ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

Μικρές αλλαγές στην καθημερινή ζωή σας μπορεί να φέρουν μεγάλες αλλαγές
στην υγεία σας, όπως δείχνουν νέες μεγάλες έρευνες. Ο αναπληρωτής καθηγητής
Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Χρήστος Πίτσαβος, ο αναπληρωτής
καθηγητής Ορθοπεδικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Νίκος Παπαϊωάννου και ο
καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής του Πανεπιστημίου Κρήτης
Αντώνης Καφάτος, δίνουν πρακτικές συμβουλές για να αλλάξετε με ανώδυνο
τρόπο (χωρίς να το καταλάβετε) το προφίλ της.
υγείας σας.

Αφαιρέστε ένα γραμμάριο αλάτι την ημέρα από το φαγητό σας!

Μεγάλη έρευνα από τα Πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του Λίβερπουλ, η οποία
παρουσιάστηκε πρόσφατα στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Καρδιολογικής
Εταιρείας στο Σαν Φραντσίσκο, έδειξε ότι περισσότερες από 21.000 ζωές στη
Βρετανία θα σώζονταν κάθε χρόνο από τη στεφανιαία νόσο αν οι κάτοικοί της
έτρωγαν μόνο ένα γραμμάριο λιγότερο αλάτι την ημέρα, προσέθεταν ένα φρούτο
στην καθημερινή διατροφή τους και αντικαθιστούσαν το 1% της
προσλαμβανόμενης ενέργειας από κορεσμένα λίπη (ζωικά) ή τρανς λίπη
(υδρογονωμένα) με ακόρεστα (φυτικά).

Να θυμάστε ότι με κάθε αναποδογύρισμα της μέσης αλατιέρας πέφτει στο φαγητό
ποσότητα αλατιού έως μισό γραμμάριο, ενώ κάθε κουταλάκι του γλυκού αλάτι
είναι περίπου 5 γραμμάρια.

Αντικαταστήστε τα μυτερά παπούτσια με στρογγυλά ή τετράγωνα.

Οι καλύτεροι πελάτες των ορθοπεδικών γιατρών είναι οι γυναίκες που φορούν
μυτερά παπούτσια! «Τα παπούτσια με τριγωνική μύτη παραμορφώνουν τα δάκτυλα
και προκαλούν στις γυναίκες τα επώδυνα κότσια (την παραμόρφωση του μεγάλου
βλαισού δακτύλου)», τονίζει ο κ. Παπαϊωάννου.

Να φοράτε αντιηλιακό και τον χειμώνα ή τις συννεφιασμένες ημέρες.

«Τα αντιηλιακά δεν είναι μόνο για το καλοκαίρι και την ηλιοφάνεια»,
υπογραμμίζει ο δερματολόγος δρ Νικ Λόουι, σύμβουλος στο Νοσοκομείο
University College στο Λονδίνο. «Η UVA ακτινοβολία, ο ύπουλος εχθρός του
δέρματος, είναι παρούσα όλο τον χρόνο και διαπερνά σύννεφα και γυαλιά. Γι'
αυτό, να φοράτε κάθε μέρα αντιηλιακό (που θα καλύπτει την UVA ακτινοβολία),
τον χειμώνα με δείκτη προστασίας 15 και το καλοκαίρι με δείκτη προστασίας
30».

Να τρώτε τροφές με διάφορα χρώματα.

Κάθε χρώμα αντιπροσωπεύει διαφορετικές αντιοξειδωτικές ουσίες που
θωρακίζουν την υγεία, καθώς και θρεπτικά συστατικά που δρουν συνεργικά με
άλλα. Για παράδειγμα, η βιταμίνη C από τα φρούτα ενισχύει την απορρόφηση
του σιδήρου από τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά όπως το σπανάκι. Καθημερινά,
λοιπόν, σκεφθείτε αν φάγατε κάτι πράσινο, κάτι πορτοκαλί και κάτι κόκκινο.

Μειώστε τις ημερήσιες θερμίδες σας κατά 250 την ημέρα.

Θα χάνετε ένα περιττό κιλό τον μήνα, απλώς αφαιρώντας από τη διατροφή σας
π.χ. ένα ντόνατς (218 θερμίδες) ή μισή σοκολάτα γάλακτος (265 θερμίδες) ή
μια γκοφρέτα (203 θερμίδες) ή δύο αναψυκτικά (129 θερμίδες το ένα) ή
αλλάζοντας τα δύο πλήρη γαλακτοκομικά γιαούρτια (212 θερμίδες το απλό και
230 το στραγγιστό) με άπαχα (82 θερμίδες το ένα) ή αντικαθιστώντας την
τυρόπιτα στο κολατσιό (280 θερμίδες) με ένα μήλο (71 θερμίδες) ή ένα αχλάδι
(49 θερμίδες) ή ένα ροδάκινο (66 θερμίδες) ή 20 κεράσια (24 θερμίδες) ή 10
φράουλες (27 θερμίδες). «

Ελάττωση του σωματικού βάρους κατά 5 κιλά μπορεί να ελαττώσει την κακή
χοληστερόλη (LDL) κατά περίπου 5%-8%, ενώ για κάθε κιλό που χάνετε
αυξάνεται η καλή χοληστερόλη (HDL) κατά 0,35 μονάδες», λέει ο κ. Πίτσαβος.
«Επιπλέον, η βελτίωση του Δείκτη Μάζας Σώματος και η απόκτηση του ιδανικού
(για το ύψος και τις σωματικές δραστηριότητες κάθε ατόμου) βάρους
επαναφέρει τη συστολική και τη διαστολική πίεση στα φυσιολογικά επίπεδα».

Μη φοράτε τελείως ίσια παπούτσια.

«Μια μικρή ανύψωση (τακούνι 1,5 - 3 εκατοστά) είναι απαραίτητη για τη
στατική του σώματος», λέει ο κ. Παπαϊωάννου. «Έτσι, κατανέμεται το βάρος
του σώματος σε όλη την επιφάνεια του πέλματος και όχι μόνο στις φτέρνες και
δεν ταλαιπωρείται η μέση σας».

Μην τρώτε «ένα και καλό» γεύμα την ημέρα.

«Τα γεύματά μας κατά τη διάρκεια μίας ημέρας δεν πρέπει να υπερβαίνουν
συνολικά τα πέντε ή να είναι λιγότερα από τρία, για τη σωστή λειτουργία του
μεταβολισμού μας», εξηγεί ο κ. Πίτσαβος. «Να τρώτε τρία κύρια γεύματα
(πρωινό, μεσημεριανό, βραδινό) και δύο μικρότερα στα μεσοδιαστήματα (κατά
προτίμηση ένα φρούτο ή ένα γιαούρτι)». Μοιράστε λοιπόν το φαγητό της
ημέρας, για να έχετε ομοιόμορφη απελευθέρωση της γλυκόζης στο αίμα και
επομένως αύξηση της σωματικής και διανοητικής αντοχής και αποφυγή της
υπνηλίας.

Να δουλεύετε στη σωστή εργονομική θέση.

Η κακή στάση μπροστά στον ηλεκτρονικό υπολογιστή καταπονεί τον αυχένα, τη
σπονδυλική στήλη και τους καρπούς, με αποτέλεσμα να προκαλούνται πόνοι στη
μέση και τον σβέρκο και φλεγμονές. «Η οθόνη πρέπει να είναι στο ύψος των
ματιών για να μη σκύβετε», συμβουλεύει ο κ. Παπαϊωάννου. «Κάτω από τον
καρπό πρέπει να υπάρχει ένα μαξιλαράκι (pad), για να μην προκαλούνται
τενοντίτιδες. Η ράχη πρέπει να στηρίζεται καλά στην καρέκλα. Η καρέκλα
πρέπει να είναι περιστρεφόμενη, ώστε να μη στρέφουμε το σώμα μας προς την
οθόνη».

Κάνετε ασκήσεις ενώ βλέπετε τηλεόραση.

Καθώς βλέπετε τηλεόραση στο τέλος της ημέρας, ξαπλώστε στο χαλί για
διατάσεις του κορμού (πολύ ανακουφιστικές μετά την καθιστική δουλειά στο
γραφείο) και μερικές ασκήσεις κοιλιακών μυών (για να κρατούν καλά τη μέση
και την πλάτη), οι οποίοι δεν γυμνάζονται με τις καθημερινές εργασίες.

Μπορείτε επίσης να κάνετε μερικές ασκήσεις με μπάλα γυμναστικής, είτε
πατώντας τα πόδια στο πάτωμα και τεντώνοντας προσεκτικά την πλάτη στην
επιφάνειά της είτε κάνοντας κυκλικές κινήσεις με τους γοφούς ενώ κάθεστε
πάνω στην μπάλα.

Άλλη ιδέα είναι να κάθεστε όρθιος στο ένα πόδι για ένα λεπτό (κάνοντας
εναλλαγή με το άλλο πόδι την επόμενη φορά) ενώ πλένετε τα δόντια σας, είναι
καλή άσκηση ισορροπίας.

Να τρώτε 5-6 καρύδια την ημέρα.

«Σας δίνουν την επαρκή ποσότητα των ω-3 λιπαρών οξέων (α-λινολεϊκού οξέος)
για πρόληψη του εμφράγματος του μυοκαρδίου και των εγκεφαλικών επεισοδίων»,
εξηγεί ο κ. Καφάτος.

Να πλένετε τα χέρια σας μόλις μπείτε στο σπίτι.

«Πολλοί ιοί μπορεί να περάσουν πολύ εύκολα από τα χέρια σας στον οργανισμό
σας. Έτσι, το χερούλι της πόρτας του δημόσιου κτιρίου ή οι χειρολαβές στο
Μετρό είναι το χειρότερο πράγμα που μπορείτε να πιάσετε», λέει ο καθηγητής
Ρον Εκλις, διευθυντής του Κέντρου Κοινού Κρυολογήματος στο Πανεπιστήμιο του
Κάρντιφ.

«Προσπαθώ πάντα να έχω τα χέρια στην τσέπη μου ή να διαβάζω στο τρένο ένα
βιβλίο και όταν γυρνώ στο σπίτι πλένω τα χέρια μου με πολύ σαπούνι και
ζεστό νερό, τραγουδώντας το «Happy Birthday» από την αρχή έως το τέλος,
ώστε να είμαι βέβαιος ότι έκανα επαρκές πλύσιμο.

«Προσέξτε, επίσης, αν είστε κουρασμένοι, να μην τρίψετε τα μάτια σας με
άπλυτα χέρια, είναι ένα σημείο εισόδου για κάθε ιό», προσθέτει.

Μην πίνετε πάνω από 2 φλιτζάνια καφέ την ημέρα.

«Κατά προτίμηση, ο καφές να είναι φίλτρου ή ελληνικός», συνιστά ο κ.
Πίτσαβος. «Η κατάχρηση στην κατανάλωση καφέ αυξάνει την αρτηριακή πίεση και
αυτή, τον κίνδυνο για έμφραγμα και εγκεφαλικό επεισόδιο».

Μη μιλάτε για δουλειές και προβλήματα όταν βγαίνετε για ψυχαγωγία.

Το χειρότερο που μπορείτε να κάνετε όταν βγαίνετε για διασκέδαση είναι να
μιλάτε για προβλήματα, σύμφωνα με την καθηγήτρια Ψυχολογίας στο
Πανεπιστήμιο του Λάνκαστερ Κάρι Κούπερ. «Νομίζετε ότι κάτι κάνετε για το
πρόβλημά σας, αλλά στην πραγματικότητα δεν κάνετε τίποτα», λέει. «Αντίθετα,
ένας καφές ή μια βόλτα με ένα φίλο χωρίς δυσάρεστες συζητήσεις είναι η
καλύτερη στρατηγική για να αντιμετωπίσετε το στρες».

Προσθέστε ένα ποτηράκι κόκκινο κρασί στο καθημερινό γεύμα σας.

Ή μοιράστε το σε δύο κύρια γεύματα της ημέρας. «Η κατανάλωση αλκοόλ
καθημερινά και σε μικρές ποσότητες (1-2 μικρά ποτήρια) έχει αποδειχθεί ότι
δρα προστατευτικά και βελτιώνει τη λειτουργία της καρδιάς και όλων των
αγγείων», λέει ο κ. Πίτσαβος. «Ιδιαίτερα το κόκκινο κρασί είναι πλούσιο σε
αντιοξειδωτικές ουσίες».

Μην παρακοιμάστε τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες.

Πολλές ημικρανίες αναφέρονται και ως «πονοκέφαλοι του weekend», γιατί συχνά
εμφανίζονται τα πρωινά του Σαββάτου ή της Κυριακής, σύμφωνα με τον δρα
Αντριου Ντόουσον, κλινικό διευθυντή της Υπηρεσίας Πονοκεφάλων PCT στο Κεντ.


«Οι αλλαγές στο ωράριο του ύπνου έχουν θεαματικό αποτέλεσμα στον υποθάλαμο
του εγκεφάλου και είναι υπεύθυνες για την ισορροπία των ορμονών, που μπορεί
να πυροδοτήσουν πονοκεφάλους. Γι' αυτό, προσπαθήστε να έχετε το
Σαββατοκύριακο περίπου το ίδιο ωράριο με τις καθημερινές και αν αισθάνεστε
κουρασμένοι, να παίρνετε έναν υπνάκο το μεσημέρι».

Να κάνετε εντατική γυμναστική τρεις φορές την εβδομάδα επί 10 λεπτά.

Σύμφωνα με μια έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στην επιθεώρηση «Journal of
Physiology», η εναλλαγή σύντομων εκρήξεων έντονης άσκησης με μικρές
περιόδους αδράνειας δίνει καλύτερα αποτελέσματα με λιγότερο χρόνο και κόπο.


«Κάνοντας εντατικά δέκα μονόλεπτα π.χ. στο ποδήλατο γυμναστικής και
διακόπτοντας για ένα λεπτό, επί τρεις φορές την εβδομάδα, έχει τα ίδια
αποτελέσματα για τους μυς με πολλές ώρες συμβατικής άσκησης η οποία δεν
γίνεται το ίδιο εντατικά», δήλωσε ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο ΜακΜάστερ
του Καναδά και επικεφαλής της έρευνας, Μάρτιν Γκιμπάλα.

Να αγοράζετε παπούτσια στο τέλος της ημέρας.

«Επειδή τα πόδια πρήζονται κατά τη διάρκεια της ημέρας, το πρωινό μέγεθος
συνήθως είναι διαφορετικό από το βραδινό και αν αγοράσετε παπούτσια το
πρωί, αυτά θα ταλαιπωρήσουν τα πέλματά σας και θα παραμορφώσουν τα δάκτυλά
σας», σημειώνει ο κ. Παπαϊωάννου.

Να αναπνέετε όπως τα μωρά.

«Το στρες αθροίζεται, γι' αυτό βρείτε μικρά «παράθυρα χρόνου» κατά τη
διάρκεια της ημέρας για να αποσυμπιέζεστε από το άγχος με λίγες καλές
αναπνοές», λέει ο δρ Νιλ Σαχ, διευθυντής της βρετανικής Εταιρείας
Διαχείρισης του Στρες.

