«Οι στερητικές δίαιτες μπορεί να είναι εξίσου ανθυγιεινές με την υπερκατανάλωση πρόχειρων φαγητών στο θέμα της νοητικής υγείας», λέει η κ. Σου Μπάικ, εκπρόσωπος της Βρετανικής Διαιτητικής Εταιρείας.
«Ο αποκλεισμός ορισμένων τροφίμων από τη διατροφή, με στόχο την απώλεια βάρους, μπορεί να στερήσει τον εγκέφαλο από πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο να διακόψει κανείς πρόωρα τη δίαιτα διότι έχει ανάγκη κάποια παχυντική λιχουδιά για να βελτιώσει την ψυχική του διάθεση».
Η κ. Μπάικ παρέχει τις εξής συμβουλές για να χάσετε τα περιττά σας κιλά, δίχως να ταλαιπωρήσετε το μυαλό σας:
Να τρώτε αρκετούς υδατάνθρακες. «Εάν ένας άνθρωπος νιώθει κακοδιάθετος όταν κάνει δίαιτα, το πιθανότερο είναι ότι δεν τρώει αρκετούς υδατάνθρακες», εξηγεί. «Οι υδατάνθρακες διασπώνται σε σάκχαρα τα οποία αποτελούν την "τροφή" του εγκεφάλου και ενεργοποιούν την απελευθέρωση της χημικής ουσίας της ευεξίας (της σεροτονίνης) στον εγκέφαλο. Εάν, λοιπόν, δεν τρώει κανείς τρόφιμα όπως το ψωμί, οι φρυγανιές, τα δημητριακά και τα ζυμαρικά, αποφεύγει εντελώς τη ζάχαρη και τρώει λίγα φρούτα, είναι πιθανό να αισθάνεται κακοδιάθετος».
Για να αποφύγετε αυτήν την παγίδα, να τρώτε καθημερινά δημητριακά και ψωμί ολικής αλέσεως, καθώς και ρύζι. Τα τρόφιμα αυτά περιέχουν σύνθετους υδατάνθρακες, οι οποίοι όχι μόνο ικανοποιούν το αίσθημα κορεσμού της πείνας, αλλά απελευθερώνουν με σταθερό ρυθμό σάκχαρα στο αίμα τα οποία εξασφαλίζουν σταθερή παροχή σεροτονίνης, διατηρώντας καλή την ψυχική διάθεση.
Να τρώτε υγιεινά λίπη. «Εάν γίνεται κανείς πολύ δύστροπος την περίοδο που κάνει δίαιτα, είναι πολύ πιθανό να μην τρώει αρκετά υγιεινά λίπη», τονίζει η κ. Μπάικ. «Αυτά παρέχουν στον οργανισμό τα επονομαζόμενα βασικά λιπαρά οξέα, τα οποία έχουν ζωτική σημασία για την υγιή εγκεφαλική λειτουργία αλλά και για την παραγωγή ορμονών που μπορεί να επηρεάσουν τη νοητική κατάσταση. Η μειωμένη συγκέντρωση και οι διακυμάνσεις της ψυχικής διάθεσης σχετίζονται με την έλλειψη αυτών των λιπών».
Πρακτικά, όλα αυτά σημαίνουν ότι πρέπει να αποφεύγει κανείς τα επιβλαβή λίπη, όπως τα τρανς (υδρογονωμένα, μερικώς υδρογονωμένα) και τα κεκορεσμένα που υπάρχουν σε επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως κέικ και μπισκότα, αλλά να τρώει πολυακόρεστα και μονοακόρεστα, κυρίως ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.
Τα ωφέλιμα αυτά λίπη μπορεί να βρει κανείς στα «παχιά» ψάρια, στις σαλάτες με ελαιόλαδο, στο σησαμέλαιο και στο έλαιο λιναρόσπορου, καθώς και στα αυγά, στα γιαούρτια και στα άλλα τυποποιημένα τρόφιμα που είναι εμπλουτισμένα με ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. Καλή ιδέα θα ήταν επίσης και ένα συμπλήρωμα ιχθυελαίων.
Να τρώτε λίγο και συχνά. Όποιος αισθάνεται εξαντλημένος όταν κάνει δίαιτα, είναι πιθανό να μην καταναλώνει αρκετές θερμίδες, κατά την κ. Μπάικ. Όπως εξηγεί, ο οργανισμός χρειάζεται ορισμένες θερμίδες για να λειτουργήσει και γι΄ αυτό εάν τις περιορίσει κανείς πολύ, ο εγκέφαλος θα προσπαθεί να συντηρήσει την ενέργειά του, προκαλώντας νωθρότητα.
Η μέση γυναίκα χρειάζεται περίπου 2.000 θερμίδες την ημέρα, ενώ για να χάνει μισό κιλό την εβδομάδα πρέπει να τις περιορίσει στις 1.500 την ημέρα. «Εάν η μείωση είναι μεγαλύτερη, έπειτα από μία-δύο εβδομάδες θα αρχίσει να εκδηλώνεται η εξάντληση», επισημαίνει.
Το κλειδί για να μη συμβεί αυτό είναι τα μικρά και συχνά γεύματα. Δεν υπάρχει λόγος να λιμοκτονήσει κανείς, ούτε να νιώσει την πείνα του να θεριεύει όταν κάνει δίαιτα. Εκτός από τα τρία γεύματα της ημέρας, απαραίτητα είναι και δύο σνακ των 100 θερμίδων το καθένα, όπως λίγα καρύδια ή μία μπανάνα, που τροφοδοτούν με ενέργεια τον οργανισμό και κόβουν την πείνα.
Να τρώτε δημητριακά και ψάρι. Εάν παρουσιάζετε διακυμάνσεις της ψυχικής διάθεσης, κλαίτε δίχως λόγο και πονάει το στήθος σας, είναι πιθανόν η δίαιτά σας να στερεί τον οργανισμό σας από τις πολύτιμες βιταμίνες του συμπλέγματος Β, τονίζει η κ. Μπάικ. Οι βιταμίνες αυτές είναι απαραίτητες για σταθερή ψυχική διάθεση- και υπάρχουν σε τρόφιμα όπως τα δημητριακά, το ψάρι, τα καρύδια και η βρώμη.
Μην κόψετε απότομα καφέδες και σοκολάτες. Εάν έχετε συνηθίσει να πίνετε κάθε πρωί καφέ και να τρώτε κάτι με σοκολάτα, η αιφνίδια διακοπή τους μπορεί να αποτελέσει σοκ για τον οργανισμό σας, προειδοποιεί η κ. Μπάικ. Και αυτό, διότι ο οργανισμός σας μπορεί να έχει εθιστεί στην καφεΐνη, τη ζάχαρη και τη φαινυλαλανίνη (ένα συστατικό της σοκολάτας).
Για να μη σας συμβεί κάτι τέτοιο, αντικαταστήστε την κοινή σοκολάτα με κάποιο είδος που περιέχει κατά το μεγαλύτερο μέρος στερεά του κακάου και περισσότερες αντιοξειδωτικές ουσίες, παρέχοντάς σας ταυτοχρόνως λιγότερα λίπη και ζάχαρη. Καλό είναι επίσης να πίνετε έναν ελαφρύ καφέ.
