε τὸ τέρας. Ἔχουµε πολλὰ τέρατα νὰ καταστρέψουµε. Ἂς συλλογιστοῦµε τὴν ἀπόκριση τοῦ Οἰδίποδα.

Ομιλία του Γιώργου Σεφέρη κατά την τελετή παραλαβής του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας, 11 Δεκεμβρίου 1963.

Του Μάνου...

 http://www.youtube.com/watch?v=B63I9X6rMlo&feature=player_embedded#at=18

ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ είπε...

   "Μ' ένα ματι, μ' ένα δοντι
    με βαμμένα τα μαλλιά

σκαρφαλώσαν οι γερόντοι

στης πατρίδας τα σκαλιά,

καθώς παν για τα 80

ίδιοι και παράλληλοι

το πολύ για καμιά τσόντα

είναι πια κατάλληλοι.

Μας φλομώσαν οι παπούδες

με ψευτιές και φούμαρα

λες και ειμαστε αλεπούδες

και μασάμε κούμαρα,

μα θαρθούνε άλλα χρόνια

μ' όνειρα κι οράματα

δίχως λόγους στα μπαλκόνια

κι άχρηστα προγράμματα.

Μα για να σωθεί η Ελλάδα

στους καιρούς τους ύστατους

βρείτε κάπου ένα Καιάδα

και γκρεμοτσακίστε τους".

ΤΟ «ΓΙΟΥΡΟΥΣΙ ΤΗΣ ΤΟΚΟΓΛΥΦΙΑΣ»

 Ως γνωστό ο Έζρα Πάουντ, ο οποίος θεωρείται από πολλούς ως ο μεγαλύτερος ποιητής του 20^ου αιώνα, αφιέρωσε τη ζωή του μαχόμενος τα διεθνή παρασιτικά τοκογλυφικά κυκλώματα των τραπεζών και του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Το πιό κάτω δικό του ποίημα λοιπόν είναι ακριβώς αφιερωμένο στη τοκογλυφία.

Τ ο  Γ ι ο υ ρ ο ύ σ ι  τ η ς  Τ ο κ ο γ λ υ φ ί α ς
(USURA)
Με την τοκογλυφία,
δεν φτιάχνουν σπίτια οι άνθρωποι γερά:
η κάθε πέτρα λαξεμένη και βαλμένη στη θέση της σωστά
να στρώσει απάνω ο σοβάς, να δέσει
ο σκελετός, να κάτσουν τα στολίδια.
Με την τοκογλυφία
δεν ζωγραφίζουν οι άνθρωποι
παράδεισους στις εκκλησίες
μετά βαΐων και κλάδων,
την παναγιά να δέχεται τον άγγελο εξ ουρανών
κι απάνω εκεί στο πρόχειρο μολύβωμα να λάμπει
το φωτοστέφανό της.
Με την τοκογλυφία
δεν αξιώνονται οι άνθρωποι Γκονζάγα,
κληρονόμους, παλλακίδες,
δεν φτιάχνονται οι εικόνες για νʼ αντέξουν
στον χρόνο και να μας αντέξουν
φτιάχνονται για να πουληθούν αμέσως
και πουλιούνται
Με την τοκογλυφία,
κρίμα μεγάλο κι άδικο ενάντια την φύση,
κάτι μπαγιάτικα αποφάγια το ψωμί σου
χάρτινο το ψωμί σου,
χωρίς το στάρι των βουνών και το σκληρό αλεύρι.
Με την τοκογλυφία χοντραίνει η μολυβιά.

Με την τοκογλυφία ξεχαλινώνονται οι γραμμές
κι οι άνθρωποι δεν βρίσκουν τόπο να φωλιάσουν.
Η πέτρα τρώει το λιθοξόο
κι ο αργαλειός τον υφαντή.
ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΚΟΓΛΥΦΙΑ
δεν φτάνει το μαλλί στην αγορά
και δεν αφήνει κέρδος το κοπάδι με την τοκογλυφία.
Μάστιγα, μάστιγα μεγάλη αυτή η τοκογλυφία
στομώνει τη βελόνα στο χέρι της κυράς
και σταματά το ακούραστο αδράχτι.
Δεν γίνεται Πιέδρο Λομπάρδο
ούτε κρασί με την τοκογλυφία.
Ντούτσιο δεν γίνεται ούτε Πιέρ ντέλλα Φρανσέσκα
και Χουάν Μπελίν και Λα Καλούνια
ζωγραφιστή με την τοκογλυφία.
Αντζέλικο δεν γίνεται, δεν γίνεται Αμπρότζιο Πρέντις,
ούτε εκκλησία πέτρινη,
κι απάνω από την πύλη σμιλεμένο: Αγαπάτε Αλλήλους.
Άγιο Τρόφιμο… όχι, ασφαλώς, με την τοκογλυφία.
Και Άγιο Ιλαρίωνα… όχι, βεβαίως, με την τοκογλυφία.
Σκουριάζει η σμίλη με την τοκογλυφία.
Σκουριάζει η τέχνη κι ο τεχνίτης,
τρώει το νήμα ο αργαλειός,
κανείς δεν ξέρει πια να κάνει τα χρυσοκεντητά ,
έχει λεκέδες το γαλάζιο, σκορπίζεται το κρεμεζί,
Μέμλινκ δεν βρίσκει πια το σμαραγδί.
Έσφαξε η τοκογλυφία μες τη μήτρα το παιδί,
στόμωσε του νέου την ορμή,
την άνοια, την παράλυση έφερε στο κρεβάτι,
πήγε και ξάπλωσε ανάμεσα στη νύφη
και τον γαμπρό της
ΠΑΡΑΦΥΣΗ
Έφεραν πόρνες στην Ελευσίνα,
σερβίρουν πτώματα…
έτσι προστάζει η τοκογλυφία. 