«Το στρες προκαλεί μικρές αναπνοές που αφήνουν το διάφραγμα ακίνητο με
αποτέλεσμα να κάνουν όλη τη δουλειά οι μύες του θώρακα. Ο μύες αυτοί
γίνονται ολοένα στενότεροι και στο τέλος μιας ημέρας με έντονο στρες
αισθάνεστε τους ώμους σας να έχουν φθάσει στα αυτιά σας».

Να παίρνετε λοιπόν βαθιές αναπνοές φανταζόμενοι μια μπάλα που φουσκώνει
κάτω από την κοιλιά σας. Να κρατάτε την αναπνοή αυτή για 5 - 6 δευτερόλεπτα
και να εκπνέετε αργά από τη μύτη. «Αν επαναλαμβάνετε τη διαδικασία δέκα
φορές κάθε δύο ώρες θα αισθάνεστε διαφορετικός άνθρωπος στη δουλειά», λέει
ο δρ Σαχ. «Το αποκαλώ αναπνοή μωρού, γιατί όλοι γεννιόμαστε με καλή
αναπνοή».



ΠΩΣ ΝΑ ΠΑΡΑΜΕΙΝΕΤΕ ΝΕΟΙ

1. Πετάξτε τους ασήμαντους αριθμούς. Αυτό συμπεριλαμβάνει την ηλικία, το
βάρος και το ύψος. Αφήστε τους γιατρούς να νοιάζονται γι' αυτά. Γι' αυτό
τους πληρώνετε άλλωστε.

2. Κρατήστε μόνον τους ευχάριστους φίλους. Οι γκρινιάρηδες σας ρίχνουν.

3. Να μαθαίνετε συνεχώς! Μάθετε περισσότερα για τους υπολογιστές, τις
τέχνες, την κηπουρική, οτιδήποτε, ακόμη και για το ραδιόφωνο. Να μην
αφήνετε ποτέ τον εγκέφαλο ανενεργό. «Ένα ανενεργό μυαλό είναι το εργαστήρι
του Διαβόλου». Και το επίθετο του διαβόλου είναι Αλτζχάιμερ.

4. Απολαύστε τα απλά πράγματα.

5. Γελάτε συχνά, διαρκώς και δυνατά. Γελάστε μέχρι να σας κοπεί η ανάσα.

6. Τα δάκρυα τυχαίνουν... Υπομείνετε, πενθήστε, και προχωρήστε παραπέρα. Το
μόνο άτομο, που μένει μαζί μας για ολόκληρη τη ζωή μας είναι ο εαυτός μας.
Να είστε ΖΩΝΤΑΝΟΙ ενόσω είστε εν ζωή.

7. Περιβάλλετε τον εαυτό σας με ό,τι αγαπάτε, είτε είναι η οικογένεια, τα
κατοικίδια, η μουσική, τα φυτά, τα ενδιαφέροντά σας, οτιδήποτε. Το σπίτι
σας είναι το καταφύγιό σας.

8. Να τιμάτε την υγεία σας: Άν είναι καλή, διατηρήστε την. Εάν είναι
ασταθής, βελτιώστε την. Εάν είναι πέραν της βελτιώσεως, ζητήστε βοήθεια.

9. Μην κάνετε βόλτες στην ενοχή. Κάντε μια βόλτα στα μαγαζιά, ακόμη και
στον διπλανό νομό ή σε μια ξένη χώρα αλλά ΜΗΝ πηγαίνετε εκεί που βρίσκεται
η ενοχή.

10. Πείτε στους ανθρώπους που αγαπάτε ότι τους αγαπάτε, σε κάθε ευκαιρία.


ΠΑΝΤΑ ΝΑ ΘΥΜΑΣΤΕ: Η ζωή δε μετριέται από τον αριθμό των αναπνοών που
παίρνουμε, αλλά από τις στιγμές που μας κόβουν την ανάσα!

Όλοι χρειαζόμαστε να ζούμε τη ζωή μας στο έπακρο κάθε μέρα!

Το ταξίδι της ζωής δεν είναι για να φθάσουμε στον τάφο με ασφάλεια σ' ένα
καλοδιατηρημένο σώμα, αλλά κυρίως για να ξεγλιστρούμε προς όλες τις
πλευρές, πλήρως εξαντλημένοι, φωνάζοντας «... ρε γαμώτο.... τι βόλτα!».

Ο πατήρ Εφραίμ δεν δέχεται πια επισκέψεις

(αναμνήσεις από τον Γέροντα Εφραίμ Κατουνακιώτη)

Οι περιπέτειες ενός ανίδεου προσκυνητή

Πρωτοδιάβασα το βιβλίο οι Περιπέτειες ενός προσκυνητού όταν ήμουν δεκαέξι, δεκαεπτά χρονών. Δεν πίστευα ποτέ πώς το διάβασμά του θα μου αποκάλυπτε έναν εσωτερικό κόσμο για τον οποίον ήμουν εντελώς ανυποψίαστος. Αμέσως με γοήτευσε ο κόσμος των ρώσων προσκυνητών που περιέτρεχαν με τα πόδια τις ατέλειωτες εκτάσεις της τσαρικής Ρωσίας, βέρτσια επί βερτσίων, με ένα δισάκι στον ώμο, μόνο και μόνο για να προσκυνήσουν θαυματουργές εικόνες, λείψανα αγίων και να γνωρίσουν πνευματικούς στάρετς. Και το σπουδαιότερο, η εσωτερική προσευχή, η αδιάλειπτη νηπτική ευχή, η φιλοκαλία, όπως περιγράφονται στις αναζητήσεις αυτού του ρώσου προσκυνητού του βιβλίου, συνάρπαζε με την ένταση, το βάθος και την ποιότητά της έναν έφηβο, όπως ήμουν τότε εγώ. Τι κεκρυμμένος θησαυρός ξεπηδούσε από τις σελίδες αυτού του βιβλίου!

Υπήρχαν άραγε έλληνες γέροντες που να έχουν αναπτύξει την νηπτική ευχή και την πνευματικότητά τους σ’ αυτό το επίπεδο που έγραφε το βιβλίο; Και που άραγε βρίσκονταν;

Ο πατήρ Εφραίμ δεν δέχεται επισκέψεις

Τότε καθώς άρχιζα να ταξιδεύω στον Άγιον Όρος, στα τέλη της δεκαετίας του ογδόντα, ένα όνομα άκουγα συνέχεια να επανέρχεται στις συζητήσεις των προσκυνητών, το όνομα ενός προορατικού, πνευματικού έλληνα στάρετς, του παπά Εφραίμ από τα Κατουνάκια. Αποφάσισα να πάω να τον γνωρίσω. Μην πας, μου έλεγαν, ο πατήρ Εφραίμ δεν δέχεται επισκέψεις. Είναι άρρωστος, πάνε τόσοι να τον δουν, που έχει χάσει την ησυχία του, και αναγκάστηκε να μην δέχεται πια επισκέψεις προσκυνητών στο κελλί του. Μην πας, ο πατήρ Εφραίμ δεν δέχεται επισκέψεις, έλεγαν οι προσκυνητές, μην πας, έλεγαν κι οι μοναχοί, μην πας, αντηχούσαν και τα αρχονταρίκια των μονών του Αγίου Όρους.

Το ταξίδι αρχίζει

Και που μένει ο π. Εφραίμ, ρωτούσα. Στα Κατουνάκια. Και που είναι αυτά τα Κατουνάκια, συνέχιζα. Είναι περιοχή στην έρημο του Αγίου Όρους που υπάγεται στη Μονή Μεγίστης Λαύρας και στην οποία βρίσκονται ησυχαστήρια της. Η περιοχή είναι βραχώδης και απόκρημνη και βρίσκεται μεταξύ Μικρής Αγίας Άννας, Καρουλιών και Αγίου Βασιλείου.

Έρημος; Έρημος από βράχια; Όσο άκουγα τόσο πιο πολύ ήθελα να πάω. Έτσι φορτώθηκα το μικρό μου σακίδιο, τους αποχαιρέτησα όλους και έφυγα κατά κει, μόνος. Με συνάρπασε η ιδέα να ζήσω κι εγώ περιπέτειες προσκυνητού κατά το μέτρο βέβαια του δυνατού.

Στην Αγία Άννα, μού έκαναν ένα γενικό σκαρίφημα του τόπου που βρισκόταν το κελλί του πατρός Εφραίμ, αλλά μού τόνισαν, μην πας, ο πατήρ Εφραίμ δεν δέχεται επισκέψεις, και το μονοπάτι δεν είναι καλό και μπορεί να χαθείς. Τότε δεν υπήρχαν οι σημερινές σημάνσεις των μονοπατιών και οι μοναχοί έκαναν πρόχειρα σχέδια και έδιναν οδηγίες όπως, θα βρεις δύο κυπαρίσσια, συνέχισε προς τα δεξιά, πιο κάτω το μονοπάτι χάνεται για λίγο, διασχίζει μια σάρα, περπατάς πάνω σε πέτρες, πρόσεχε γιατί οι πέτρες φεύγουν από τα πόδια σου, μετά θα δεις έναν σταυρό σιδερένιο στα δεξιά, εσύ προχώρησε προς τα αριστερά και ρώτα πιο κάτω στους Δανιηλαίους για περισσότερες λεπτομέρειες κτλ.

Το ταξίδι μου άρχισε. Ξεκίνησα πρωί, αποφασισμένος να πάω να επισκεφθώ τον πατέρα Εφραίμ, με το σκαρίφημα στο χέρι, όπου είχα γράψει και άλλες συμπληρωματικές οδηγίες.

Χάνομαι και σώζομαι

Στο ενδιάμεσο της διαδρομής χάθηκα, παρόλο που ακολουθούσα όσο γινόταν πιστά τις οδηγίες και αφού κάθε τόσο ανανέωνα την πιστότητά τους με πληροφορίες άλλων μοναχών που βρίσκονταν ενδιάμεσα και τούς επισκεπτόμουν, όπως των Δανιηλαίων.

Χάθηκα σε εκείνη την απίστευτη πέτρινη ερημιά. Ο βραχίονες του Άθωνα πέφτουν απότομα στο πέλαγος και στα ενδιάμεσα σχηματίζονται χαράδρες και σάρες με πέτρες που κατρακυλούν από ψηλά, ψηλά από τις κορυφές, και το σαθρό, εκείνο αεικίνητο σχεδόν έδαφος, με τις πέτρες που κατρακυλούν, εξαφανίζει τα ίχνη των μονοπατιών. Πιο πέρα μπλέχτηκα σε βάτα, σε θάμνους, και προσπαθώντας να καταλάβω πού υπάρχει μονοπάτι, κατέβαινα άθελά μου προς τη θάλασσα, σε έδαφος που έμοιαζε γκρεμός, τόσο ήταν κατηφορικό. Ίδρωσα, κουράστηκα, δίψασα, και άρχισα να σκέφτομαι ότι πραγματικά χάθηκα. Η ώρα περνούσε και το απόγευμα πλησίαζε. Παναγιά μου βοήθησέ με, είπα, πού’ χω χαθεί εδώ στην ερημιά, βλέποντας μπροστά μου δύο τεράστιους αγκαθωτούς θάμνους να μου κλείνουν τον δρόμο. Με κόπο άνοιξα τους θάμνους, που με φιλοδώρησαν με μερικά αγκάθια, και εκεί που ανέμενα να δω μπροστά μου μία πυκνή έκταση αγκαθωτών θάμνων και βάτων που θα ήταν αδύνατον να την διασχίσω πια, πέφτω μπροστά σε δρόμο, σε μονοπάτι που ανέβαινε κάτω από τη θάλασσα, μέσα σε ανηφορική χαράδρα. Βγαίνω στο μονοπάτι, σηκώνω τα μάτια ψηλά και εκεί στα είκοσι μέτρα, βλέπω μία χαμηλή περίφραξη και μία μικρή χαμηλή πορτούλα, έναν σταυρό, και πιο πάνω, αρκετά προς τα πάνω, ένα κελλί.

Πλησιάζω στη χαμηλή πορτούλα και βλέπω μια επιγραφή με άσπρα γράμματα, καρφωμένη μπροστά στην πορτούλα που έγραφε “Αγαπητοί προσκυνητές, να μας συγχωρείτε, ο π. Εφραίμ είναι άρρωστος και δεν δέχεται επισκέπτες. Ο Θεός μαζί σας” ή κάτι παρόμοιο. Είχα λοιπόν φτάσει! Είχα σωθεί!

Θα με δεχθεί ο πατήρ Εφραίμ;

Κοιτάζω και βλέπω ένα μικρό σιδερένιο κουδουνάκι πάνω στην πόρτα. Το χτυπώ. Τίποτα. Το ξαναχτυπώ. Πάλι τίποτα. Καμιά κίνηση από το κελί. Όπως ήμουν κουρασμένος, κάθησα χάμω και περίμενα. Σηκώνομαι μετά από λίγα λεπτά. Ξαναχτυπώ το κουδουνάκι. Πάλι τίποτα. Σκεφτόμουν την αδάμαστη θέληση όλων εκείνων των αρχαίων προσκυνητών στην άνω Αίγυπτο και στη Θηβαίδα που έμεναν έξω από τα κελιά των αββάδων για δυο και τρεις μέρες περιμένοντας να τους ανοίξουν για ν’ ακούσουν κάτι πνευματικό και αναθαρρούσα. Τι θα έκανα άραγε εγώ εάν δεν άνοιγε ο πατήρ Εφραίμ, αναλογιζόμουν. Πόσο άραγε θα μπορούσα να περιμένω στην κατάσταση που ήμουν; Μια μέρα; Να κοιμηθώ άραγε εδώ μπροστά σ’ αυτή τη σιδερένια πορτούλα; Και που νά’ χει νερό τριγύρω;

Τότε ξαφνικά άνοιξε η πόρτα του κελιού και κατηφόρισε προς το μέρος μου κάποιος σα μοναχός. Μόλις έφτασε κοντά στην εσωτερική πλευρά της εξωτερικής πορτούλας, χωρίς να με ρωτήσει τι θέλω, μου λέει:

- Ευλόγησον, με συγχωρείς πολύ, ο πατήρ Εφραίμ δεν δέχεται επισκέψεις.

- Ευλόγησον, γιατί;

- Εεε, είναι άρρωστος, το έγραψε και στην πινακίδα.

- Εις το όνομα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, αν είναι άρρωστος, αφήστε με να τον βοηθήσω!

Το είπα παρακαλετά, αλλά δεν ξέρω γιατί ή πώς μου ήρθε να το πω αυτό. Ήμουνα βλέπετε έφηβος τότε και η εφηβεία, το ξέρετε, είναι ανδρεία και τολμηρή. Αυτός με κοίταξε άναυδος, του επανέλαβα το ίδιο, και, χωρίς να μου πει τίποτα, επέστρεψε βιαστικά πίσω στο κελλί.

Μετά από λίγο ήρθε τρέχοντας πίσω. Άνοιξε την πόρτα και είπε ότι ο πατήρ Εφραίμ ήθελε να με δει. Ανέβηκα κάτι σαν αυλή και έφτασα στο σπιτάκι. Άνοιξα την πόρτα και μπήκα μέσα.