Πηγή : ΤΑ ΝΕΑ Ένθετο Υγεία
Τετάρτη 29 Δεκεμβρίου 2010
Τρώτε πρωϊνό σαν πρίγκηπες
Ολοένα περισσότερες μελέτες επιβεβαιώνουν τη σπουδαιότητα του πρωινού - του γεύματος που «φορτίζει» τον οργανισμό ύστερα από την πολύωρη νηστεία κατά τις ώρες του ύπνου.
Πρόσφατες μάλιστα επιστημονικές έρευνες συνδέουν το καλό πρωινό με το επιτυχημένο αδυνάτισμα, τη μακροζωία και τη γονιμότητα.
Μία έρευνα που ανακοινώθηκε στην ετήσια συνάντηση των ενδοκρινολόγων στο Σαν Φρανσίσκο, έδειξε ότι ένα πρωινό πλούσιο σε πρωτεϊνες και υδατάνθρακες, εφόσον συνδυάζεται με γεύματα χωρίς πολλές θερμίδες κατά τη διάρκεια της ημέρας, αποτελεί την καλύτερη πρόταση για αποτελεσματικό αδυνάτισμα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το πλούσιο πρωινό ελέγχει την επιθυμία για κατανάλωση γλυκών στη διάρκεια της ημέρας.
Μια άλλη μελέτη, η οποία διεξήχθη από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Μινεσότας και δημοσιεύθηκε στην Επιθεώρηση "Παιδιατρική" της Αμερικανικής Παιδιατρικής Εταιρείας, έδειξε ότι όσοι έφηβοι τρώνε πλήρες υγιεινό πρωινό έχουν χαμηλότερο Δείκτη Μάζας Σώματος από όσους δεν τρώνε, ακόμα και εάν στο τέλος της ημέρας οι πρώτοι έχουν συνολικά καταναλώσει περισσότερες θερμίδες.
Μια άλλη, γαλλική, μελέτη βρήκε ότι οι άνδρες και οι γυναίκες που έτρωγαν πρωινό τουλάχιστον τις έξι ημέρες της εβδομάδας είχαν καλύτερη αναλογία μέσης-ισχίων. Και η μελέτη 7.000 ατόμων μέσης ηλικίας στο Νόρφολκ έδειξε ότι όσοι έτρωγαν περισσότερο το πρωί, πάχαιναν λιγότερο.
Ακόμα, έρευνα της Κλινικής Μάγιο στις ΗΠΑ έδειξε ότι η λήψη πρωινού αυξάνει το προσδόκιμο επιβίωσης- πιθανώς γιατί η παράλειψή του οδηγεί σε κατανάλωση ανθυγιεινών τροφών για την καρδιά σε φαστ φουντ κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μία πρόσφατη μελέτη, που εκπονήθηκε από ερευνητές των Πανεπιστημίων του Έξετερ και της Οξφόρδης, έδειξε ότι το γερό πρωινό βοηθά τις γυναίκες να... αποκτούν γιους!
Τα πλεονεκτήματα
Ο καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης κ. Αντώνης Καφάτος παραθέτει τα πλεονεκτήματα ενός καλού πρωινού στο σπίτι:
1. Παρέχει τα απαραίτητα ποσά ενέργειας, βιταμινών, ιχνοστοιχείων και φυτικών ινών, ώστε οι ημερήσιες ανάγκες να κατανέμονται στα τρία κύρια γεύματα.
2. Ελαττώνει την όρεξη για μεγάλη ποσότητα φαγητού στα υπόλοιπα γεύματα της ημέρας.
3. Αποτρέπει τις μεγάλες διακυμάνσεις στα επίπεδα σακχάρου, ινσουλίνης και λιποπρωτεϊνών στο αίμα.
4. Περιορίζει τον κίνδυνο προσβολής από ισχαιμική καρδιοπάθεια και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
5. Αυξάνει την παραγωγικότητα στην εργασία.
6. Προλαμβάνει την αγορά ανθυγιεινών τροφίμων από περίπτερα και κυλικεία κατά τις ώρες απουσίας από το σπίτι.
Το ιδανικό πρωινό
Τα τρόφιμα του πρωινού πρέπει να είναι:
* Εύκολα στην προετοιμασία.
* Με χαμηλή περιεκτικότητα σε ζωικό λίπος.
* Με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, αλλά υψηλή σε κάλιο.
* Πλούσια σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.
* Πλούσια σε σύνθετους υδατάνθρακες και φυτικές ίνες.
Συνιστάται να μην παραλείπετε καμία ομάδα τροφίμων.
Δηλαδή:
1. Πρωτεΐνες (με γάλα, γιαούρτι ή τυρί λίγων λιπαρών καθημερινά και ένα αυγό τρεις φορές την εβδομάδα).
2. Υδατάνθρακες (πιτυρούχο ψωμί ή παραδοσιακά παξιμάδια ή δημητριακά ολικού αλεύρου ή ρυζόγαλο με καστανό ρύζι ή χόνδρος, φρούτα ή φρέσκοι χυμοί από φρούτα ή λαχανικά).
3. Λίπη, σε μικρή ποσότητα (λίγο ελαιόλαδο ή λίγη μαργαρίνη ή 5-6 ανάλατες ελιές).
Ποτέ στο σχολείο χωρίς πρωινό
Η Αμερικανική Εταιρεία Διατροφής τονίζει ότι τα παιδιά που παίρνουν πρωινό έxoυν μεγαλύτερη συγκέντρωση της προσοχής, μεγαλύτερη ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, καλύτερο συντονισμό ματιών- χεριών, ενώ είναι πιο δημιουργικά από τα παιδιά που δεν τρώνε πρωινό. Επιπλέον, έχουν μεγαλύτερη αντοχή στα αθλήματα και τη γυμναστική και κάνουν λιγότερες απουσίες από το σχολείο.
Παρ΄ όλα αυτά, περισσότερα από τα μισά Ελληνόπουλα 3-18 χρόνων δεν τρώνε επαρκές πρωινό- όπως έδειξε πανελλήνια πρόσφατη έρευνα του Ιδρύματος "Αριστείδης Δασκαλόπουλος"- και το 14% δεν παίρνει καθόλου πρωινό.
Φαίνεται, μάλιστα, ότι η κατάσταση δεν έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς παλαιότερη έρευνα της Α΄ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών είχε βρει ότι τα 2 στα 10 Ελληνόπουλα φεύγουν από το σπίτι τους το πρωί χωρίς να τρώνε κάτι.
Ίσως μάλιστα να έχει επιδεινωθεί κιόλας, καθώς μία άλλη πρόσφατη μελέτη του Εργαστηρίου Εργοφυσιολογίας- Εργομετρίας του Τμήματος Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Αθηνών σε 4.783 παιδιά και εφήβους της Αττικής έδειξε ότι 3 στα 10 Ελληνόπουλα δεν τρώνε πρωινό.