Σημείωση του ποιητή.
Usura (Τοκογλυφία) = επιβάρυνση για την χρήση αγοραστικής ισχύος, επιβαλλόμενη αδιαφορώντας για την παραγωγή, συχνά αδιαφορώντας για τις δυνατότητες παραγωγής. (εξού η αποτυχία της Τράπεζας των Μεδίκων).

Σημείωση
«Ο Γκονζάγα με τους διαδόχους και τις παλλακίδες του» αναφέρεται σε αριστουργηματική νωπογραφία του Ιταλού ζωγράφου της Αναγέννησης Αντρέα Μαντένια (1431-1506), ο Πιέτρο Λομπάρδο (1435-1515) ήταν Ιταλός αρχιτέκτων και γλύπτης γνωστός για τον τάφο του Δάντη στη Ραβέννα, ο Πιέρ ντέλλα Φραντσέσκα (1420-1492) ήταν Ιταλός ζωγράφος από την Ουμβρία, η «Συκοφαντία» είναι πίνακας του Ιταλού ζωγράφου Σάντρο Μποτιτσέλι (1444-1510), ο Φρα Αντζέλικο γνωστός και ως Τζιοβάνι ντι Φιέζολε (1387-1455) ήταν Ιταλός ζωγράφος από την Φλωρεντία, ο Αμπρότζιο ντε Πρέντις (1455-1508) ήταν Ιταλός ζωγράφος από το Μιλάνο γνωστός για τις προσωπογραφίες και τις μινιατούρες του, ενώ ο Χανς Μέμλινκ (1430-1495) ήταν Φλαμανδός ζωγράφος γνωστός για τα θρησκευτικά του θέματα και τις προσωπογραφίες του. Οι Σαίντ Τροφίμ (Άγιος Τρόφιμος) και Σαίντ Ιλαίρ (Άγιος Ιλαρίων) είναι γνωστές περίτεχνες εκκλησίες στην Αρλ και το Πουατιέ της Γαλλίας αντιστοίχως.  

ΕΖΡΑ ΠΑΟΥΝΤ : Βιογραφία

Ο Έζρα Πάουντ γεννήθηκε το 1885 στο Hailey του Idaho, πήρε πτυχίο νεολατινικών γλωσών από το Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια και δίδαξε σε κολέγιο της Ινδιάνα. Το 1907 εγκαταλείπει τις Η.Π.Α. για τη Βενετία. Εκεί εκδίδει την πρώτη του ποιητική συλλογή A Lune Spento (1908). Τον ίδιο χρόνο φεύγει για το Λονδίνο, όπου παραμένει έως το 1921. Επιμελείται την Έρημη Χώρα του T.S. Eliot, εκδίδει τις συλλογές Personae, Exultation, Cathay, Lustra, Hugh Selwyn Mauberley και παρουσιάζει τα τρία πρώτα Cantos, που θα τα συνεχίσει στο Παρίσι. Από το 1941 έως το 1944 κάνει εκπομπές εναντίον των συμμάχων από τον ραδιοφωνικό σταθμό της Ρώμης, ώσπου το 1945 συλλαμβάνεται για προδοσία και, έγκλειστος στο στρατόπεδο της Πίζας, γράφει τα Pisan Cantos. Φυλακίζεται στην Ουάσινγκτον, αλλά απαλλάσσεται ως ψυχοπαθής και μεταφέρεται στο νοσοκομείο St. Elisabeth, όπου παραμένει δώδεκα χρόνια. Με τη φροντίδα μεγάλων ονομάτων της παγκόσμιας λογοτεχνίας αίρεται η κατηγορία της προδοσίας, ο Πάουντ απελευθερώνεται και φεύγει για την Ιταλία. Το 1961 καταδικάζει τον εαυτό του σε σιωπή και την 1η Νοεμβρίου 1972 πεθαίνει στη Βενετία, απ' όπου είχε αρχίσει την ποιητική του σταδιοδρομία.

Ένα ποίημα

Αν δεν μπορείς να είσαι πεύκο στην κορυφή του λόφου,

χαμόδεντρο να γίνεις στην κοιλάδα – μα να γίνεις το πιο

όμορφο χαμόδεντρο στου ρυακιού την όχθη.

Γίνε ένας θάμνος, αν δεν μπορείς δέντρο να είσαι.

Κι αν δεν μπορείς να είσαι θάμνος, γίνε χλόη κι

ομόρφαινε τις παρυφές του δρόμου.

Αν δεν μπορείς να είσαι δρυς, γίνε μικρή φιλύρα – αλλά η

ομορφότερη κοντά στη λίμνη.

Να γίνουμε όλοι καπετάνιοι δεν μπορούμε, χρειάζεται και

πλήρωμα, έχει δουλειά για όλους, άφθονες δουλειές,  

μεγάλες και μικρές, και πρέπει ο καθένας μας ό,τι μπορεί

να κάνει.

Αν δεν μπορείς να είσαι ήλιος, γίνε αστέρι, από το

μέγεθος ούτε κερδίζεις, ούτε χάνεις – να είσαι ο

καλύτερος σ’ αυτό που είσαι.

                                                       Ντάγκλας Μάλλοχ

(Από ανάρτηση σε τάξη άγνωστου μαθητή Α’ Λυκείου, 2010-11)