Είδα τον πατέρα Εφραίμ. Χαμογελούσε, πιστέψτε με, γελούσαν τα μάτια του. Ώστε ήρθες να με βοηθήσεις είπε. Έσκυψα να του φιλήσω το χέρι χωρίς να πω τίποτα. Κάθησε, παιδί μου, κάθησε. Με περιεργαζόταν με μάτια που γελούσαν. Αφού ήρθες να με βοηθήσεις, τότε μείνε. Αυτές τις ημέρες θα κάνουμε την κουρά του δόκιμου από εδώ, του πατρός Ιωσήφ, θα έρθουνε συγγενείς του από τον κόσμο, μείνε να μας βοηθήσεις. Αλλά ξέρεις, παιδί μου, εμείς εδώ είμαστε μοναχοί και ακολουθούμε ένα συγκεκριμένο τρόπο ζωής. Νηστεύουμε, προσευχόμαστε, υπακούμε στον γέροντα μας. Αν θα μείνεις εδώ, θα πρέπει να ακολουθείς και εσύ τον ίδιο τρόπο ζωής. Μάλιστα η μεγαλύτερη αρετή για μας είναι η υπακοή. Εγώ είμαι ο γέροντας του κελλιού αυτού. Θα μπορούσες να με υπακούς ως γέροντα, για όσο καιρό θα μείνεις εδώ; Ναι, γέροντα, απάντησα.

Η κουζίνα

Εκεί που καθόμασταν υπήρχε ένα παλιό ξύλινο τραπέζι, μερικές καρέκλες και ένας πάγκος. Απέναντι υπήρχε ένας καπνισμένος, μαύρος τοίχος και μπροστά ένας πάγκος με σκονισμένα, καπνισμένα γυάλινα μπουκάλια σε διάφορα χρώματα και μερικές ξύλινες τάβλες καρφωμένες στον τοίχο με διάφορα σκεύη. Ήταν η κουζίνα. Μαύρη και γκρίζα σκόνη παντού. Προφανώς η καύση των ξύλων για την παρασκευή φαγητού είχε καπνίσει όλο το χώρο.

Όταν καίγονταν τα ξύλα, οι ανταύγειες της φωτιάς πάνω στα καπνισμένα χρωματιστά γυάλινα μπουκάλια δημιουργούσαν την εντύπωση ενός μεσαιωνικού αλχημικού εργαστηρίου, όπου, έτσι μου φαινόταν, ο δόκιμος τότε Ιωσήφ πάλευε εκεί να μετασχηματίσει ταπεινά υλικά σε χρυσό φαγητό. Αλλά μήπως αυτό δεν ήταν το κελλί; Ένα εργαστήρι ψυχών, όπου με την βοήθεια του γέροντα αμαρτωλές, ανάξιες ψυχές, μετασχηματίζονταν σε ναούς του Αγίου Πνεύματος;

Τι τρώγαμε

Ο δόκιμος ήταν επιφορτισμένος με την παρασκευή του φαγητού. Η παρασκευή ήταν η εξής. Σε ένα φθαρμένο εμαγιέ τσουκάλι, έβραζε με ελάχιστο νερό πατάτες μαζί με τη φλούδα τους, έτσι όπως ήταν άπλυτες. Εκεί προσέθετε και ένα, δύο κρεμμύδια, μερικά σκόρδα, όλα με τις φλούδες τους. Όταν έλιωναν όλα αυτά, προσέθετε και τυχόν φαγητό που είχε περισσέψει. Την πρώτη φορά που έφαγα εκεί, είχε ρίξει μέσα παλιά ξινισμένη φακή. Αυτός ο, πώς να το πω, ανάλατος πολτός, μοιραζόταν στα τρία, σε μικρές μερίδες. Ο γέροντας έβγαζε και από ένα κουτί στάχτη και το έριχνε στο φαγητό του. Μάλιστα, ένα κουτάλι στάχτη! Ο πατήρ Εφραίμ ανακάτευε στο φαγητό του μια μεγάλη, γερή κουταλιά στάχτη. Το φαγητό εκείνο φυσικά ήταν αδύνατον να με χορτάσει. Την πρώτη φορά τούς ρώτησα αν αυτό ήταν μόνο. Φαίνεται ότι η απορία στα μάτια μου θα ήταν τόσο αθώα που ο πατήρ Εφραίμ, χαμογελώντας, με προέτρεψε να πάω έξω στην αυλή, όπου υπήρχε μια μουριά, να κόψω μούρα σε ένα τσίγκινο πιάτο και να τα φέρω να τα φάμε. Πήγα πράγματι έξω, βρήκα την μουριά, έκοψα όσο γινόταν περισσότερα μούρα και τα πήγα στο τραπέζι. Μόλις τα έφερα, άρχισαν να τα τρώνε έτσι όπως ήταν, άπλυτα, με τα μυγάκια και τα άλλα πλάσματα του Θεού. Να τα πλύνω, πάτερ; Τότε μου εξήγησε ο πατήρ Εφραίμ ότι το νερό ήταν βρόχινο, λιγοστό, το μάζευαν σε μια δεξαμενή και έπρεπε να μην το σπαταλούν. Υπάκουσα. Αλλά ο πάτερ Εφραίμ μού είπε ότι θα μπορούσα να πηγαίνω κάθε μέρα στην μουριά και να κόβω όσα μούρα θέλω και να τα φέρνω να τα τρώμε.

Που κοιμόμουν

Μου έδωσαν το καλό δωμάτιο, πάνω στον πρώτο όροφο. Είχε μια τάβλα ξύλινη, σχηματισμένη από δύο σανίδες, για κρεβάτι. Στον απέναντι τοίχο εικόνες και μια μικρή βιβλιοθήκη και πάνω από το κρεβάτι τη φωτογραφία μέσα σε κορνίζα ενός γέρου καταβεβλημένου μοναχού που κρατούσε στα χέρια του ένα κομποσκοίνι. Ο πατήρ Εφραίμ μού είπε ότι σε εκείνο το κρεβάτι κοιμόταν εκείνος ο γέρων μοναχός και ότι θα μπορούσα να λέω την ευχή, αν ήθελα, με το δικό του κομποσκοίνι. Και μού το έδωσε. Ήταν τρακοσάρι, χιλιάρι θα σας γελάσω. Πέρασαν τα χρόνια. Αλλά θυμάμαι ότι εκείνο το κομποσκοίνι είχε τόσο πολύ δουλευτεί στην προσευχή που το χρώμα του είχε φύγει και έμενε μόνο η ίνα.

Που να ξέρω τότε, ο ανίδεος, ότι κοιμόμουν στο κρεβάτι του γέροντος Ιωσήφ του ησυχαστού, ότι προσευχόμουν με το κομποσκοίνι του και ότι διάβαζα τα βιβλία που και ο ίδιος διάβαζε!

Εκεί κάθε φορά που προσευχόμουν με το κομποσκοίνι του γέροντος Ιωσήφ έβλεπα στον νου μου την μάνα μου να με κοιτά λυπημένη. Τα χείλη της έτρεμαν σε ένα βουβό παράπονο και δάκρυα έτρεχαν από τα μάτια της. Ήταν αδύνατον να αντισταθώ στον λογισμό, ο οποίος με έπληττε με σφοδρή δύναμη, όσο και αν προσπαθούσα. Έφτασα να κουνώ το κεφάλι δεξιά κι αριστερά για να τον αποδιώξω, αλλά η μάνα μου εκεί στεκόταν λυπημένη, με βουβά δάκρυα, και χείλη να τρέμουν.

Τα τάπερ της μάνας

Η μέρα της κουράς του δόκιμου έφτασε. Οι άρρενες συγγενείς του κατέφθασαν όλοι. Δύο από αυτούς ανέβηκαν μέχρι το κελλί και μας ρώτησαν αν υπήρχαν μουλάρια για να ανεβάσουν τις προμήθειες πάνω στο κελλί. Μουλάρια δεν υπήρχαν. Ο πατήρ Εφραίμ με ρώτησε αν μπορούσα να βοηθήσω στο κουβάλημα μαζί με τον δόκιμο. Είπα ναι.

Το κελλί βρισκόταν πάνω σε μια απότομη, ανηφορική χαράδρα ανάμεσα σε δύο γιγάντιους βραχίονες του Άθωνα που κατέβαιναν απότομα στη θάλασσα.

Πήγα μέχρι το καΐκι, κάτω στη θάλασσα. Όπως οι επισκέπτες ξεφόρτωναν το καΐκι, παρατήρησα ότι ανάμεσα στα πράγματα υπήρχαν μεγάλα τετράγωνα ημιδιαφανή άσπρα τάπερ με φαγητά. Το μέγεθός τους φαινόταν να είναι σχεδόν ένα μέτρο επί ένα. Πρώτη φορά έβλεπα τάπερ τέτοιου μεγέθους και δεν ματαξαναείδα. Ρώτησα τι ήταν αυτά και αν μπορούσα να τα κουβαλήσω. Μου είπαν ότι ήταν όλα φαγητά που έφτιαξε η μητέρα του δόκιμου. Και, ναι, μπορούσα να τα κουβαλήσω. Ήταν δεκάδες! Και ακόμα είχε λάδια, μέλια, όσπρια σε τσουβαλάκια, κρασιά, μέχρι και δεσμίδες με τσάι του βουνού τυλιγμένες σε λεπτά υφάσματα. Το καΐκι μεγάλο και γεμάτο μέχρι πάνω! Και όλα αυτά τα είχε ετοιμάσει η μητέρα του δόκιμου με τα χέρια της. Νομίζω ήταν μοναχοπαίδι και η μάνα του τού είχε αδυναμία.

Φορτώθηκα μερικά τάπερ. Τι ωραία που φαινόντουσαν όλα αυτά τα φαγητά! Όσο και να έτρωγαν οι επισκέπτες, πόσα ακόμα θα περίσσευαν για μας! Με αυτή τη σκέψη, άρχισα να ανεβαίνω την ανηφόρα και το ζιγκ ζακ μονοπάτι τρέχοντας. Άφησα τα τάπερ που κουβαλούσα πάνω στο κελλί και κατέβηκα κάτω. Τρέχοντας.

Πιστέψτε με, ποτέ μου ξανά δεν έτρεξα τόσο πολύ ανεβαίνοντας σε ανωφερές μονοπάτι και μάλιστα των Κατουνακίων για όσους ξέρουν για τι πράγμα μιλάμε. Πήγαινα και ερχόμουν τρέχοντας χωρίς να λαχανιάζω. Κατέβαινα και ανέβαινα προσπαθώντας να μαντέψω το φαγητό που μισοδιακρινόταν σε εκείνο το γιγάντιο τάπερ. Τι είχε φτιάξει εκείνη η μανούλα μέσα σ’ αυτά!

Το βράδυ της κουράς

Παιδί, μου, εμείς πρέπει να περιποιηθούμε τους ξένους που φιλοξενούμε. Από σένα, παιδί μου, περιμένω τα περισσότερα, επειδή ο δόκιμος πρέπει να προετοιμασθεί. Να περιποιηθείς τους ξένους! Ευλόγησον, πάτερ, είπα δυνατά και με χαρά.

Το δωμάτιό μου δόθηκε στον πατέρα και στον θείο του δόκιμου. Δεξιά και αριστερά βολεύτηκαν όλοι. Το βράδυ θα ερχόντουσαν μοναχοί και γέροντες από άλλα κελλιά για την κουρά του δόκιμου. Θα έπρεπε να ετοιμάσουμε το πρωί εορταστική τράπεζα για όλους αυτούς. Το βράδυ έπεσε. Όλοι πήγαν να ξεκουραστούν και να κοιμηθούν λίγο. Ο πάτερ και ο δόκιμος θα περνούσαν το βράδυ προσευχόμενοι.

Ο δόκιμος ήρθε και μου είπε ότι μπορούσα να ξαπλώσω λίγο σε έναν πάγκο που υπήρχε σε έναν διάδρομο. Πράγματι πήγα εκεί και προσπάθησα να ξαπλώσω, αλλά ήταν στενός και δεν αναπαυόμουν. Σηκώθηκα και πήγα έξω. Ο δόκιμος κάποια στιγμή βγήκε από το κελλί και με ρώτησε αν είχα βολευτεί στο στενό παγκάκι. Του είπα όχι. Μπορείς να κοιμηθείς στο υπόγειο αν θέλεις. Πήγα στο υπόγειο. Στο υπόγειο μόνο σκυμμένος μπορούσες να πας. Στη μέση είχε ένα μπαούλο με ένα τσουβάλι απλωμένο πάνω. Πάνω στο μπαούλο θα μπορούσα να κοιμηθώ. Ο δόκιμος μού είπε να μην φοβηθώ από τα ποντίκια, γιατί το υπόγειο είχε ποντίκια και μια φορά μάλιστα τον είχαν δαγκάσει όταν κοιμόταν, εκεί στο υπόγειο. Θεέ μου, ποντίκια! Πώς θα κοιμόμουν εκεί να με τρώνε τα ποντίκια, στο σκοτάδι;

Βγήκα έξω και καθόμουν σε ένα χαμηλό παγκάκι χαζεύοντας τον έναστρο ουρανό. Ο δόκιμος πήγε στην εκκλησία για να προσευχηθεί. Μετά από κάποιες ώρες μοναχοί από διπλανά κελλιά ήρθαν στο κελλί. Ένας από αυτούς με ρώτησε αν ήμουν συγγενής του δόκιμου. Είπα πως όχι. Ο ίδιος αργότερα έφυγε από το κελλί και πήγε κάπου στην ερημιά, μακριά, σε ένα βράχο να προσευχηθεί, μέσα στο σκοτάδι, μόνος.

Η κουρά λαμπρή. Ο πατήρ Εφραίμ ήταν ο ιερέας. Είναι αδύνατον να περιγράψω την μόνη φορά μέχρι τώρα που συμμετείχα σε κουρά μοναχού και μάλιστα στα Κατουνάκια. Δεν μπορώ να βρω τα λόγια.

Το πρωί μετά την τράπεζα και τις ευχές, οι επισκέπτες έφυγαν. Νομίζω ότι οι συγγενείς του πατρός Ιωσήφ έμειναν ακόμα μια μέρα, αλλά δεν θυμάμαι καλά. Αλλά είτε την ίδια μέρα είτε την επόμενη, έφυγαν κι αυτοί.

Τα φαγητά ρίχνονται στο βάθος της χαράδρας

Έφυγαν όλοι, επιστροφή στην ησυχία. Οι άρρενες συγγενείς του πατρός Ιωσήφ έφυγαν. Ήρθε το καΐκι και τους πήρε. Ο πατήρ Εφραίμ και ο πατήρ Ιωσήφ μοίρασαν στους επισκέπτες μοναχούς πολλά τρόφιμα και προμήθειες. Έστειλαν ακόμα και ευλογία σε αλλα κελλιά. Πολλά από τα τρόφιμα, αν όχι τα περισσότερα, εξαφανίστηκαν. Αλλά και πάλι είχαν μείνει μαζί μας όλα αυτά τα ατελείωτα τάπερ της μάνας. Σκεφτόμουν ότι θα τρώγαμε, τώρα που ησυχάσαμε, σπιτικό φαγητό και σε μια ατελείωτη ποικιλία, έτσι μου φαινόταν.