Ο καθηγητής κ. Α. Καφάτος προειδοποιεί τους γονείς ότι η έλλειψη πρωινού στα παιδιά έχει ως συνέπεια την ανεπαρκή ανάπτυξή τους, την κακή απόδοση στο σχολείο, την αύξηση των πιθανοτήτων για μελλοντική ανάπτυξη σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2, υπέρταση και αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, καθώς και αύξηση της παχυσαρκίας (επειδή καταναλώνουν τρόφιμα με μεγάλη θερμιδική πυκνότητα κατά τα διαλείμματα του σχολείου ή γιατί «πέφτουν με τα μούτρα» στα επόμενα γεύματα της ημέρας).
Είναι χαρακτηριστικό ότι στην έρευνα του Ιδρύματος "Α. Δασκαλόπουλος" βρέθηκε ότι η παχυσαρκία ήταν πιο συχνή στα παιδιά που δεν έπαιρναν πρωινό.
Το πρωινό των παιδιών - όπως συμβουλεύει η επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κυρία Πόπη Αναστασέα- Βλάχου - θα πρέπει απαραιτήτως να αποτελείται από γάλα (ή αν το παιδί δεν το ανέχεται, από λίγο τυρί ή ένα γιαούρτι ή μια σπιτική κρέμα), μια φέτα μαύρο ψωμί με μέλι ή σπιτική μαρμελάδα (ή σπιτικά κουλουράκια) και ένα φρούτο εποχής ή φυσικό χυμό.
"Εάν το παιδί πάει στο σχολείο χωρίς πρωινό, η υπογλυκαιμία που θα ακολουθήσει θα φέρει υπνηλία και αδυναμία παρακολούθησης των μαθημάτων", υπογραμμίζει η κ. Βλάχου. "Ξυπνήστε, λοιπόν, τα παιδιά δεκαπέντε λεπτά νωρίτερα, για να φάνε καλό πρωινό".
Προσοχή!
Μην πίνετε καυτά ροφήματα στο πρωινό, ούτε να τρώτε πρωινό αγγλικού τύπου. Έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Αμπερντίν έδειξε ότι ένα τέτοιο πρωινό διπλασιάζει τις πιθανότητες προσβολής από καρκίνο του οισοφάγου.
Πρόσφατες μάλιστα επιστημονικές έρευνες συνδέουν το καλό πρωινό με το επιτυχημένο αδυνάτισμα, τη μακροζωία και τη γονιμότητα.
Μία έρευνα που ανακοινώθηκε στην ετήσια συνάντηση των ενδοκρινολόγων στο Σαν Φρανσίσκο, έδειξε ότι ένα πρωινό πλούσιο σε πρωτεϊνες και υδατάνθρακες, εφόσον συνδυάζεται με γεύματα χωρίς πολλές θερμίδες κατά τη διάρκεια της ημέρας, αποτελεί την καλύτερη πρόταση για αποτελεσματικό αδυνάτισμα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το πλούσιο πρωινό ελέγχει την επιθυμία για κατανάλωση γλυκών στη διάρκεια της ημέρας.
Μια άλλη μελέτη, η οποία διεξήχθη από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Μινεσότας και δημοσιεύθηκε στην Επιθεώρηση "Παιδιατρική" της Αμερικανικής Παιδιατρικής Εταιρείας, έδειξε ότι όσοι έφηβοι τρώνε πλήρες υγιεινό πρωινό έχουν χαμηλότερο Δείκτη Μάζας Σώματος από όσους δεν τρώνε, ακόμα και εάν στο τέλος της ημέρας οι πρώτοι έχουν συνολικά καταναλώσει περισσότερες θερμίδες.
Μια άλλη, γαλλική, μελέτη βρήκε ότι οι άνδρες και οι γυναίκες που έτρωγαν πρωινό τουλάχιστον τις έξι ημέρες της εβδομάδας είχαν καλύτερη αναλογία μέσης-ισχίων. Και η μελέτη 7.000 ατόμων μέσης ηλικίας στο Νόρφολκ έδειξε ότι όσοι έτρωγαν περισσότερο το πρωί, πάχαιναν λιγότερο.
Ακόμα, έρευνα της Κλινικής Μάγιο στις ΗΠΑ έδειξε ότι η λήψη πρωινού αυξάνει το προσδόκιμο επιβίωσης- πιθανώς γιατί η παράλειψή του οδηγεί σε κατανάλωση ανθυγιεινών τροφών για την καρδιά σε φαστ φουντ κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μία πρόσφατη μελέτη, που εκπονήθηκε από ερευνητές των Πανεπιστημίων του Έξετερ και της Οξφόρδης, έδειξε ότι το γερό πρωινό βοηθά τις γυναίκες να... αποκτούν γιους!
Τα πλεονεκτήματα
Ο καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης κ. Αντώνης Καφάτος παραθέτει τα πλεονεκτήματα ενός καλού πρωινού στο σπίτι:
1. Παρέχει τα απαραίτητα ποσά ενέργειας, βιταμινών, ιχνοστοιχείων και φυτικών ινών, ώστε οι ημερήσιες ανάγκες να κατανέμονται στα τρία κύρια γεύματα.
2. Ελαττώνει την όρεξη για μεγάλη ποσότητα φαγητού στα υπόλοιπα γεύματα της ημέρας.
3. Αποτρέπει τις μεγάλες διακυμάνσεις στα επίπεδα σακχάρου, ινσουλίνης και λιποπρωτεϊνών στο αίμα.
4. Περιορίζει τον κίνδυνο προσβολής από ισχαιμική καρδιοπάθεια και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
5. Αυξάνει την παραγωγικότητα στην εργασία.
6. Προλαμβάνει την αγορά ανθυγιεινών τροφίμων από περίπτερα και κυλικεία κατά τις ώρες απουσίας από το σπίτι.
Το ιδανικό πρωινό
Τα τρόφιμα του πρωινού πρέπει να είναι:
* Εύκολα στην προετοιμασία.
* Με χαμηλή περιεκτικότητα σε ζωικό λίπος.
* Με χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, αλλά υψηλή σε κάλιο.
* Πλούσια σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.
* Πλούσια σε σύνθετους υδατάνθρακες και φυτικές ίνες.
Συνιστάται να μην παραλείπετε καμία ομάδα τροφίμων.
Δηλαδή:
1. Πρωτεΐνες (με γάλα, γιαούρτι ή τυρί λίγων λιπαρών καθημερινά και ένα αυγό τρεις φορές την εβδομάδα).
2. Υδατάνθρακες (πιτυρούχο ψωμί ή παραδοσιακά παξιμάδια ή δημητριακά ολικού αλεύρου ή ρυζόγαλο με καστανό ρύζι ή χόνδρος, φρούτα ή φρέσκοι χυμοί από φρούτα ή λαχανικά).
3. Λίπη, σε μικρή ποσότητα (λίγο ελαιόλαδο ή λίγη μαργαρίνη ή 5-6 ανάλατες ελιές).
Ποτέ στο σχολείο χωρίς πρωινό
Η Αμερικανική Εταιρεία Διατροφής τονίζει ότι τα παιδιά που παίρνουν πρωινό έxoυν μεγαλύτερη συγκέντρωση της προσοχής, μεγαλύτερη ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, καλύτερο συντονισμό ματιών- χεριών, ενώ είναι πιο δημιουργικά από τα παιδιά που δεν τρώνε πρωινό. Επιπλέον, έχουν μεγαλύτερη αντοχή στα αθλήματα και τη γυμναστική και κάνουν λιγότερες απουσίες από το σχολείο.
Παρ΄ όλα αυτά, περισσότερα από τα μισά Ελληνόπουλα 3-18 χρόνων δεν τρώνε επαρκές πρωινό- όπως έδειξε πανελλήνια πρόσφατη έρευνα του Ιδρύματος "Αριστείδης Δασκαλόπουλος"- και το 14% δεν παίρνει καθόλου πρωινό.
Φαίνεται, μάλιστα, ότι η κατάσταση δεν έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς παλαιότερη έρευνα της Α΄ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών είχε βρει ότι τα 2 στα 10 Ελληνόπουλα φεύγουν από το σπίτι τους το πρωί χωρίς να τρώνε κάτι.
Ίσως μάλιστα να έχει επιδεινωθεί κιόλας, καθώς μία άλλη πρόσφατη μελέτη του Εργαστηρίου Εργοφυσιολογίας- Εργομετρίας του Τμήματος Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Αθηνών σε 4.783 παιδιά και εφήβους της Αττικής έδειξε ότι 3 στα 10 Ελληνόπουλα δεν τρώνε πρωινό.
Ο καθηγητής κ. Α. Καφάτος προειδοποιεί τους γονείς ότι η έλλειψη πρωινού στα παιδιά έχει ως συνέπεια την ανεπαρκή ανάπτυξή τους, την κακή απόδοση στο σχολείο, την αύξηση των πιθανοτήτων για μελλοντική ανάπτυξη σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2, υπέρταση και αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, καθώς και αύξηση της παχυσαρκίας (επειδή καταναλώνουν τρόφιμα με μεγάλη θερμιδική πυκνότητα κατά τα διαλείμματα του σχολείου ή γιατί «πέφτουν με τα μούτρα» στα επόμενα γεύματα της ημέρας).
Είναι χαρακτηριστικό ότι στην έρευνα του Ιδρύματος "Α. Δασκαλόπουλος" βρέθηκε ότι η παχυσαρκία ήταν πιο συχνή στα παιδιά που δεν έπαιρναν πρωινό.
Το πρωινό των παιδιών - όπως συμβουλεύει η επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κυρία Πόπη Αναστασέα- Βλάχου - θα πρέπει απαραιτήτως να αποτελείται από γάλα (ή αν το παιδί δεν το ανέχεται, από λίγο τυρί ή ένα γιαούρτι ή μια σπιτική κρέμα), μια φέτα μαύρο ψωμί με μέλι ή σπιτική μαρμελάδα (ή σπιτικά κουλουράκια) και ένα φρούτο εποχής ή φυσικό χυμό.
"Εάν το παιδί πάει στο σχολείο χωρίς πρωινό, η υπογλυκαιμία που θα ακολουθήσει θα φέρει υπνηλία και αδυναμία παρακολούθησης των μαθημάτων", υπογραμμίζει η κ. Βλάχου. "Ξυπνήστε, λοιπόν, τα παιδιά δεκαπέντε λεπτά νωρίτερα, για να φάνε καλό πρωινό".
Προσοχή!
Μην πίνετε καυτά ροφήματα στο πρωινό, ούτε να τρώτε πρωινό αγγλικού τύπου. Έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Αμπερντίν έδειξε ότι ένα τέτοιο πρωινό διπλασιάζει τις πιθανότητες προσβολής από καρκίνο του οισοφάγου.
Πράος ειμί
Παιδαγωγική Ανθρωπολογία - Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου
Ο Χριστός είναι η προσωποποίηση της πραότητας και της επιείκειας.
Όταν οι Ιουδαίοι ισχυρίζονταν με υπερηφάνεια οτι είχαν πατέρα τον Αβραάμ, τους κατηγόρησε με μεγάλη αυστηρότητα ( γιατί τα έργα τους ηταν αντίθετα με το νόμο του Θεού και επομένως δεν έμοιαζαν καθόλου με τα έργα του Πατριάρχη Αβραάμ ).
Όταν όμως τον αποκαλούσαν δαιμονισμένο, τους μιλάει με επιείκεια και υποχωρητικότητα, διδάσκοντας μας έτσι, να υπερασπιζόμαστε με θάρρος την αλήθεια και τα δικαιώματα του Θεού, αλλά να παραβλέπουμε τις αδικίες και τις ύβρεις που στρέφονται προσωπικά εναντίον μας.
" Είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά. Άν δεν ήμουνα πράος Υιός του Βασιλέως Θεού, δεν θα διάλεγα για μητέρα μου ταπεινή γυναίκα.
Άν δεν ήμουν πράος, δεν θα ερχόμουνα να μείνω μαζί σας, Εγώ που δημιούργησα την αόρατη και την ορατή πλάση.
Άν δεν ήμουνα πράος δεν θα ανεχόμουνα να σπαργανωθώ, Εγώ που είμαι ο Δημιουργός του χρόνου.
Άν δεν ήμουν ταπεινός, δεν θα δεχόμουνα να γεννηθώ σε φτωχή φάτνη, Εγώ που κατέχω τα πλούτη όλου του κόσμου.
Άν δεν ήμουνα πράος, δεν θα συζούσα με τα άλογα ζώα, Εγώ που δεν μπορούν να με ιδούν ούτε τα Χερουβίμ.
Άν δεν ήμουν πράος δεν θα με έφτυναν τα χείλη των ασεβών, Εμένα που έφτυνα τα μάτια των τυφλών και ανέβλεπαν.
Άν δεν ήμουνα πράος, δεν θα ανεχόμουνα τα ραπίσματα των δούλων, Εγώ που χάρισα στους δούλους την ελευθερία.
Άν δεν ήμουν πράος, δεν θα άφηνα να με χτυπούν με μαστίγια στην πλάτη μου, για να ελευθερώσω τους αιχμαλώτους.