Ο πατήρ Εφραίμ με φώναξε. Παιδί μου, μού είπε, εμείς δεν ήρθαμε εδώ για να τρώμε και να απολαμβάνουμε. Το ξέρεις αυτό, παιδί μου, έτσι δεν είναι; Ναι, πάτερ είπα. Τότε πάρε όλα αυτά τα τάπερ και πήγαινε πέτα τα στη χαράδρα που βρίσκεται μετά τη μουριά. Έτσι όπως είναι με τα τάπερ. Όλα τα τρόφιμα. Και μετά μάζεψε μούρα και φέρε να φάμε. Θα πω κι εγώ τον πατέρα Ιωσήφ να φτιάξει κάτι να φάμε.

Κατάλαβα, θα επιστρέφαμε πάλι σε εκείνο τον, ας πούμε, πολτό, τον νοστιμισμένο με νιφάδες στάχτης.

Έχε το νου σου, παιδί μου, μου είπε σοβαρά ο πατήρ Εφραίμ κοιτώντας με στα μάτια. Έχε το νου σου να μην φας, να μην δοκιμάσεις απ’ αυτά τα φαγητά. Υποσχέθηκες να με υπακούς, το θυμάσαι; Ναι, πάτερ, είπα εγώ. Άντε, τράβα, παιδί μου, και να θυμάσαι, μην δοκιμάσεις απ’ αυτά τα φαγητά. Ότι φάγαμε, φάγαμε. Τώρα κάνε υπακοή, κι εγώ θα κάνω προσευχή. Και με κοίταξε σοβαρά και διερευνητικά.

Πήγα στη χαράδρα κουβαλώντας στα χέρια όλα αυτά τα τετράγωνα μεγάλα τάπερ με τα φαγητά. Είχε εκεί στην άκρη μια μεγάλη πλατιά πέτρα που μπορούσα να κάτσω ακριβώς πάνω από τη χαράδρα. Άνοιξα το ένα τάπερ να δω το φαγητό. Αγκινάρες αλά πολίτα. Όπως ήταν τις πέταξα μαζί με το τάπερ κάτω στην χαράδρα.

Άνοιγα και πέταγα. Πατατοσαλάτα. Καλαμάρια γεμιστά με πλιγούρι και λαχανικά. Πικάντικη μελιτζανοσαλάτα. Χταπόδι με παντζάρια. Γίγαντες με μυρωδικά. Ρεβίθια σαλάτα. Ψητές πιπεριές και κάπαρη. Άνοιγα και πέταγα. Φακές σαλάτα. Σουπιές με σπανάκι. Πατάτες γιαχνί. Φασόλια μαυρομάτικα. Άνοιγα και πέταγα. Άσπρη ταραμοσαλάτα. Φασόλια πιαζ. Πράσα με ρύζι. Μακαρονάκι κοφτό με ελιές. Μα πόσο καιρό μαγείρευε αυτή η μάνα; Ξαναπήγα πίσω στο κελλί και πήρα και τα υπόλοιπα. Ριζότο με λαχανικά και μανιτάρια. Κολοκυθάκια. Άγρια χόρτα στον ατμό. Αγκινάρες τηγανιτές. Τα πέταξα όλα. Τελευταίο έμεινε ένα πλαστικό άσπρο δοχείο με μέλι, νομίζω των δύο κιλών.

Το μέλι της αμαρτίας

Το κρατούσα και το κοιτούσα εκεί στη χαράδρα. Άνοιξα το καπάκι. Αρώματα ξεπήδησαν από μέσα. Αρώματα καραμελωμένων φρούτων, λευκών λουλουδιών και εσπεριδοειδών. Χρώμα λαμπερό σκούρο μελί με χρυσές ανταύγειες. Το ξανακοίταξα. Έβαλα λίγο το δείκτη του δεξιού μου χεριού μέσα. Μόνο λίγο, σε μια άκρη. Στάθηκα για μια στιγμή. Πήρα μια ανάσα, έβγαλα το δάκτυλο από το βάζο και το δοκίμασα.

Ήταν γλυκό, γλυκό πολύ.

Πλατάγισα τη γλώσσα και σηκώθηκα. Τότε αμέσως τύψεις επέδραμαν πάνω μου. Πέταξα το μέλι κάτω απότομα με μια κίνηση. Λυπόμουν πολύ. Παράκουσα τον γέροντά μου. Είχα παραβεί την υπακοή. Ο κόπος μου τόσες μέρες ζώντας εκεί πήγε χαμένος. Όλος μου αυτός ο κόπος, ο κόπος του καλού χάθηκε για λίγο μέλι, μέλι στην άκρη ενός δάχτυλου, τόσο μόνον.

Η γλώσσα μου φούσκωσε και πρήστηκε. Αργοκουνούσα τη γλώσσα μου χωρίς να έχω σάλιο. Πίκρα πικρή, πίκρα κατάπικρη, σα χολή, ανέβαινε, ερχόταν από το μέλι πού’ χα γευτεί.

Πήγα προς τη μουριά να μαζέψω μούρα στεναχωρημένος. Μούρα δεν υπήρχαν στα κάτω κλαδιά, μόνον στα πάνω που δεν τα έφτανα. Ακούμπησα στην μουριά. Το ζωντανό αυτό όν, το δέντρο, ο σύντροφός μου τόσες μέρες, είχε γίνει ένα ξένο, άψυχο ξύλο. Σκόνταψα και χτύπησα σε ένα κλαδί. Η ίδια η φύση μ’ αποστρεφόταν. Μάζεψα μερικά μούρα από κάτω. Προχώρησα προς το κελλί. Μπήκα μέσα και έβαλα το πιάτο με τα μούρα στη μέση. Κάθισα.

Ο πατήρ Εφραίμ με κοιτούσε, αλλά εγώ δεν αντιγύρισα το βλέμμα του. Κοιτούσα μπροστά μου το πιάτο αμίλητος. Τότε ο πατήρ Εφραίμ έσκυψε προς το μέρος μου, ακούμπησε το χέρι του στο δικό μου, και μου είπε πολύ ψιθυριστά:

- Είδες παιδί μου πόσο πικρό είναι το μέλι της αμαρτίας;

Και ο τρόπος που τό’ πε, σαν στοργικός πατέρας, μού’ σκισε την καρδιά.

Δίαιτα με … μυαλό!

«Ολοένα και περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι η δίαιτα αποτελεί μια εξαιρετικά στρεσογόνο δραστηριότητα», λέει ο ψυχολόγος δρ Μάϊκ Γκρην, από το Πανεπιστήμιο Άστον, στο Μπέρμιγχαμ. «Έχουμε διαπιστώσει ότι τα επίπεδα των ορμονών του στρες είναι αυξημένα σε όσους κάνουν δίαιτα, γι' αυτό και συνιστούμε πλέον να συνδυάζεται κάθε πρόγραμμα αδυνατίσματος με ψυχολογική υποστήριξη».
Αν, συνεπώς, θέλετε να αδυνατίσει το σώμα σας, πρέπει να επιστρατεύσετε και το μυαλό σας. Να πως.

1. Θέστε συγκεκριμένους στόχους.
Οι στόχοι είναι το κλειδί για να αλλάξετε συμπεριφορά. Οι ειδικοί λένε ότι είναι σχεδόν αδύνατον να επιμείνει κανείς σε κάτι, εάν δεν ξέρει γιατί το κάνει και πως θα αλλάξει την ζωή του. Καθήστε, λοιπόν, κάτω και γράψτε τους στόχους σας έχοντας κατά νου ότι πρέπει να είναι ρεαλιστικοί (λ.χ. να χάνετε το πολύ 1 κιλό την εβδομάδα) και συγκεκριμένοι (θέστε, λ.χ., ένα χρονικό όριο). Και μην ξεχνάτε ότι πρέπει εξ αρχής να «μπει» το μυαλό σας και στην λογική της άσκησης, διότι η συστηματική γυμναστική συμβάλλει στην ρύθμιση της όρεξης.

2. Καταγράψτε τα πλεονεκτήματα.
Το αδυνάτισμα παρέχει πολλά οφέλη στην ψυχή και στο σώμα. Σκεφθείτε τι θα κερδίσετε αδυνατίζοντας και κάνετε έναν κατάλογο, ώστε να τον διαβάζετε στις δύσκολες ώρες, συνιστά η διαιτολόγος Νίνα Πάντεφουτ.

3. Αναλύστε την διατροφή σας. Να κρατήσετε ένα ημερολόγιο διατροφής για τουλάχιστον μία εβδομάδα, καταγράφοντας οτιδήποτε τρώτε και υπό ποιες συνθήκες το τρώτε. Αναλύοντας εν συνεχεία το ημερολόγιο, θα ανακαλύψετε πολλά για τις διατροφικές συνήθειές σας, αλλά και για τις αιτίες της πολυφαγίας σας.
«Πολλοί άνθρωποι βρίσκουν στο φαγητό παρηγοριά, ενώ άλλοι τρώνε γιατί δεν έχουν κάτι καλύτερο να κάνουν», λέει ο διαιτολόγος Μάρτιν Νταίηβις.
«Αν ένας άνθρωπος δεν ξέρει γιατί τρώει πολύ, δεν μπορεί να σταματήσει να το κάνει». Αναρωτηθείτε, λοιπόν, τι άλλο (εκτός από την πείνα) σας ωθεί στο φαγητό. Φταίει η ανία; Μήπως σας είναι συνήθεια; Τρώτε επειδή τρώνε οι άλλοι; Το ημερολόγιό σας λογικά θα σας δώσει μια καλή ιδέα.

4. Αντιμετωπίστε την αιτία του προβλήματος.
Μόλις βρείτε την απάντηση στο γιατί τρώτε, πρέπει να βρείτε τρόπους να την αντιμετωπίσετε. Αν, λ.χ., τρώτε όταν είστε λυπημένοι, αναζητήστε κάτι άλλο που θα σας φτιάξει την διάθεση. Κι αν τρώτε για παρηγοριά, παρηγορηθείτε με άλλον τρόπο. Απαραίτητο είναι ακόμα να ρωτάτε τον εαυτό σας κάθε φορά που απλώνετε το χέρι σε ένα φαγητό, αν το θέλετε επειδή πεινάτε ή από άλλους λόγους.

5. Να σκέφτεσθε θετικά. Όσοι κάνουν δίαιτα και αποτυγχάνουν, συνηθίζουν να μιλούν και να αναλύουν την αποτυχία τους. Οι αρνητικές σκέψεις, όμως, υπονομεύουν την προσπάθειά σας περισσότερο απ' όσο φαντάζεστε, διότι σας κάνουν να πιστεύετε - έστω και υποσυνείδητα - ότι δεν έχετε δυνατή θέληση, ότι είστε εθισμένοι στα παχυντικά φαγητά και ότι θα αποτύχετε.
Προσπαθήστε, λοιπόν, να σκέπτεστε θετικά, εστιάζοντας την προσοχή σας σε ό,τι πραγματικά θέλετε και όχι σε ό,τι απεύχεστε. Αντί, λ.χ., να σκέπτεστε «δεν θέλω να είμαι υπέρβαρος» να λέτε «θέλω να είμαι αδύνατος, γεμάτος ενέργεια και σε καλή φυσική κατάσταση».

6. Εκπαιδεύστε το υποσυνείδητό σας. Δεν αρκεί να σκέφτεται κανείς θετικά, πρέπει να το πιστέψει και το υποσυνείδητό του. Όπως εξηγεί ο κ. Νταίηβις, «οι ιδέες, οι σκέψεις και οι οδηγίες που "αποθηκεύονται" στο υποσυνείδητό μας, μετατρέπονται σε γεγονότα, τα οποία το υποσυνείδητο αποδέχεται ως την απόλυτη αλήθεια.
Αν, λοιπόν, έχει προγραμματιστεί με τις λάθος πληροφορίες (λ.χ. «είμαι σίγουρος ότι θα αποτύχω), θα υπονομεύει την προσπάθεια αδυνατίσματος. Γι' αυτό είναι απαραίτητο να λέτε πολλές φορές, δυνατά στον εαυτό σας «αδυνατίζω, αποκτώ καλύτερη φυσική κατάσταση και το σώμα μου αλλάζει», ώστε να το πιστέψει και το υποσυνείδητό σας.

7. Ονειροπολήστε.
Οι ειδικοί λένε πως το μυαλό δεν αναγνωρίζει εύκολα τι είναι αληθινό και τι φανταστικό, γεγονός που μπορεί να αποτελέσει σημαντικό βοήθημα στο αδυνάτισμα. «Δείτε» λοιπόν με τα μάτια της φαντασίας σας τον εαυτό σας αδύνατο, ονειροπολήστε για τα καινούργια ρούχα που θα αγοράσετε ή τις νέες δραστηριότητες που θα κάνετε, φανταστείτε τις αντιδράσεις των άλλων μπροστά στην νέα σας εμφάνιση και θα γεμίσετε θετικές σκέψεις και πίστη πως θα τα καταφέρετε.
Η ονειροπόληση μπορεί επίσης να κάνει πιο αποτελεσματική την άσκηση, αφού μελέτες έχουν δείξει πως όσοι φαντάζονται τους μυς τους να γυμνάζονται την ώρα της άσκησης, προπονούνται πιο αποτελεσματικά.

8. Συγκεντρωθείτε.
Να αποφεύγετε τις αποσπάσεις όταν τρώτε και να συγκεντρώνεστε στο πιάτο και στο σώμα σας, ώστε και το φαγητό να απολαμβάνετε και το σώμα σας να μάθετε σταδιακά να «ακούτε». Έτσι, θα καταφέρετε να τρώτε όταν πεινάτε και να σταματάτε όταν χορταίνετε.

9. Να είστε έτοιμοι.
Από το ημερολόγιό σας θα ξέρετε ποιες συνθήκες είναι για εσάς δύσκολες και σας ωθούν στο τσιμπολόγημα ή την πολυφαγία. Ετοιμασθείτε γι' αυτές έχοντας πάντα μαζί σας ένα μπουκάλι νερό και υγιεινά σνακ, όπως τα φρούτα, λίγα καρύδια και σταφίδες. Φροντίστε επίσης πριν από τις εξόδους σας να τρώτε κάτι υγιεινό και φανταστείτε τον εαυτό σας να γυρνάει την πλάτη στους παχυντικούς πειρασμούς.

10. Να είστε επιεικείς, αλλά με αυτοέλεγχο.
Αν κάποιος έχει γιορτή και φάτε ένα γλυκό, δεν σημαίνει ότι έχετε χαλάσει την δίαιτά σας. Όλοι δικαιούνται να κερνάνε κάτι τον εαυτό τους. Το μυστικό είναι να σταματήσετε στο ένα γλυκό και αν πειρασμοί είναι πολλοί και συχνοί να μάθετε να επιλέγετε συνειδητά αν και πότε θα υποκύπτετε σε αυτούς.

ΠΗΓΗ ΤΑ ΝΕΑ, Ένθετο Υγεία

10 «τρικ» που μπορεί να σας βοηθήσουν

Τα πιό κάτω μικρά μυστικά μπορεί να σας βοηθήσουν να κάνετε επιτυχημένη τη δίαιτά σας.

1 Τρώτε περισσότερες φορές μέσα στην ημέρα και μειώστε, όσο πιο πολύ μπορείτε, τις ποσότητες. Η αίσθηση ότι σε 2-3 ώρες θα φάτε και πάλι, έστω δυο- τρεις μπουκιές, θα σας κάνει να μην προσπαθείτε να χορτάσετε... προκαταβολικά, φοβούμενοι ότι δεν θα αντέξετε μέχρι το επόμενο γεύμα.

2 Εντοπίστε τις 2-3 μεγαλύτερες αδυναμίες σας, δηλαδή τις παχυντικές τροφές που συνηθίζετε να τρώτε περισσότερο και σε ανεξέλεγκτες ποσότητες, και αν δεν μπορείτε να τις βγάλετε εντελώς από την καθημερινότητά σας, αντικαταστήστε τις με κάποια υποκατάστατα. Για παράδειγμα, αν καταναλώνετε πολλή φέτα, βάλτε στη θέση της ανθότυρο. Αν πίνετε πολλή μπίρα, προσπαθήστε να καλύψετε την ανάγκη σας για αλκοόλ με λευκό κρασί ή τσίπουρο.

3 Κάντε μια λίστα με τροφές- κυρίως σνακ- που δεν παχαίνουν (ή παχαίνουν πολύ λιγότερο από τις άλλες) αλλά σας αρέσουν κιόλας. Για παράδειγμα, στήθος βραστής ή ψητής γαλοπούλας σε φέτες, κριθαρένια παξιμαδάκια, καρότα ή ένα φρούτο. Στις «δύσκολες» στιγμές διαλέξτε κάποια από αυτές και σβήστε την πείνα σας. Μην αφήνετε ποτέ τον εαυτό σας να πεινάσει πολύ, αλλά ούτε και να χορτάσει πολύ.

4 Δοκιμάστε καινούργιες, διαφορετικές συνταγές για κάποια από τα φαγητά που σας αρέσουν. Για παράδειγμα, αν λατρεύετε τις μακαρονάδες, μη στερηθείτε εντελώς τα μακαρόνια, αλλά φάτε τα χωρίς «αμαρτωλές» σάλτσες, με λίγο τριμμένο τυρί ή μια απλή σάλτσα με βάση τη φρέσκια ντομάτα. Μαγειρέψτε τα λαδερά σας με ελάχιστο λάδι και προσθέστε στο πιάτο σας λίγο ωμό ελαιόλαδο. Ζυμώστε τα μπιφτέκια σας χωρίς ψωμί, με λίγη ντομάτα.

5 Πίνετε άφθονο νερό. Πέρα από το γεγονός ότι βοηθάει στην αποτοξίνωση του οργανισμού - όπως λένε οι ειδικοί - σας δίνει την αίσθηση του κορεσμού.

6 Αλλάξτε, αν μπορείτε, κάποιες φαινομενικά αθώες μικρές καθημερινές συνήθειές σας. Δοκιμάστε, για παράδειγμα, να συνηθίσετε να πίνετε τον καφέ σας σκέτο. Αν μέχρι σήμερα βάζατε 2-3 κουταλιές ζάχαρη και πίνατε 2-3 καφέδες την ημέρα, θα γλιτώσετε πολλές «τζάμπα» θερμίδες.

7 Σηκωθείτε από το τραπέζι λίγο πριν βεβαιωθείτε ότι χορτάσατε. Σε λίγα λεπτά θα καταλάβετε ότι πράγματι δεν πεινούσατε άλλο.

8 Κόψτε ή περιορίστε το αλάτι. Δοκιμάστε το πιπέρι ή κάποια άλλα μπαχαρικά ή μυρωδικά, ανάλογα με το φαγητό.

9 Βρείτε ενδιαφέροντα που θα γεμίσουν κάποιες ώρες αμηχανίας. Γιατί αυτές είναι οι πιο «επικίνδυνες» ώρες.

10 Μη διστάζετε να επιβραβεύετε τον εαυτό σας τρώγοντας πού και πού κάτι που σας έλειψε πολύ. Τον πρώτο καιρό μια- δυο φορές τον μήνα και στη συνέχεια πιο συχνά. Θα σας βοηθήσει να συνειδητοποιήσετε ότι δεν είστε ισόβια καταδικασμένος σε οποιαδήποτε στέρηση.

ΠΗΓΗ : ΤΑ ΝΕΑ, Ένθετο Υγεία

Το φαγητό εκτός σπιτιού

Το φαγητό εκτός σπιτιού μπορεί να αποδειχθεί αληθινός πονοκέφαλος για όσους προσέχουν τη σιλουέτα τους, αφού αναλόγως με την περίσταση βρίσκονται μπροστά σε πλήθος εδεσμάτων και πιάτων, που μπορεί να τους φορτώσουν με ένα ή δύο περιττά κιλά εν μια νυκτί.
Όπως αναφέρει η εφημερίδα «Τάιμς» του Λονδίνου, το κλειδί είναι να υποκύψει κανείς έξυπνα στους πειρασμούς που θα βρεθούν στον δρόμο του. Παρ΄ ότι τα τρόφιμα που μπορεί κάποιος να επιλέξει σε κάθε είδους κοινωνική συνεστίαση παραδοσιακά- δεν θεωρούνται φαγητά διαίτης, υπάρχουν ορισμένες επιλογές που είναι καλύτερες από άλλες και οι οποίες σημαίνουν ότι δεν είναι υποχρεωτικό να μείνει κανείς θεονήστικος.

Oι συμβουλές των «Τάιμς» μπορεί να σας βοηθήσουν να απολαύσετε τις εξόδους σας, δίχως να βλάψετε τη γραμμή σας.

1. Διορατικές επιλογές στα κοκτέιλ πάρτι
Ποτό: Μπορείτε να πιείτε κρασί και σαμπάνια με μέτρο- δηλαδή δύο ποτήρια, όχι ένα μπουκάλι.

Φαγητό: Ωμά λαχανικά, ψάρια, τυρί σε στικ, κρύο κρέας και ορεκτικά, μίνι μπέργκερ δίχως το ψωμάκι, καπνιστό σολομό. Εάν δεν υπάρχει άλλη λύση... διαλύστε το φαγητό: φάτε το γαρνίρισμα από τα καναπεδάκια αλλά όχι τη βάση, ανοίξτε το σάντουιτς και φάτε τη γέμιση, φάτε λίγο παγωτό αλλά όχι τη σαντιγί και το σιρόπι... Ο τρόπος αυτός είναι βέβαιο ότι δεν είναι και τόσο κομψός, αλλά είναι προτιμότερο να σας κακοχαρακτηρίσουν από το να δείτε τη ζυγαριά ανεβασμένη το επόμενο πρωί.

Λεπτομέρειες: Να αποφεύγετε τα κριτσίνια, τα πατατάκια, τις τηγανητές πατάτες, τις κρέπες, τις κρέμες γάλακτος. Να προτιμάτε πάντοτε τις πρωτεΐνες (ψάρι, κρέας, τυρί) ακόμα κι αν συνοδεύονται από υδατάνθρακες (ψωμί, πατάτα, ρύζι κ.τ.λ.), αλλά να κάνετε έξυπνες επιλογές. Το σούσι λ.χ. αποτελεί μακράν υγιεινότερη επιλογή απ΄ όσο ένα σπρινγκ ρολ, παρ΄ ότι και τα δύο περιέχουν πρωτεΐνες και υδατάνθρακες. Το λιγοστό ρύζι του σούσι λίγο θα επηρεάσει τη γραμμή σας, αλλά η ζύμη του σπρινγκ ρολ μπορεί να κάνει τη διαφορά. Και εάν, τέλος πάντων, ο μπουφές σας μπερδεύει, ακολουθήστε το ένστικτό σας για το τι μπορεί να είναι πιο υγιεινό. Ένα πιάτο με καπνιστό σολομό και ξινή κρέμα προφανώς είναι πιο υγιεινό από ένα σοκολατένιο εκλέρ.

2. Να μη φάτε στο παιδικό πάρτι Εδώ τα πράγματα είναι λίγο πιο δύσκολα, διότι τα παιδικά πάρτι είθισται να βασίζονται στη ζάχαρη και στα επεξεργασμένα ή τυποποιημένα τρόφιμα, όπως τα πατατάκια, τα αναψυκτικά, οι πίτσες, τα γλυκά κ.λπ.

Ποτό: Νερό, τσάι, καφές, λευκό και κόκκινο κρασί είναι οι καλύτερες επιλογές.

Φαγητό: Δεν πρέπει να αισθάνεστε αναγκασμένοι να τρώτε στα παιδικά πάρτι, διότι αν μη τι άλλο οι γονείς παρεμπιπτόντως παρευρίσκονται. Αν, πάντως, το θέλετε, δοκιμάστε τη μέθοδο της... διάλυσης: φάτε τη γέμιση από ένα σάντουιτς αλλά όχι το ψωμί (εκτός κι αν είναι σικάλεως ή ολικής αλέσεως), ένα ή το πολύ δύο σκέτα μίνι λουκάνικα (χωρίς το μπέικον ή αν είναι λουκανικοπιτάκια, χωρίς τη ζύμη), μπέργκερ χωρίς το ψωμάκι και πίτσα χωρίς τη βάση.
Λεπτομέρειες: Εάν θέλετε να φάτε κανονικά, καλύτερα είναι να προτιμήσετε φαγητό, παρά γλυκό και πατατάκια. Εάν δεν αντέχετε, δοκιμάστε λίγη τούρτα, αλλά χωρίς το γλάσο που την επιστρώνει.

3. Επιλογές απλών πιάτων στα εστιατόρια
Δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος να χαλάσετε τη γραμμή σας όταν πηγαίνετε σε ένα εστιατόριο. Ακόμα και δίαιτα εάν κάνει κανείς, ακόμα κι αν τρώει στο εστιατόριο τρεις φορές την ημέρα, πάλι μπορεί να διατηρήσει τη σιλουέτα του- αρκεί να κάνει τις σωστές επιλογές.

Ποτό: Κρασί (κόκκινο ή λευκό) και νερό (μεταλλικό ή απλό) είναι οι καλύτερες επιλογές.

Φαγητό: Οι καλύτερες επιλογές στο εστιατόριο είναι το κοτόπουλο και γενικώς τα ψητά ή βραστά πουλερικά (γαλοπούλα, πάπια), τα ψάρια και τα θαλασσινά, η σαλάτα του Καίσαρα (δίχως τα κρουτόν) ή οποιαδήποτε άλλη σαλάτα δεν έχει κρέμα γάλακτος και παχυντικές σος (όπως η ρόκα- παρμεζάνα), οι βραστές πατάτες (πάλι χωρίς σος) και δευτερευόντως τα πιάτα με κόκκινο κρέας.

Λεπτομέρειες: Όσο πιο απλό είναι ένα πιάτο τόσο το καλύτερο. Τηγανητά και πανέ εδέσματα είναι εχθροί της σιλουέτας σας, αλλά ασφαλώς δεν θα πάθετε τίποτε εάν δοκιμάσετε ένα κομματάκι. Προσοχή επίσης στο ψωμί, το οποίο είθισται να είναι ιδιαίτερα φρέσκο και ορεκτικό.

4. Αλκοόλ με μέτρο στα τραπέζια γάμου Τα γαμήλια τραπέζια είναι εύκολη υπόθεση, διότι συνήθως διαθέτουν πολλά υγιεινά πιάτα.

Ποτό: Λευκό ή κόκκινο κρασί και σαμπάνια με μέτρο και, βεβαίως, νερό είναι ό,τι πρέπει. Μην το παρακάνετε, όμως, με τα οινοπνευματώδη ποτά, διότι έχουν πολλές θερμίδες.

Φαγητό: Τα περισσότερα εδέσματα μάλλον δεν θα σας δημιουργήσουν πρόβλημα. Αγνοήστε εν πολλοίς ό,τι έχει υδατάνθρακες (πίτες, βάσεις σε ορεκτικά, ψωμάκια, ζύμες, γλυκά κ.λπ.) και φάτε τη σούπα, το κρέας ή το ψάρι, τα τυριά, τα λαχανικά και τις σαλάτες.

Λεπτομέρειες: Τα γαμήλια τραπέζια δεν πρέπει να σας προβληματίσουν, διότι πάντοτε βρίσκει κανείς κάτι να φάει σε αυτά, όπου κι αν γίνονται, είτε είναι μπουφές είτε εδέσματα σερβιρισμένα στο τραπέζι.
ΠΗΓΗ : ΤΑ ΝΕΑ, Ένθετο Υγεία

Διατροφικές συμβουλές

«Οι στερητικές δίαιτες μπορεί να είναι εξίσου ανθυγιεινές με την υπερκατανάλωση πρόχειρων φαγητών στο θέμα της νοητικής υγείας», λέει η κ. Σου Μπάικ, εκπρόσωπος της Βρετανικής Διαιτητικής Εταιρείας.

«Ο αποκλεισμός ορισμένων τροφίμων από τη διατροφή, με στόχο την απώλεια βάρους, μπορεί να στερήσει τον εγκέφαλο από πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο να διακόψει κανείς πρόωρα τη δίαιτα διότι έχει ανάγκη κάποια παχυντική λιχουδιά για να βελτιώσει την ψυχική του διάθεση».

Η κ. Μπάικ παρέχει τις εξής συμβουλές για να χάσετε τα περιττά σας κιλά, δίχως να ταλαιπωρήσετε το μυαλό σας:

Να τρώτε αρκετούς υδατάνθρακες. «Εάν ένας άνθρωπος νιώθει κακοδιάθετος όταν κάνει δίαιτα, το πιθανότερο είναι ότι δεν τρώει αρκετούς υδατάνθρακες», εξηγεί. «Οι υδατάνθρακες διασπώνται σε σάκχαρα τα οποία αποτελούν την "τροφή" του εγκεφάλου και ενεργοποιούν την απελευθέρωση της χημικής ουσίας της ευεξίας (της σεροτονίνης) στον εγκέφαλο. Εάν, λοιπόν, δεν τρώει κανείς τρόφιμα όπως το ψωμί, οι φρυγανιές, τα δημητριακά και τα ζυμαρικά, αποφεύγει εντελώς τη ζάχαρη και τρώει λίγα φρούτα, είναι πιθανό να αισθάνεται κακοδιάθετος».

Για να αποφύγετε αυτήν την παγίδα, να τρώτε καθημερινά δημητριακά και ψωμί ολικής αλέσεως, καθώς και ρύζι. Τα τρόφιμα αυτά περιέχουν σύνθετους υδατάνθρακες, οι οποίοι όχι μόνο ικανοποιούν το αίσθημα κορεσμού της πείνας, αλλά απελευθερώνουν με σταθερό ρυθμό σάκχαρα στο αίμα τα οποία εξασφαλίζουν σταθερή παροχή σεροτονίνης, διατηρώντας καλή την ψυχική διάθεση.

Να τρώτε υγιεινά λίπη. «Εάν γίνεται κανείς πολύ δύστροπος την περίοδο που κάνει δίαιτα, είναι πολύ πιθανό να μην τρώει αρκετά υγιεινά λίπη», τονίζει η κ. Μπάικ. «Αυτά παρέχουν στον οργανισμό τα επονομαζόμενα βασικά λιπαρά οξέα, τα οποία έχουν ζωτική σημασία για την υγιή εγκεφαλική λειτουργία αλλά και για την παραγωγή ορμονών που μπορεί να επηρεάσουν τη νοητική κατάσταση. Η μειωμένη συγκέντρωση και οι διακυμάνσεις της ψυχικής διάθεσης σχετίζονται με την έλλειψη αυτών των λιπών».