Αλλά γιατί δεν λέω το σπουδαιότερο; Άν δεν ήμουνα πράος, Εγώ που δεν χρωστούσα τίποτε, δεν θα πλήρωνα αντί για τους αμαρτωλούς το χρέος τους, που ήταν τόσο μεγάλο, ωστε απαιτούσε θάνατο. "
Ας μη μας κυριέψει ποτέ ο θυμός. Γιατί ποιός απο εμάς όταν σκεφτεί το μυστικό Δείπνο και τον προδότη Ιούδα να κάθεται δίπλα στο Σωτήρα όλου του κόσμου, και Αυτόν που επρόκειτο να προδοθεί, να διαλέγεται μαζί του με τόση επιείκεια, δεν θα αποβάλει κάθε δηλητήριο θυμού και οργής;
Πρόσεξε λοιπόν με πόση πραότητα συμπεριφέρεται ο Χριστός απέναντι στον Ιούδα
" Ο μεν Υιός του ανθρώπου φεύγει απ΄αυτή την ζωή όπως ακριβώς είναι γραμμένο στην Αγία Γραφή γι΄Αυτόν, αλλοίμονο όμως στον άνθρωπο εκείνο απο τον οποίο παραδίδεται ο Υιός του ανθρώπου. Θα ήταν προτιμότερο γι΄αυτόν να μην είχε γεννηθεί ο άνθρωπος εκείνος."
Γνωρίζει ο διάβολος τα όπλα του Χριστού, με τα οποία και νικήθηκε. Και ποιά είναι αυτά; Η επιείκεια και η πραότητα.
Ο Θεός έχει την εξουσία να κάνει όλα όσα θέλει. Αλλά όμως σαν να επρόκειτο να λογοδοτήσει, απολογείται, διδάσκοντας κι εμάς να είμαστε ήμεροι και φιλάνθρωποι. Γιατί, αν ο Κύριος δίνει εξηγήσεις στους δούλους Του, και μάλιστα σε δούλους που Τον έχουν τόσο αδικήσει, πολύ περισσότερο πρέπει να δίνουμε εξηγήσεις εμείς, ο ένας στον άλλο, ακόμα κι αν έχουμε πολύ αδικηθεί.
ΠΗΓΗ: http://www.pentapostagma.gr/2010/07/blog-post_08.html#ixzz17TISPqKd
Ο Χριστός είναι η προσωποποίηση της πραότητας και της επιείκειας.
Όταν οι Ιουδαίοι ισχυρίζονταν με υπερηφάνεια οτι είχαν πατέρα τον Αβραάμ, τους κατηγόρησε με μεγάλη αυστηρότητα ( γιατί τα έργα τους ηταν αντίθετα με το νόμο του Θεού και επομένως δεν έμοιαζαν καθόλου με τα έργα του Πατριάρχη Αβραάμ ).
Όταν όμως τον αποκαλούσαν δαιμονισμένο, τους μιλάει με επιείκεια και υποχωρητικότητα, διδάσκοντας μας έτσι, να υπερασπιζόμαστε με θάρρος την αλήθεια και τα δικαιώματα του Θεού, αλλά να παραβλέπουμε τις αδικίες και τις ύβρεις που στρέφονται προσωπικά εναντίον μας.
" Είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά. Άν δεν ήμουνα πράος Υιός του Βασιλέως Θεού, δεν θα διάλεγα για μητέρα μου ταπεινή γυναίκα.
Άν δεν ήμουν πράος, δεν θα ερχόμουνα να μείνω μαζί σας, Εγώ που δημιούργησα την αόρατη και την ορατή πλάση.
Άν δεν ήμουνα πράος δεν θα ανεχόμουνα να σπαργανωθώ, Εγώ που είμαι ο Δημιουργός του χρόνου.
Άν δεν ήμουν ταπεινός, δεν θα δεχόμουνα να γεννηθώ σε φτωχή φάτνη, Εγώ που κατέχω τα πλούτη όλου του κόσμου.
Άν δεν ήμουνα πράος, δεν θα συζούσα με τα άλογα ζώα, Εγώ που δεν μπορούν να με ιδούν ούτε τα Χερουβίμ.
Άν δεν ήμουν πράος δεν θα με έφτυναν τα χείλη των ασεβών, Εμένα που έφτυνα τα μάτια των τυφλών και ανέβλεπαν.
Άν δεν ήμουνα πράος, δεν θα ανεχόμουνα τα ραπίσματα των δούλων, Εγώ που χάρισα στους δούλους την ελευθερία.
Άν δεν ήμουν πράος, δεν θα άφηνα να με χτυπούν με μαστίγια στην πλάτη μου, για να ελευθερώσω τους αιχμαλώτους.
Αλλά γιατί δεν λέω το σπουδαιότερο; Άν δεν ήμουνα πράος, Εγώ που δεν χρωστούσα τίποτε, δεν θα πλήρωνα αντί για τους αμαρτωλούς το χρέος τους, που ήταν τόσο μεγάλο, ωστε απαιτούσε θάνατο. "
Ας μη μας κυριέψει ποτέ ο θυμός. Γιατί ποιός απο εμάς όταν σκεφτεί το μυστικό Δείπνο και τον προδότη Ιούδα να κάθεται δίπλα στο Σωτήρα όλου του κόσμου, και Αυτόν που επρόκειτο να προδοθεί, να διαλέγεται μαζί του με τόση επιείκεια, δεν θα αποβάλει κάθε δηλητήριο θυμού και οργής;
Πρόσεξε λοιπόν με πόση πραότητα συμπεριφέρεται ο Χριστός απέναντι στον Ιούδα
" Ο μεν Υιός του ανθρώπου φεύγει απ΄αυτή την ζωή όπως ακριβώς είναι γραμμένο στην Αγία Γραφή γι΄Αυτόν, αλλοίμονο όμως στον άνθρωπο εκείνο απο τον οποίο παραδίδεται ο Υιός του ανθρώπου. Θα ήταν προτιμότερο γι΄αυτόν να μην είχε γεννηθεί ο άνθρωπος εκείνος."
Γνωρίζει ο διάβολος τα όπλα του Χριστού, με τα οποία και νικήθηκε. Και ποιά είναι αυτά; Η επιείκεια και η πραότητα.
Ο Θεός έχει την εξουσία να κάνει όλα όσα θέλει. Αλλά όμως σαν να επρόκειτο να λογοδοτήσει, απολογείται, διδάσκοντας κι εμάς να είμαστε ήμεροι και φιλάνθρωποι. Γιατί, αν ο Κύριος δίνει εξηγήσεις στους δούλους Του, και μάλιστα σε δούλους που Τον έχουν τόσο αδικήσει, πολύ περισσότερο πρέπει να δίνουμε εξηγήσεις εμείς, ο ένας στον άλλο, ακόμα κι αν έχουμε πολύ αδικηθεί.
ΠΗΓΗ: http://www.pentapostagma.gr/2010/07/blog-post_08.html#ixzz17TISPqKd
Πολιτική και φωτογραφία: Ελλάδα 1940-1944
Πότε το διαθέσιμο υλικό αποτυπώνει τις πολιτικές διαστάσεις των γεγονότων που απεικονίζει
ΤΟΥ ΠΡΟΚΟΠΗ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΗ
Αναγκαία και ικανή συνθήκη γα την ανάγνωση της φωτογραφίας ως προς τις πληροφορίες που παρέχει και την πολιτική διάσταση που περιέχει είναι η γνώση, η ιστορική γνώση της περιόδου στην οποία εντάσσεται.