Πρακτικά, όλα αυτά σημαίνουν ότι πρέπει να αποφεύγει κανείς τα επιβλαβή λίπη, όπως τα τρανς (υδρογονωμένα, μερικώς υδρογονωμένα) και τα κεκορεσμένα που υπάρχουν σε επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως κέικ και μπισκότα, αλλά να τρώει πολυακόρεστα και μονοακόρεστα, κυρίως ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.
Τα ωφέλιμα αυτά λίπη μπορεί να βρει κανείς στα «παχιά» ψάρια, στις σαλάτες με ελαιόλαδο, στο σησαμέλαιο και στο έλαιο λιναρόσπορου, καθώς και στα αυγά, στα γιαούρτια και στα άλλα τυποποιημένα τρόφιμα που είναι εμπλουτισμένα με ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. Καλή ιδέα θα ήταν επίσης και ένα συμπλήρωμα ιχθυελαίων.

Να τρώτε λίγο και συχνά. Όποιος αισθάνεται εξαντλημένος όταν κάνει δίαιτα, είναι πιθανό να μην καταναλώνει αρκετές θερμίδες, κατά την κ. Μπάικ. Όπως εξηγεί, ο οργανισμός χρειάζεται ορισμένες θερμίδες για να λειτουργήσει και γι΄ αυτό εάν τις περιορίσει κανείς πολύ, ο εγκέφαλος θα προσπαθεί να συντηρήσει την ενέργειά του, προκαλώντας νωθρότητα.

Η μέση γυναίκα χρειάζεται περίπου 2.000 θερμίδες την ημέρα, ενώ για να χάνει μισό κιλό την εβδομάδα πρέπει να τις περιορίσει στις 1.500 την ημέρα. «Εάν η μείωση είναι μεγαλύτερη, έπειτα από μία-δύο εβδομάδες θα αρχίσει να εκδηλώνεται η εξάντληση», επισημαίνει.
Το κλειδί για να μη συμβεί αυτό είναι τα μικρά και συχνά γεύματα. Δεν υπάρχει λόγος να λιμοκτονήσει κανείς, ούτε να νιώσει την πείνα του να θεριεύει όταν κάνει δίαιτα. Εκτός από τα τρία γεύματα της ημέρας, απαραίτητα είναι και δύο σνακ των 100 θερμίδων το καθένα, όπως λίγα καρύδια ή μία μπανάνα, που τροφοδοτούν με ενέργεια τον οργανισμό και κόβουν την πείνα.

Να τρώτε δημητριακά και ψάρι. Εάν παρουσιάζετε διακυμάνσεις της ψυχικής διάθεσης, κλαίτε δίχως λόγο και πονάει το στήθος σας, είναι πιθανόν η δίαιτά σας να στερεί τον οργανισμό σας από τις πολύτιμες βιταμίνες του συμπλέγματος Β, τονίζει η κ. Μπάικ. Οι βιταμίνες αυτές είναι απαραίτητες για σταθερή ψυχική διάθεση- και υπάρχουν σε τρόφιμα όπως τα δημητριακά, το ψάρι, τα καρύδια και η βρώμη.

Μην κόψετε απότομα καφέδες και σοκολάτες. Εάν έχετε συνηθίσει να πίνετε κάθε πρωί καφέ και να τρώτε κάτι με σοκολάτα, η αιφνίδια διακοπή τους μπορεί να αποτελέσει σοκ για τον οργανισμό σας, προειδοποιεί η κ. Μπάικ. Και αυτό, διότι ο οργανισμός σας μπορεί να έχει εθιστεί στην καφεΐνη, τη ζάχαρη και τη φαινυλαλανίνη (ένα συστατικό της σοκολάτας).
Για να μη σας συμβεί κάτι τέτοιο, αντικαταστήστε την κοινή σοκολάτα με κάποιο είδος που περιέχει κατά το μεγαλύτερο μέρος στερεά του κακάου και περισσότερες αντιοξειδωτικές ουσίες, παρέχοντάς σας ταυτοχρόνως λιγότερα λίπη και ζάχαρη. Καλό είναι επίσης να πίνετε έναν ελαφρύ καφέ.

Πηγή : ΤΑ ΝΕΑ Ένθετο Υγεία

Τρώτε πρωϊνό σαν πρίγκηπες

Ολοένα περισσότερες μελέτες επιβεβαιώνουν τη σπουδαιότητα του πρωινού - του γεύματος που «φορτίζει» τον οργανισμό ύστερα από την πολύωρη νηστεία κατά τις ώρες του ύπνου.

Πρόσφατες μάλιστα επιστημονικές έρευνες συνδέουν το καλό πρωινό με το επιτυχημένο αδυνάτισμα, τη μακροζωία και τη γονιμότητα.

Μία έρευνα που ανακοινώθηκε στην ετήσια συνάντηση των ενδοκρινολόγων στο Σαν Φρανσίσκο, έδειξε ότι ένα πρωινό πλούσιο σε πρωτεϊνες και υδατάνθρακες, εφόσον συνδυάζεται με γεύματα χωρίς πολλές θερμίδες κατά τη διάρκεια της ημέρας, αποτελεί την καλύτερη πρόταση για αποτελεσματικό αδυνάτισμα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το πλούσιο πρωινό ελέγχει την επιθυμία για κατανάλωση γλυκών στη διάρκεια της ημέρας.

Μια άλλη μελέτη, η οποία διεξήχθη από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Μινεσότας και δημοσιεύθηκε στην Επιθεώρηση "Παιδιατρική" της Αμερικανικής Παιδιατρικής Εταιρείας, έδειξε ότι όσοι έφηβοι τρώνε πλήρες υγιεινό πρωινό έχουν χαμηλότερο Δείκτη Μάζας Σώματος από όσους δεν τρώνε, ακόμα και εάν στο τέλος της ημέρας οι πρώτοι έχουν συνολικά καταναλώσει περισσότερες θερμίδες.

Μια άλλη, γαλλική, μελέτη βρήκε ότι οι άνδρες και οι γυναίκες που έτρωγαν πρωινό τουλάχιστον τις έξι ημέρες της εβδομάδας είχαν καλύτερη αναλογία μέσης-ισχίων. Και η μελέτη 7.000 ατόμων μέσης ηλικίας στο Νόρφολκ έδειξε ότι όσοι έτρωγαν περισσότερο το πρωί, πάχαιναν λιγότερο.

Ακόμα, έρευνα της Κλινικής Μάγιο στις ΗΠΑ έδειξε ότι η λήψη πρωινού αυξάνει το προσδόκιμο επιβίωσης- πιθανώς γιατί η παράλειψή του οδηγεί σε κατανάλωση ανθυγιεινών τροφών για την καρδιά σε φαστ φουντ κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μία πρόσφατη μελέτη, που εκπονήθηκε από ερευνητές των Πανεπιστημίων του Έξετερ και της Οξφόρδης, έδειξε ότι το γερό πρωινό βοηθά τις γυναίκες να... αποκτούν γιους!

Τα πλεονεκτήματα
Ο καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης κ. Αντώνης Καφάτος παραθέτει τα πλεονεκτήματα ενός καλού πρωινού στο σπίτι:
1. Παρέχει τα απαραίτητα ποσά ενέργειας, βιταμινών, ιχνοστοιχείων και φυτικών ινών, ώστε οι ημερήσιες ανάγκες να κατανέμονται στα τρία κύρια γεύματα.
2. Ελαττώνει την όρεξη για μεγάλη ποσότητα φαγητού στα υπόλοιπα γεύματα της ημέρας.
3. Αποτρέπει τις μεγάλες διακυμάνσεις στα επίπεδα σακχάρου, ινσουλίνης και λιποπρωτεϊνών στο αίμα.
4. Περιορίζει τον κίνδυνο προσβολής από ισχαιμική καρδιοπάθεια και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
5. Αυξάνει την παραγωγικότητα στην εργασία.
6. Προλαμβάνει την αγορά ανθυγιεινών τροφίμων από περίπτερα και κυλικεία κατά τις ώρες απουσίας από το σπίτι.

Το ιδανικό πρωινό
Τα τρόφιμα του πρωινού πρέπει να είναι:
* Εύκολα στην προετοιμασία.
* Με χαμηλή περιεκτικότητα σε ζωικό λίπος.
* Με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, αλλά υψηλή σε κάλιο.
* Πλούσια σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.
* Πλούσια σε σύνθετους υδατάνθρακες και φυτικές ίνες.

Συνιστάται να μην παραλείπετε καμία ομάδα τροφίμων.
Δηλαδή:
1. Πρωτεΐνες (με γάλα, γιαούρτι ή τυρί λίγων λιπαρών καθημερινά και ένα αυγό τρεις φορές την εβδομάδα).
2. Υδατάνθρακες (πιτυρούχο ψωμί ή παραδοσιακά παξιμάδια ή δημητριακά ολικού αλεύρου ή ρυζόγαλο με καστανό ρύζι ή χόνδρος, φρούτα ή φρέσκοι χυμοί από φρούτα ή λαχανικά).
3. Λίπη, σε μικρή ποσότητα (λίγο ελαιόλαδο ή λίγη μαργαρίνη ή 5-6 ανάλατες ελιές).

Ποτέ στο σχολείο χωρίς πρωινό

Η Αμερικανική Εταιρεία Διατροφής τονίζει ότι τα παιδιά που παίρνουν πρωινό έxoυν μεγαλύτερη συγκέντρωση της προσοχής, μεγαλύτερη ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, καλύτερο συντονισμό ματιών- χεριών, ενώ είναι πιο δημιουργικά από τα παιδιά που δεν τρώνε πρωινό. Επιπλέον, έχουν μεγαλύτερη αντοχή στα αθλήματα και τη γυμναστική και κάνουν λιγότερες απουσίες από το σχολείο.

Παρ΄ όλα αυτά, περισσότερα από τα μισά Ελληνόπουλα 3-18 χρόνων δεν τρώνε επαρκές πρωινό- όπως έδειξε πανελλήνια πρόσφατη έρευνα του Ιδρύματος "Αριστείδης Δασκαλόπουλος"- και το 14% δεν παίρνει καθόλου πρωινό.
Φαίνεται, μάλιστα, ότι η κατάσταση δεν έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς παλαιότερη έρευνα της Α΄ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών είχε βρει ότι τα 2 στα 10 Ελληνόπουλα φεύγουν από το σπίτι τους το πρωί χωρίς να τρώνε κάτι.
Ίσως μάλιστα να έχει επιδεινωθεί κιόλας, καθώς μία άλλη πρόσφατη μελέτη του Εργαστηρίου Εργοφυσιολογίας- Εργομετρίας του Τμήματος Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Αθηνών σε 4.783 παιδιά και εφήβους της Αττικής έδειξε ότι 3 στα 10 Ελληνόπουλα δεν τρώνε πρωινό.

Ο καθηγητής κ. Α. Καφάτος προειδοποιεί τους γονείς ότι η έλλειψη πρωινού στα παιδιά έχει ως συνέπεια την ανεπαρκή ανάπτυξή τους, την κακή απόδοση στο σχολείο, την αύξηση των πιθανοτήτων για μελλοντική ανάπτυξη σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2, υπέρταση και αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, καθώς και αύξηση της παχυσαρκίας (επειδή καταναλώνουν τρόφιμα με μεγάλη θερμιδική πυκνότητα κατά τα διαλείμματα του σχολείου ή γιατί «πέφτουν με τα μούτρα» στα επόμενα γεύματα της ημέρας).

Είναι χαρακτηριστικό ότι στην έρευνα του Ιδρύματος "Α. Δασκαλόπουλος" βρέθηκε ότι η παχυσαρκία ήταν πιο συχνή στα παιδιά που δεν έπαιρναν πρωινό.

Το πρωινό των παιδιών - όπως συμβουλεύει η επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κυρία Πόπη Αναστασέα- Βλάχου - θα πρέπει απαραιτήτως να αποτελείται από γάλα (ή αν το παιδί δεν το ανέχεται, από λίγο τυρί ή ένα γιαούρτι ή μια σπιτική κρέμα), μια φέτα μαύρο ψωμί με μέλι ή σπιτική μαρμελάδα (ή σπιτικά κουλουράκια) και ένα φρούτο εποχής ή φυσικό χυμό.

"Εάν το παιδί πάει στο σχολείο χωρίς πρωινό, η υπογλυκαιμία που θα ακολουθήσει θα φέρει υπνηλία και αδυναμία παρακολούθησης των μαθημάτων", υπογραμμίζει η κ. Βλάχου. "Ξυπνήστε, λοιπόν, τα παιδιά δεκαπέντε λεπτά νωρίτερα, για να φάνε καλό πρωινό".

Προσοχή!
Μην πίνετε καυτά ροφήματα στο πρωινό, ούτε να τρώτε πρωινό αγγλικού τύπου. Έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Αμπερντίν έδειξε ότι ένα τέτοιο πρωινό διπλασιάζει τις πιθανότητες προσβολής από καρκίνο του οισοφάγου.

Διατροφή ενδυνάμωσης της μνήμης

Υπάρχουν πολλοί λόγοι που μπορεί να οδηγήσουν σε σταδιακή εξασθένηση της μνήμης με βασικότερο από αυτούς την ηλικία. Με την πάροδο των ετών, τα κύτταρα του εγκεφάλου μας εκφυλίζονται σταδιακά και έτσι γερνώντας χάνουμε την άλλοτε δυνατή μας μνήμη.

Ένας άλλος βασικός παράγοντας ξαφνικής εξασθένησης της μνήμης είναι ο τραυματισμός στο κεφάλι. Ενδέχεται, ένα τραύμα στο οποίο δεν δώσαμε ιδιαίτερη σημασία, να έχει επηρεάσει νευρώνες του εγκεφάλου μας και η μνήμη μας να χάνεται σταδιακά.

Τέλος, η συνηθέστερη αιτία απώλειας της μνήμης μας είναι η αυστηρή δίαιτα, όπου ξαφνικά στερούμε από τον οργανισμό μας πολύτιμα θρεπτικά συστατικά με αποτέλεσμα να ψάχνουμε για ώρες που είχαμε παρκάρει το πρωί... Δείτε ποιες τροφές θα ενδυναμώσουν σημαντικά τη μνήμη σας-και καλού κακού, σημειώστε τις για να τις θυμάστε…

•Υδατάνθρακες και ζάχαρη

Είναι ίσως τα σημαντικότερα «βελτιωτικά» μνήμης. Το βασικότερο «καύσιμο» του εγκεφάλου μας είναι η γλυκόζη και αν την στερηθούμε για μεγάλο διάστημα θα αντιμετωπίσουμε προβλήματα μνήμης. Σημαντικά «όπλα» στον πόλεμο κατά της… αμνησίας είναι η μαύρη σοκολάτα, το μέλι και η ζάχαρη.

•Βιταμίνη Β

Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη Β, όπως τα αυγά, η σοκολάτα και το συκώτι, ευνοούν ιδιαίτερα την εξασθενημένη μνήμη και αποτελούν «ασπίδα» έναντι στη νόσο Αλτσχάϊμερ. Οι τροφές αυτές είναι πλούσιες σε χολίνη, μια ουσία που όχι μόνο βοηθά τη μνήμη αλλά ευνοεί και τη δυνατότητα συγκέντρωσης.