Στόχος του κειμένου είναι να εξετάσει, με βάση το φωτογραφικό υλικό που έχουμε στη διάθεσή μας, πότε και σε ποιο βαθμό οι φωτογραφίες αποτυπώνουν και την πολιτική διάσταση των γεγονότων που απεικονίζουν, και σε τι πλαίσιο γίνεται αυτό. Επιπλέον, σε ποιες περιπτώσεις η συμβολή του ίδιου του φωτογράφου στην αποτύπωση αυτής της πολιτικής διάστασης είναι καθοριστική.
Ο ανώνυμος Αυστραλός φωτογράφος της στρατιωτικής φωτογραφικής μονάδας που συνοδεύει την αυστραλέζικη μεραρχία στην Ελλάδα την άνοιξη του 1941 και αποχωρεί μαζί της κατά την υποχώρηση, έχει άλλη αντίληψη και εικόνα για τα τεκταινόμενα στην Ελλάδα και άλλη ο Σπύρος Μελετζής, όταν αποφασίζει να ανεβεί στο βουνό και να φωτογραφίσει το κίνημα της Αντίστασης.
Οταν την αποτύπωση των γεγονότων αυτής της περιόδου αναλαμβάνει μία κρατική υπηρεσία, στην περίπτωσή μας οι φωτογραφικές υπηρεσίες του βρετανικού στρατού, η φωτογραφική απεικόνιση αυτής της περιόδου, αλλά και η χρήση των φωτογραφιών που προκύπτουν, εντάσσονται αναπόφευκτα στην πολιτική που εφαρμόζει για τη χώρα αυτή η βρετανική κυβέρνηση. Στο πλαίσιο αυτό η θεματική των φωτογραφιών, ενδεχομένως και ο τρόπος απεικόνισης μιας σειράς γεγονότων ακολουθούν συγκεκριμένες οδηγίες από τις αρμόδιες για την προπαγάνδα βρετανικές υπηρεσίες. Αυτό που ισχύει για την αγγλική πλευρά υποθέτω ότι ισχύει και για τη γερμανική και την ιταλική πλευρά.
Η συγκυρία της εποχής, δηλαδή ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, προκαθόρισε σε πολύ μεγάλο βαθμό όχι μόνο πώς θα καταγραφεί φωτογραφικά αυτή η περίοδος, αλλά και ποιοι θα το κάνουν, εξαιτίας της καταλυτικής επίδρασής του στην κοινωνία αλλά και της διαχείρισης της εικόνας του πολέμου από τις επιφορτισμένες με αυτόν τον ρόλο κυβερνητικές υπηρεσίες. Πρόκειται για καθοδηγούμενη απεικόνιση στο πλαίσιο της ελεγχόμενης πληροφόρησης, βασικής, ως γνωστόν, αρχής κάθε πολέμου.
Δύο περιπτώσεις, ενδεικτικά, υπογραμμίζουν αυτή την επέμβαση. Στα φωτογραφικά αρχεία του Imperial War Museum δεν έχω εντοπίσει φωτογραφικά τεκμήρια της αιματηρής καταστολής της ανταρσίας στα δύο πλοία του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας, τον Απρίλιο 1944, όπως επίσης και φωτογραφίες από τα γεγονότα της 3ης Δεκεμβρίου 1944, όταν Ελληνες αστυνομικοί άνοιξαν πυρ εναντίον της διαδήλωσης του ΕΑΜ στην πλατεία Συντάγματος, ενώ από το ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρεταννία», το Στρατηγείο των βρετανικών Δυνάμεων στην Ελλάδα, παρακολουθούσαν την πορεία της διαδήλωσης Αγγλοι και Αμερικανοί στρατιωτικοί, ξένοι δημοσιογράφοι και διπλωμάτες. Ο Dmitri Kessel, αυτόπτης μάρτυς και φωτογράφος των γεγονότων, αναφέρει 23 νεκρούς και 140 τραυματίες.
Στο Imperial War Museum είναι όμως προσιτές στην έρευνα φωτογραφίες από τη βρετανική στρατιωτική εμπλοκή με τον εφεδρικό ΕΛΑΣ της Αθήνας στις οδομαχίες που ακολούθησαν. Η απουσία φωτογραφικών τεκμηρίων από επίσημες βρετανικές πηγές σ' αυτές τις δύο περιπτώσεις θέλει, κατά τη γνώμη μου, να υπογραμμίσει ότι η Αγγλία δεν εμπλέκεται σε συγκρούσεις μεταξύ Ελλήνων. Σχήμα τουλάχιστον οξύμωρον, αν ληφθεί υπόψη η καταλυτική βρετανική επέμβαση στις ελληνικές υποθέσεις την περίοδο αυτή. Οταν όμως οι φωτογράφοι του αγγλικού στρατού ακολουθούν τις βρετανικές δυνάμεις στις επιχειρήσεις τους στο κέντρο και στις συνοικίες της Αθήνας, στην πόλη ισχύει πλέον ο στρατιωτικός νόμος που κηρύσσει με διάγγελμά του στις 4 Δεκεμβρίου ο αντιστράτηγος Ronald Scobie, στρατιωτικός διοικητής της Ελλάδας.
Η στρατιωτική πλέον διαχείριση της κρίσης, όπως άλλωστε και η πολιτική, είναι ουσιαστικά αγγλική υπόθεση, επομένως η βρετανική συμβολή μπορεί και πρέπει να αποτυπωθεί και φωτογραφικά. Οι φωτογραφίες αυτές αποτυπώνουν και την πολιτική διάσταση των γεγονότων που καταγράφουν.
Στην περίοδο από την αρχή του πολέμου, τον Οκτώβριο του 1940, μέχρι την υποχώρηση των Βρετανών, του Γεωργίου και της κυβέρνησης από την Κρήτη τον Μάιο του 1941, οι φωτογραφίες που δημοσιεύονται προβάλλουν τη συμμαχική βοήθεια και κυρίως μια σίγουρη πολιτική και στρατιωτική ηγεσία που καθοδηγεί την προσπάθεια λαού και στρατού να αμυνθεί. Αυτές οι φωτογραφίες αποπνέουν αίσθημα ασφάλειας, χωρίς να δείχνουν όμως τη γερμανοφοβία και την ηττοπάθεια του Γενικού Επιτελείου Στρατού και των μελών της κυβέρνησης ούτε τη βαθύτατη διαφωνία τους με τους Αγγλους ως προς τη χάραξη κοινής αμυντικής γραμμής απέναντι στην επερχόμενη γερμανική επίθεση.
Παράλληλα με το BBC στα ερτζιανά κύματα, την παρουσία και δράση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων που ανασυγκροτούνται στη Μέση Ανατολή αναλαμβάνουν στον χώρο της εικόνας (φωτογραφίες και φιλμ) να προβάλουν οι αρμόδιες βρετανικές φωτογραφικές υπηρεσίες. Στο πλαίσιο αυτό οι φωτογραφίες δείχνουν τον στρατό να εξοπλίζεται με σύγχρονα όπλα, να ακούει με κατάνυξη και φυσικά να προσκυνά τον στρατιωτικό ιερέα φιλώντας τον σταυρό που του προτείνει, απόδειξη ότι η Εκκλησία είναι πάντα στο πλευρό του μαχόμενου λαού, να διασκεδάζει με παραδοσιακούς ελληνικούς χορούς, να παρελαύνει σε κατάμεστο από την ελληνική παροικία γήπεδο της Αλεξάνδρειας, τον βασιλιά να επιθεωρεί με τον υπουργό Στρατιωτικών Καραπαναγιώτη το τεθωρακισμένο σύνταγμα αυτοκινήτων.
Εκτός όμως από τα θέματα που αυτές οι φωτογραφίες απεικονίζουν σε πρώτο επίπεδο, υπάρχουν και άλλες διαστάσεις, οι οποίες δεν αποτυπώνονται, παρά το γεγονός ότι αφορούν τα ίδια γεγονότα που καταγράφονται σ' αυτές. Αυτό συμβαίνει για δύο λόγους:
α) Επειδή ο φωτογράφος δεν γνωρίζει αυτές τις διαστάσεις.
β) Επειδή, όπως συμβαίνει στη συγκεκριμένη περίπτωση, η αρμόδια βρετανική υπηρεσία που διαχειρίζεται την επίσημη απεικόνιση των γεγονότων στη Μέση Ανατολή, επιλέγει να μην τις αποτυπώσει ή στην περίπτωση που τις αποτυπώνει, αποφασίζει να μην επιτρέψει την προσπέλαση σ' αυτές τις φωτογραφίες.
Στην ουσία πρόκειται για την πολιτική διάσταση αυτών των γεγονότων, η οποία δεν απεικονίζεται στις φωτογραφίες που αναφέραμε. Συγκεκριμένα δεν αποτυπώνεται η έντονη πολιτικοποίηση των Ενόπλων Δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, όπου κυριαρχούν οργανώσεις που πρόσκεινται στο ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα, αν όχι βεβαιότητα, οι στρατιώτες που ακούν με κατάνυξη τον ιερέα να είναι οργανωμένοι στην Αντιφασιστική Στρατιωτική Οργάνωση. Η ελληνική παροικία της Αιγύπτου είναι και αυτή διχασμένη μεταξύ βασιλικών και δημοκρατικών / βενιζελικών. Αυτός ο διχασμός του πλήθους που παρακολουθεί και του αγήματος που παρελαύνει, δεν απεικονίζεται στη φωτογραφία αυτής της εκδήλωσης και σε άλλες παρόμοιες.
Η φωτογραφία με τον Γεώργιο να επιθεωρεί ένα τέλεια παρατεταγμένο σύνταγμα τεθωρακισμένων αυτοκινήτων δεν αποκαλύπτει ότι η Αντιφασιστική Στρατιωτική Οργάνωση το ελέγχει πλήρως και ύστερα από λίγους μήνες θα προσχωρήσει ολόκληρο, από τον διοικητή του μέχρι τον τελευταίο φαντάρο, στο κίνημα του Απριλίου 1944 που υποστηρίζει το ΕΑΜ.
Η ανάπτυξη του ΕΑΜ στην Ελλάδα και η αντιπαράθεσή του με τη βρετανική πολιτική έχει αντίκτυπο και στη φωτογραφική απεικόνιση των γεγονότων που το αφορούν. Στο πλαίσιο του ευρύτερου συμμαχικού αγώνα δεν μπορεί η αγγλική κυβέρνηση να αποσιωπήσει την ύπαρξη του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ. Αυτό όμως που μπορεί να κάνει είναι να μειώσει τη συμβολή του. Παράλληλα με την κατευθυντήρια γραμμή που δίνει η Υπηρεσία Πολιτικού Πολέμου (Political Warfare Executive) στο θέμα αυτό, διαπιστώνεται η απουσία φωτογραφιών από επίσημες αγγλικές πηγές, όπως προκύπτει από τις φωτογραφικές συλλογές του Imperial War Museum με θέμα τον ΕΛΑΣ, σε αντιπαράθεση με ό,τι συμβαίνει με τον ΕΔΕΣ, όπου υπάρχουν φωτογραφικά τεκμήρια. Είναι σαφές ότι σε περιπτώσεις όπως αυτές η απουσία του φακού είναι πολιτική απόφαση, όπως επίσης και η παρουσία του φακού είναι πολιτική απόφαση.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα των φωτογραφιών από το Imperial War Museum που καλύπτουν την περίοδο της απελευθέρωσης μέχρι και τα γεγονότα του Δεκεμβρίου είναι ότι, σε αντίθεση με τις περισσότερες φωτογραφίες από τη Μέση Ανατολή, απεικονίζουν την πραγματική διάσταση των γεγονότων.
Οι φωτογραφίες αυτής της περιόδου δείχνουν πως οι πολιτικές εξελίξεις μετατρέπουν σταδιακά τον αρχικό ενθουσιασμό για την απελευθέρωση σε διχασμό και σύγκρουση. Η αγγλική παρουσία αντιμετωπίζεται με δυσπιστία αλλά και εμπιστοσύνη.
Τη δυσπιστία αποτυπώνουν καθαρά φωτογραφίες από τις διαδηλώσεις του ΕΑΜ στην πλατεία Συντάγματος. Την εμπιστοσύνη καταγράφουν φωτογραφίες ομάδας Αθηναίων στην ίδια πλατεία, οι οποίοι χειροκροτούν τον Αγγλο στρατηγό Ronald Scobie. Στο πρόσωπό του βλέπουν τον εγγυητή του αστικού καθεστώτος. Οι φωτογραφίες ενός Αμερικανο-ουκρανού φωτογράφου, του Dmitri Kessel, αποτυπώνουν το χτύπημα της διαδήλωσης της 3ης Δεκεμβρίου σε όλες του τις διαστάσεις. Οπως υπογραμμίσαμε στην αρχή, η δυναμική επίλυση του ελληνικού προβλήματος είναι καθαρά βρετανική υπόθεση και ως τέτοια πρέπει να απαθανατιστεί από τους φωτογράφους των αγγλικών δυνάμεων.
Εχει πλέον αξιωματικό χαρακτήρα η διαπίστωση ότι η πρώτη απώλεια σ' έναν πόλεμο είναι η αλήθεια. Αυτό ισχύει, στις περισσότερες περιπτώσεις, και για τη φωτογραφία που αποτυπώνει τον πόλεμο. Στην περίπτωση της Ελλάδας, εκτός από τους φωτογράφους που λειτουργούν ατομικά, σύμφωνα με αυτά που πιστεύουν, οι πολιτικές σκοπιμότητες ήταν εκείνες που καθόρισαν: Αυτό που θα καταγραφεί. Πώς θα καταγραφεί; Αλλά και πώς θα χρησιμοποιηθεί;
Στόχος του κειμένου είναι να εξετάσει, με βάση το φωτογραφικό υλικό που έχουμε στη διάθεσή μας, πότε και σε ποιο βαθμό οι φωτογραφίες αποτυπώνουν και την πολιτική διάσταση των γεγονότων που απεικονίζουν, και σε τι πλαίσιο γίνεται αυτό. Επιπλέον, σε ποιες περιπτώσεις η συμβολή του ίδιου του φωτογράφου στην αποτύπωση αυτής της πολιτικής διάστασης είναι καθοριστική.