•Ω3 λιπαρά οξέα

Τις ευεργετικές τους ιδιότητες τις γνωρίσαμε σχετικά πρόσφατα, καθώς το άλλοτε «μισητό» μουρουνέλαιο, τα ψάρια, η σόγια και τα καρύδια φαίνεται πως ανέβηκαν «πάτωμα» στη διατροφική μας πυραμίδα, ως τροφές πλούσιες σε Ω3 οξέα. Οι τροφές αυτές, βοηθούν ιδιαίτερα τις λειτουργίες του εγκεφάλου και ενδυναμώνουν σημαντικά τη μνήμη, γιΆ αυτό και εντάσσονται στο διαιτολόγιο του διαβάσματος!

•Αντιοξειδωτικές ουσίες

Οι πλούσιες σε αντιοξειδωτικές ουσίες τροφές, όπως το πράσινο τσάι, τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, το γάλα, το γιαούρτι, το ψωμί και τα δημητριακά, θα αποτελέσουν αιχμηρά όπλα στη φαρέτρα σας στον πόλεμο ενάντια στην εξασθενημένη μνήμη.

Γκότζι (Lycium barbarum)

Γκότζι (Goji) είναι η κοινή ονομασία ενός φρούτου, που παράγεται από δύο πολύ συγγενικά μεταξύ τους είδη: το Lycium barbarum και το L. chinense, δύο είδη που ανήκουν στην οικογένεια των σολανοειδών (Solanaceae). Είναι ενδημικά είδη της νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ασίας.

Στην αγγλική λέγεται wolfberry και είναι γνωστό με πολλά ακόμη ονόματα, αλλά άσχετα με τη γεωγραφική προέλευση τού φυτού, οι ονομασίες Γκότζι του Θιβέτ και Γκότζι των Ιμαλαΐων είναι οι πιο κοινές που χρησιμοποιούνται στο εμπόριο υγιεινών τροφίμων, για προϊόντα που προέρχονται από αυτά τα φυτά. To  Lycium barbarum, καλλιεργείται σε όλο τον κόσμο και είναι περιζήτητο για τις θεραπευτικές και τις ευεργετικές του ιδιότητες.

Τα είδη του γκότζι είναι φυλλοβόλα, πολυετή φυτά, με ξυλώδη κορμό και φτάνουν σε ύψος από 1 μέχρι 4 μέτρα. Το Lycium chinense καλλιεργείται στο νότιο τμήμα της Κίνας και συνήθως είναι πιο κοντό, ενώ το Lycium barbarum καλλιεργείται στα βόρεια, κυρίως στην αυτόνομη περιοχή Ningxia Hui, και είναι ψηλότερο. Το Lycium barbarum φτάνει σε ύψος από 2,5 έως 4 μέτρα, και ανθίζει κατά τους μήνες Ιούνιο έως Αύγουστο. Μπορεί να αναπτυχθεί σε αμμώδη και αργιλώδη εδάφη που είναι θρεπτικά φτωχά, και σε ηλιόλουστους ή ημισκιερούς τόπους.

Τα φύλλα του γκότζι σχηματίζονται επάνω στους βλαστούς και είναι είτε εναλλασσόμενα είτε σε δέσμες των τριών ή περισσοτέρων. Το σχήμα τους είναι ή λογχοειδές (σαν πλατιά αιχμή δόρατος) ή ωοειδές (σαν αβγό). Έχουν διαστάσεις περίπου 7 εκ. μήκος με 3,5 εκ. πλάτος και οι άκρες τους είναι τραχιές ή κυκλικές.

Επάνω στα στελέχη σχηματίζονται από ένα μέχρι τρία άνθη, που έχουν 1 με 2 εκ. πλάτος. Ο κάλυκας (που τελικά διαρρηγνύεται από το αναπτυσσόμενο μούρο) αποτελείται από πέταλα σε σχήμα καμπάνας ή σωληνωτά, που διαμορφώνονται σε μικρούς, τριγωνικούς λοβούς. Η στεφάνη του κάλυκα, που σχηματίζεται από τα πέταλα του άνθους, έχει χρώμα μοβ ή πορφυρό, με πλάτος 9 με 14 χιλιοστά και διαθέτει πέντε ή έξι λοβούς μικρότερους από το σωλήνα. Οι στήμονες διαθέτουν ανθήρες που ανοίγουν. Στο βόρειο ημισφαίριο, η ανθοφορία παρατηρείται από τον Ιούνιο ως το Σεπτέμβριο και η ωρίμανση των καρπών από τον Αύγουστο μέχρι τον Οκτώβριο, ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος, το υψόμετρο και το κλίμα.

Αυτά τα είδη παράγουν μούρα σε έντονο πορτοκαλο-κόκκινο χρώμα και ελλειψοειδές σχήμα 1–2-cm μήκος και είναι πολύ τρυφερά και μαλακά. Ο αριθμός των σπόρων σε κάθε μούρο ποικίλει ανάλογα με την ποικιλία και το μέγεθος του καρπού, περιέχοντας 10-60 μικροσκοπικούς κίτρινους σπόρους, που βρίσκονται συμπιεσμένοι μέσα σε καμπύλο έμβρυο.

Η καταγωγή του κοινού αγγλικού ονόματος "wolfberry" είναι άγνωστη, και ίσως προκύπτει από σύγχυση με το όνομα του γένους (Lycium), που ταιριάζει με τη λέξη "Lycos", ελληνική λέξη για το λύκο (wolf). Στον αγγλόφωνο κόσμο, η λέξη "goji berry" έχει χρησιμοποιηθεί από τις αρχές του 21ου αιώνα ως συνώνυμο της "wolfberry". Η λέξη "goji" είναι προφορά της gouqi στην Ταϊβάν Hokkien, το επίσημο καθαρευουσιάνικο κινεζικό όνομα του φυτού, που αναπτύχθηκε στη Δύση για τα εν λόγω εμπορικά προϊόντα wolfberry.

Lycium είναι το όνομα του γένους, που προέρχεται από την αρχαία νότιο-ανατολική περιοχή της Λυκίας. Το Lycium chinense περιγράφεται για πρώτη φορά από τον Σκοτσέζο βοτανολόγο Philip Miller στην όγδοη έκδοση του βιβλίου του "Το Λεξικό του Κηπουρού", που δημοσιεύθηκε το 1768.
Το γκότζι έχει ιστορία πολλών αιώνων χρήσης στην Κίνα, όπου εκτιμάται ιδιαίτερα για τις ιατρικές, θεραπευτικές και ευεργετικές ιδιότητές του. Μεταξύ άλλων θεωρείται ισχυρό αντιγηραντικό και ενισχυτικό της μακροζωίας. Ως επιβεβαίωση αυτής της άποψης, άνθρωποι που ζουν σε κάποιες περιοχές της Κίνας, όπου το φυτό καλλιεργείται και χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό, απολαμβάνουν ένα πολύ υψηλό προσδόκιμο ζωής και μια καλή γενική υγεία.

Τα γκότζι δεν βρίσκονται σχεδόν ποτέ φρέσκα, εκτός από τις περιοχές παραγωγής τους, και συνήθως πωλούνται σε ανοιχτά κουτιά και μικρές συσκευασίες, σε ξηρά μορφή. Ο βαθμός αποξήρανσης ποικίλλει στα γκότζι: κάποιοι καρποί παραμένουν μαλακοί και κάπως κολλώδεις, όπως οι σταφίδες, ενώ άλλοι μπορεί να είναι πολύ σκληροί.

Η γεύση από τα γκότζι μοιάζει με της σταφίδας, αφήνοντας και μια μικρή αίσθηση ντομάτας. Μπορούν να φαγωθούν ωμά ή να μαγειρευτούν. Οι Κινέζοι κάνουν σούπες με αυτό το μούρο και παρασκευάζουν επίσης ένα κρασί. Τα φύλλα και οι τρυφεροί βλαστοί καταναλώνονται ως λαχανικό. Ως τρόφιμο, τα αποξηραμένα γκότζι, παραδοσιακά μαγειρεύονται πριν την κατανάλωση. Τα ξερά γκότζι προστίθενται συχνά σε ρύζι congee και ζελέ αμυγδάλου. Χρησιμοποιείται επίσης σε κινέζικες τονωτικές σούπες, σε συνδυασμό με κοτόπουλο ή χοιρινό κρέας, με λαχανικά, ή μαζί με άλλα βότανα, όπως άγρια γλυκοπατάτα, και με τη ρίζα γλυκόριζας. Οι καρποί επίσης βράζονται για τσάι, συχνά μαζί με άνθη χρυσάνθεμου ή  και κόκκινα τζίτζιφα, ή με κάποιο άλλο βότανο για τσάι, και είναι διαθέσιμοι και σε συσκευασίες ως τσάι. Επίσης, παράγονται διάφορα κρασιά που περιέχουν γκότζι, και μερικά από αυτά είναι μίγμα σταφυλιού και γκότζι.

Τα γκότζι θεωρούνται ως μια από τις πλουσιότερες φυσικές πηγές θρεπτικών συστατικών. Περιέχουν βήτα-Καροτίνη, βιταμίνη C, βιταμίνη Β1 και Β2, καθώς και μια σειρά άλλων βιταμινών, μεταλλικά στοιχεία, αντιοξειδωτικά και αμινοξέα. Το γκότζι περιέχει πολλούς υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, λιπαρά και διατροφικές ίνες απαραίτητα για το σώμα. Τα εκατό γραμμάρια μεταποιημένου μούρου περιέχει 370 θερμίδες. Στην εμπορική πρακτική υποστηρίζουν ότι οι πολυσακχαρίτες που περιέχουν τα προϊόντα από γκότζι, μεταξύ των οποίων αρκετοί "χυμοί γκότζι», έχουν εκτεταμένα βιολογικά οφέλη για την υγεία, αν και κανένας από τους ισχυρισμούς αυτούς δεν έχει αποδειχθεί από ιατρική έρευνα. Στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική χρησιμοποιούν τα φύλλα σε συνδυασμό με το φλοιό της ρίζας για να παρασκευάσουν ένα τσάι. Το γκότζι μπορεί να καταναλωθεί σε καθημερινή βάση, για να προσφέρει γενική ευεξία.

Το φυτό Lycium barbarum μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως φράχτης και να σταθεροποιήσει αμμώδη εδάφη, γιατί σχηματίζει γερές ρίζες και αναπτύσσεται σε αμμώδη εδάφη.

Τα μυστικά της αποτυχημένης δίαιτας

Καθοριστικό ρόλο στην αποτυχία φαίνεται ότι κατέχουν αρκετές από τις μεθόδους που σχεδόν όλοι έχουμε κατά καιρούς δοκιμάσει. O κλινικός διαιτολόγος-βιολόγος Χάρης Δημοσθενόπουλος, προϊστάμενος του Διαιτολογικού Τμήματος στο «Λαϊκό Νοσοκομείο» της Αθήνας, παρουσιάζει τις οκτώ μεθόδους που εγγυώνται πως, αν τις ακολουθήσετε, καταδικάζετε εκ των προτέρων τη δίαιτά σας σε... αποτυχία!
1.Στο... πυρ το εξώτερον ψωμί, ρύζι, μακαρόνια
Κάθε «δίαιτα» που (δεν) σέβεται τον εαυτό της εξοβελίζει τις πατάτες, το ρύζι, τα ζυμαρικά, το ψωμί, τα φασόλια και ορισμένα λαχανικά (όπως οι γλυκοπατάτες), επειδή περιέχουν σύνθετους υδατάνθρακες. Oι σύνθετοι υδατάνθρακες αποτελούν καλή πηγή ενέργειας για τον οργανισμό, αλλά είναι παχυντικοί μόνο όταν καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες ή «εμπλουτίζονται» με παχυντικές σάλτσες, βούτυρο ή λάδι. Επιπλέον, όχι μόνο είναι απαραίτητοι στον οργανισμό, αλλά, σύμφωνα με τις επίσημες συστάσεις, πρέπει να αποτελούν τον κορμό (και όχι την εξαίρεση) της καθημερινής διατροφής μας. Συνεπώς, να τρώτε καθημερινά τα προαναφερθέντα τρόφιμα, αλλά, ει δυνατόν, σκέτα και σε μικρές ποσότητες, προτιμώντας όσα έχουν πολλές φυτικές ίνες.
2.Στο κρεβάτι με άδειο στομάχι
Δεν έχει σημασία τι ώρα τρώει κανείς, αλλά τι έχει φάει καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και πόσο έχει κινηθεί για να κάψει θερμίδες. Αν καταναλώνετε περιττές θερμίδες, ο οργανισμός θα τις αποθηκεύσει με τη μορφή λίπους, φάτε - δεν φάτε το βράδυ. Επιπλέον, ο οργανισμός χρειάζεται λίγα «καύσιμα» και το βράδυ για να κοιμηθεί ήσυχος και να ξεκουραστεί. Μοναδική περίπτωση να σας παχύνει το βραδινό είναι να μένετε σχεδόν νηστικοί μέσα στη μέρα, για να φάτε το 80% των ημερήσιων θερμίδων σας το βράδυ. Συνεπώς, πριν πέσετε στο κρεβάτι, φάτε κάτι ελαφρύ.
3.Τα τρόφιμα που «καίνε το λίπος»
Δεν υπάρχουν τρόφιμα που «καίνε το λίπος» ή αυξάνουν τις καύσεις. Απλώς, ορισμένα τρόφιμα που περιέχουν καφεΐνη μπορεί να επιταχύνουν προσωρινά τον μεταβολισμό, αλλά δεν αδυνατίζουν. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως προσθήκη λεμονιού ή γκρέιπ-φρουτ στην καθημερινή διατροφή σας δεν πρόκειται να σας αδυνατίσει. Αν θέλετε να χάσετε τα περιττά σας κιλά και μάλιστα σε μορφή σωματικού λίπους, πρέπει να κάνετε κανονική δίαιτα, που θα περιέχει μετρημένες ποσότητες λιπαρών.
4. Φαγητό μία ή το πολύ δύο φορές την ημέρα
Πολλοί νομίζουν ότι θα αδυνατίσουν εάνδεν τρώνε τουλάχιστον ένα από τα τρία κύρια γεύματα. Ο οργανισμός όμως χρειάζεται συγκεκριμένο αριθμό θερμίδων και θρεπτικών συστατικών για να λειτουργεί ομαλά. Αν παραλείπετε λοιπόν κάποιο γεύμα, θα τσιμπολογάτε ή θα φάτε περισσότερο στο επόμενο. Μελέτες έχουν δείξει πως όσοι δεν τρώνε πρωινό είναι πιο παχείς απ’ όσους τρώνε ένα θρεπτικό πρωινό γεύμα. Το ιδανικό είναι πολλά μικρά γεύματα, τα οποία θα περιέχουν θρεπτικά –με λίγα λιπαρά και λίγες θερμίδες– τρόφιμα.
5. Μπριζόλα και σαλάτα, η καλύτερη λύση
Oποιο διαιτολόγιο περιέχει μπόλικο κρέας ή ψάρι και σαλάτα και ελάχιστο έως καθόλου ψωμί και φρούτα είναι μακράν το καλύτερο για αδυνάτισμα! Η αλήθεια είναι πως με μπριζόλα και σαλάτα μπορεί να χάσουμε κάποια κιλά, όμως τα περισσότερα δεν είναι σωματικό λίπος, αλλά νερό και μυϊκή μάζα (αυτό οφείλεται στο ότι οι νεφροί εργάζονται σκληρά για να αποβάλουν τα περιττά υποπροϊόντα της πέψης των πρωτεϊνών και του λίπους των τροφίμων). Oταν όμως χάνει κανείς νερό και μυς, δεν αδυνατίζει υγιεινά. Αν μάλιστα κάνει πολύ καιρό αυτήν τη δίαιτα, ενδέχεται να παρουσιάσει διάφορα προβλήματα, από ζάλη και αδυναμία έως αφυδάτωση και νεφρολιθίαση! Χώρια που, μόλις βαρεθεί τις μπριζόλες και τις σαλάτες κι αρχίσει να τρώει κανονικά, θα ξαναπαχύνει αμέσως.
6. Απόσταση ασφαλείας από τα γαλακτοκομικά
Το γάλα, το τυρί και το γιαούρτι αποτελούν «θύματα» πολλών από τις δίαιτες που κάνουμε για να αδυνατίσουμε. Και πάλι κακό κάνουμε παρά καλό, διότι τα γαλακτοκομικά προϊόντα παρέχουν πολλά θρεπτικά συστατικά που είναι απαραίτητα στον οργανισμό για να λειτουργεί ομαλά και συνεπώς πρέπει να αποτελούν τμήμα κάθε προγράμματος αδυνατίσματος. Το σημείο που πρέπει να προσέξετε είναι τα λιπαρά τους: να επιλέγετε λίγων λιπαρών ή άπαχο γάλα, τυρί και γιαούρτι.
7. Είναι λάιτ, δεν παχαίνει
Από τότε που βγήκαν τα λάιτ τρόφιμα ο μέσος κάτοικος της Δύσης έχει παχύνει! Φταίνε τα τρόφιμα; Oχι βέβαια! Εμείς φταίμε που νομίζουμε πως ό,τι είναι λάιτ δεν παχαίνει. Το πρόβλημα είναι πως, λάιτ ή άπαχο, κάθε τρόφιμο έχει θερμίδες – απλώς είναι λιγότερες απ’ ό,τι σε ένα πλήρες προϊόν. Επιπλέον, πολλά λάιτ προϊόντα περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα, αλεύρι ή αμυλούχες ουσίες για να έχουν καλή γεύση. Το πόσες θερμίδες παρέχει το καθένα εξαρτάται από την περιεκτικότητά του σε υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λίπη. Oι υδατάνθρακες και οι πρωτεΐνες παρέχουν περίπου 4 θερμίδες ανά γραμμάριο, ενώ το λίπος 9. Συνεπώς, λάιτ - ξελάιτ, πριν φάτε οποιοδήποτε τρόφιμο, ελέγξτε τις θερμίδες του.
8. Οι δίαιτες«αστραπή» βοηθούν να χάσετε βάρος σε χρόνο ρεκόρ
Ακόμα ένα old time classic της δίαιτας. «Χάστε 10 κιλά σε 2 εβδομάδες», «Απαλλαγείτε από 5 κιλά σε 7 ημέρες». Σας θυμίζουν κάτι όλ’ αυτά; Ε, είναι όλα λάθος.
O κανόνας είναι απλός: όσο πιο γρήγορα μας αδυνατίζει μια δίαιτα τόσο πιθανότερο είναι ότι χάνουμε νερό και μυϊκή μάζα αντί για λίπος. Oμως:

• Oι καύσεις γίνονται στους μυς, άρα όσο περισσότερους χάνουμε τόσο περισσότερο επιβραδύνουμε τον μεταβολισμό μας.
• Απώλεια νερού σημαίνει πως, μόλις τελειώσει η δίαιτα, θα ξαναπαχύνουμε σε χρόνο ντε-τε!
• Χωρίς μυς, το σώμα είναι πλαδαρό και σακουλιασμένο (στ’ αλήθεια, θέλετε να είστε ζαρωμένοι όταν τελειώσετε τη δίαιτά σας;).

Στο διά ταύτα: Αν θέλετε να αδυνατίσετε για πάντα και να διώξετε λίπος, βάλτε στόχο –το πολύ– ένα κιλό την εβδομάδα (αν έχετε να χάσετε λίγα κιλά, μειώστε το στο μισό). Να θυμάστε επίσης πως το γρήγορο αδυνάτισμα είναι «συνταγή» προβλημάτων, καθώς αυξάνει τον κίνδυνο χολολιθίασης (είναι οι «πέτρες» στη χολή), και ότι τα διαιτολόγια που παρέχουν λιγότερες από 800 θερμίδες την ημέρα μπορεί να οδηγήσουν σε διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, σύμφωνα με το Εθνικό Ιδρυμα Διαβήτη & Πεπτικών και Νεφρικών Νόσων (NIDDKD) των ΗΠΑ.
Η θαμπή όψη της δίαιτας Λένε οτι μετά από κάποια ηλικία οι γυναίκες πρέπει να αποφασίσουν: Σώμα ή πρόσωπο. Διότι οι περισσότερες δίαιτες βοηθούν μεν στο να έχουμε λεπτό και νεανικό σώμα, αλλά «καταγράφονται» και στην επιδερμίδα, που χάνει τη δροσιά και τη λάμψη της. Εκτός και αν λάβουμε τα μέτρα μας...
Τι διατροφή διαλέγετε για να χάσετε τα περιττά σας κιλά; Μια που περιέχει πολλά κρέατα και σαλάτες, κάποια δίαιτα με ονοματεπώνυμο ή ένα «πρόγραμμα» γρήγορου αδυνατίσματος;
Oσο πιο αυστηρή και στερητική είναι μια δίαιτα τόσο πιο ανθυγιεινή θεωρείται – όχι μόνο επειδή τα μείον κιλά στη ζυγαριά σημαίνουν απώλεια μυϊκής μάζας και νερού αντί για σωματικό λίπος, οπότε εξ ορισμού έχουν «ημερομηνία λήξεως», αλλά και επειδή μπορεί να διαταράξει πολλές από τις λειτουργίες του οργανισμού.
Oι ειδικοί χρόνια τώρα λένε πως ο μοναδικός τρόπος για να αδυνατίσουμε μια για πάντα είναι «να αλλάξουμε μυαλά» (πρακτικά αυτό σημαίνει να αλλάξουμε διατροφικές συνήθειες και να μην επιστρέψουμε ποτέ στις παλιές) και να χάνουμε κιλά με όσο το δυνατόν πιο αργό ρυθμό. Ποιος όμως έχει την υπομονή να τους ακούσει;
Απ’ ό,τι φαίνεται, ελάχιστοι – γι’ αυτό και οι περισσότερες γυναίκες αλλά και πολλοί άντρες έχουν κάνει άπειρες «δίαιτες» που συνήθως διαρκούν μερικές εβδομάδες και έπειτα από λίγο καιρό συνοδεύονται από ανάκτηση των χαμένων κιλών, μαζί με κάνα δυο επιπλέον.
Τα «γαϊτανάκια» αυτά, σε συνδυασμό με την έλλειψη θρεπτικών συστατικών που χαρακτηρίζει τις περισσότερες δίαιτες της μόδας και όλες τις δίαιτες-αστραπές, αποτυπώνονται τελικά στο δέρμα του προσώπου, το οποίο μοιάζει θαμπό, γερασμένο και αφυδατωμένο.
Η κλινική διαιτολόγος-διατροφολόγος και επιστημονική συνεργάτις στη Γαστρεντερολογική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Νικαίας, Αστερία Σταματάκη, και η δερματολόγος και διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Κατερίνα Λαμπρινοπούλου, διευκρινίζουν πώς μπορεί να επηρεάσουν μερικές δημοφιλείς δίαιτες το δέρμα – και εξηγούν τι πρέπει να κάνουμε για να το σώσουμε.
Η Ατκινς
Είναι το πιο γνωστό πρόγραμμα αδυνατίσματος και περιέχει πολλές πρωτεΐνες (κρέας, ψάρια, κοτόπουλο, όσπρια) και ελάχιστους έως καθόλου υδατάνθρακες. Απαγορεύει εντελώς την κατανάλωση αλκοόλ, τα μακαρόνια, το άσπρο αλεύρι, το άσπρο ψωμί και το γάλα. Δεν απαγορεύει αλλά συνιστά να αποφεύγονται τα περισσότερα φρούτα και λαχανικά, ενώ από γαλακτοκομικά επιτρέπει μόνο το τυρί, την κρέμα γάλακτος και το βούτυρο.
Η σύνθεσή της μπορεί να είναι καταστροφική για το δέρμα. Oι υπερβολικά πολλές πρωτεΐνες που περιέχει μπορεί να προκαλέσουν μείωση των επιπέδων ασβεστίου στο αίμα και η απώλεια οστικής μάζας στο πρόσωπο το κάνει να μοιάζει θαμπό, χαλαρό και γερασμένο.
Επιπλέον, η οξύτητα των διαιτολογίων που βασίζονται στο κρέας μπορεί να διαταράξει το pH του δέρματος και να αυξήσει την ευαισθησία του στις βλάβες που προκαλεί η υπεριώδης ακτινοβολία του ηλίου.
Τι να κάνετε: Αν θέλετε οπωσδήποτε να ακολουθήσετε ένα τέτοιου είδους διαιτολόγιο, χρειάζεστε συμπλήρωμα ασβεστίου. Απαραίτητο είναι ακόμα να μην το ακολουθείτε κατά γράμμα, αλλά να προσθέσετε μόνοι σας λίγα φρούτα και λαχανικά. Αυτά είναι αλκαλικά και θα εξισορροπήσουν κάπως την οξύτητα του κρέατος, ενώ ταυτοχρόνως θα σας τροφοδοτήσουν με τις απαραίτητες για λαμπερό δέρμα αντιοξειδωτικές ουσίες. Φροντίστε επίσης, αντί για κρέας και μπέικον, να τρώτε πολύ συχνά ψάρια.
Η South Beach
Και αυτή «κόβει» τους υδατάνθρακες, αλλά στα επόμενα στάδια τους επανεντάσσει βαθμιαία στη διατροφή. Θεωρείται παραλλαγή της Ατκινς, γιατί και αυτή περιέχει πολλές πρωτεΐνες, αλλά είναι λίγο καλύτερη διότι, μέχρι να ολοκληρωθεί, το μόνο που δεν έχει φάει κανείς (αν αντέξει) είναι γλυκά και άμυλο.
Από τη στιγμή που επιτρέπουν να αρχίσει κανείς να τρώει υγιεινούς υδατάνθρακες (λ.χ. ψωμί ολικής αλέσεως, καστανό ρύζι), τα διαιτολόγια όπως αυτό της South Beach είναι κατάλληλα για όσους αντιμετωπίζουν πρόβλημα ακμής, καθώς μελέτες έχουν δείξει πως τα τρόφιμα που χωνεύονται αργά και περιέχουν πολλές φυτικές ίνες ελαττώνουν τις εξάρσεις της.
Επιπλέον, η πλήρης απαγόρευση των γλυκών είναι καλή για την επιδερμίδα, διότι η ζάχαρη ευνοεί τη φλεγμονή και αυξάνει τις φθορές στην ελαστίνη και στο κολλαγόνο, θέτοντας έτσι τις βάσεις για πρόωρη γήρανση του δέρματος.
Τι να κάνετε: Oσο καιρό απαγορεύει το διαιτολόγιό σας σχεδόν όλους τους υδατάνθρακες, πρέπει να το «σπάτε» έστω με λίγα φρούτα, για τους ίδιους λόγους που ισχύουν στη δίαιτα Ατκινς. Να πίνετε επίσης άφθονο νερό και να τρώτε πολλά ψάρια.
Η χορτοφαγική
Oταν τρώει κανείς φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως, ξηρούς καρπούς και όσπρια, ασφαλώς τροφοδοτεί τον οργανισμό του με πολύτιμα θρεπτικά συστατικά. Το πρόβλημα όμως είναι ότι δεν τρώει ζωικές πρωτεΐνες
(η αυστηρά χορτοφαγική δίαιτα δεν περιέχει καν αβγά ή αγελαδινό γάλα), γεγονός που μπορεί να κάνει την επιδερμίδα να χάσει τον τόνο της. Αυτό οφείλεται στο ότι οι πρωτεΐνες επιδιορθώνουν και ανανεώνουν το δέρμα και τα μαλλιά και η έλλειψή τους μπορεί να κάνει και το μεν και τα δε να δείχνουν ξηρά, θαμπά και άρρωστα.
Τι να κάνετε: Πρέπει οπωσδήποτε να τρώτε φυτικής προέλευσης τρόφιμα που περιέχουν άφθονες πρωτεΐνες, όπως οι φακές, ο αρακάς, τα αμύγδαλα, το τόφου και το φιστικοβούτυρο. Πρέπει επίσης να τρώτε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ποικιλία φρούτων και λαχανικών, και όχι να περιορίζεστε σε όσα σας αρέσουν.
Η μεσογειακή
Είναι η πλέον κατάλληλη για καλή υγεία όλου του σώματος – και το δέρμα αποτελεί το μεγαλύτερο όργανο του σώματος. Περιέχει άφθονα φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ψάρια, δημητριακά ολικής αλέσεως, ωφέλιμα λίπη, όπως το ελαιόλαδο, και λίγων λιπαρών γαλακτοκομικά προϊόντα, που ωφελούν με πολλούς τρόπους το δέρμα. Το ελαιόλαδο, λ.χ., έχει αποδειχτεί ότι διατηρεί την επιδερμίδα ενυδατωμένη και προστατεύει από τον δερματικό καρκίνο, ενώ τα ψάρια περιέχουν πολύτιμα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία μειώνουν τη φλεγμονή της ακμής και βελτιώνουν την ελαστικότητα του δέρματος.
Τι να κάνετε: Τίποτε απολύτως! Απλώς να πίνετε στην υγειά σας ένα ποτηράκι κόκκινο κρασί την ημέρα, διότι η ρεσβερατρόλη και το ελλαγικό οξύ που περιέχει βοηθούν το δέρμα να διατηρείται σφριγηλό.
Δίαιτα «αστραπή»
Εάν ακολουθείτε οποιοδήποτε υποθερμιδικό διαιτολόγιο για να αδυνατίσετε γρήγορα, μπορεί να καταλήξετε με ξερό δέρμα, τριχόπτωση και εύθραυστα νύχια εξαιτίας της έλλειψης αρκετών θερμίδων αλλά και βασικών λιπαρών οξέων, τα οποία αδυνατεί να παραγάγει ο οργανισμός από μόνος του.
Τι να κάνετε: Αν πρέπει οπωσδήποτε να κάνετε μια δίαιτα-αστραπή, φροντίστε να της προσθέσετε λίγα καρύδια και ψάρια, διότι αποτελούν άριστες πηγές ωμέγα-3 λιπαρών οξέων. Καλό είναι επίσης να αυξήσετε την κατανάλωση φυτικών τροφίμων ολικής αλέσεως, όπως το καστανό ρύζι και το πλιγούρι. Να θυμάστε ότι η επιδερμίδα σας είναι σαν ένας τοίχος από τούβλα και τα θρεπτικά συστατικά αυτών των τροφίμων είναι σαν το τσιμέντο που κρατάει τις δομές του ενωμένες και στη θέση τους.