Ο ανώνυμος Αυστραλός φωτογράφος της στρατιωτικής φωτογραφικής μονάδας που συνοδεύει την αυστραλέζικη μεραρχία στην Ελλάδα την άνοιξη του 1941 και αποχωρεί μαζί της κατά την υποχώρηση, έχει άλλη αντίληψη και εικόνα για τα τεκταινόμενα στην Ελλάδα και άλλη ο Σπύρος Μελετζής, όταν αποφασίζει να ανεβεί στο βουνό και να φωτογραφίσει το κίνημα της Αντίστασης.
Οταν την αποτύπωση των γεγονότων αυτής της περιόδου αναλαμβάνει μία κρατική υπηρεσία, στην περίπτωσή μας οι φωτογραφικές υπηρεσίες του βρετανικού στρατού, η φωτογραφική απεικόνιση αυτής της περιόδου, αλλά και η χρήση των φωτογραφιών που προκύπτουν, εντάσσονται αναπόφευκτα στην πολιτική που εφαρμόζει για τη χώρα αυτή η βρετανική κυβέρνηση. Στο πλαίσιο αυτό η θεματική των φωτογραφιών, ενδεχομένως και ο τρόπος απεικόνισης μιας σειράς γεγονότων ακολουθούν συγκεκριμένες οδηγίες από τις αρμόδιες για την προπαγάνδα βρετανικές υπηρεσίες. Αυτό που ισχύει για την αγγλική πλευρά υποθέτω ότι ισχύει και για τη γερμανική και την ιταλική πλευρά.
Η συγκυρία της εποχής, δηλαδή ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, προκαθόρισε σε πολύ μεγάλο βαθμό όχι μόνο πώς θα καταγραφεί φωτογραφικά αυτή η περίοδος, αλλά και ποιοι θα το κάνουν, εξαιτίας της καταλυτικής επίδρασής του στην κοινωνία αλλά και της διαχείρισης της εικόνας του πολέμου από τις επιφορτισμένες με αυτόν τον ρόλο κυβερνητικές υπηρεσίες. Πρόκειται για καθοδηγούμενη απεικόνιση στο πλαίσιο της ελεγχόμενης πληροφόρησης, βασικής, ως γνωστόν, αρχής κάθε πολέμου.
Δύο περιπτώσεις, ενδεικτικά, υπογραμμίζουν αυτή την επέμβαση. Στα φωτογραφικά αρχεία του Imperial War Museum δεν έχω εντοπίσει φωτογραφικά τεκμήρια της αιματηρής καταστολής της ανταρσίας στα δύο πλοία του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας, τον Απρίλιο 1944, όπως επίσης και φωτογραφίες από τα γεγονότα της 3ης Δεκεμβρίου 1944, όταν Ελληνες αστυνομικοί άνοιξαν πυρ εναντίον της διαδήλωσης του ΕΑΜ στην πλατεία Συντάγματος, ενώ από το ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρεταννία», το Στρατηγείο των βρετανικών Δυνάμεων στην Ελλάδα, παρακολουθούσαν την πορεία της διαδήλωσης Αγγλοι και Αμερικανοί στρατιωτικοί, ξένοι δημοσιογράφοι και διπλωμάτες. Ο Dmitri Kessel, αυτόπτης μάρτυς και φωτογράφος των γεγονότων, αναφέρει 23 νεκρούς και 140 τραυματίες.
Στο Imperial War Museum είναι όμως προσιτές στην έρευνα φωτογραφίες από τη βρετανική στρατιωτική εμπλοκή με τον εφεδρικό ΕΛΑΣ της Αθήνας στις οδομαχίες που ακολούθησαν. Η απουσία φωτογραφικών τεκμηρίων από επίσημες βρετανικές πηγές σ' αυτές τις δύο περιπτώσεις θέλει, κατά τη γνώμη μου, να υπογραμμίσει ότι η Αγγλία δεν εμπλέκεται σε συγκρούσεις μεταξύ Ελλήνων. Σχήμα τουλάχιστον οξύμωρον, αν ληφθεί υπόψη η καταλυτική βρετανική επέμβαση στις ελληνικές υποθέσεις την περίοδο αυτή. Οταν όμως οι φωτογράφοι του αγγλικού στρατού ακολουθούν τις βρετανικές δυνάμεις στις επιχειρήσεις τους στο κέντρο και στις συνοικίες της Αθήνας, στην πόλη ισχύει πλέον ο στρατιωτικός νόμος που κηρύσσει με διάγγελμά του στις 4 Δεκεμβρίου ο αντιστράτηγος Ronald Scobie, στρατιωτικός διοικητής της Ελλάδας.
Η στρατιωτική πλέον διαχείριση της κρίσης, όπως άλλωστε και η πολιτική, είναι ουσιαστικά αγγλική υπόθεση, επομένως η βρετανική συμβολή μπορεί και πρέπει να αποτυπωθεί και φωτογραφικά. Οι φωτογραφίες αυτές αποτυπώνουν και την πολιτική διάσταση των γεγονότων που καταγράφουν.
Στην περίοδο από την αρχή του πολέμου, τον Οκτώβριο του 1940, μέχρι την υποχώρηση των Βρετανών, του Γεωργίου και της κυβέρνησης από την Κρήτη τον Μάιο του 1941, οι φωτογραφίες που δημοσιεύονται προβάλλουν τη συμμαχική βοήθεια και κυρίως μια σίγουρη πολιτική και στρατιωτική ηγεσία που καθοδηγεί την προσπάθεια λαού και στρατού να αμυνθεί. Αυτές οι φωτογραφίες αποπνέουν αίσθημα ασφάλειας, χωρίς να δείχνουν όμως τη γερμανοφοβία και την ηττοπάθεια του Γενικού Επιτελείου Στρατού και των μελών της κυβέρνησης ούτε τη βαθύτατη διαφωνία τους με τους Αγγλους ως προς τη χάραξη κοινής αμυντικής γραμμής απέναντι στην επερχόμενη γερμανική επίθεση.
Παράλληλα με το BBC στα ερτζιανά κύματα, την παρουσία και δράση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων που ανασυγκροτούνται στη Μέση Ανατολή αναλαμβάνουν στον χώρο της εικόνας (φωτογραφίες και φιλμ) να προβάλουν οι αρμόδιες βρετανικές φωτογραφικές υπηρεσίες. Στο πλαίσιο αυτό οι φωτογραφίες δείχνουν τον στρατό να εξοπλίζεται με σύγχρονα όπλα, να ακούει με κατάνυξη και φυσικά να προσκυνά τον στρατιωτικό ιερέα φιλώντας τον σταυρό που του προτείνει, απόδειξη ότι η Εκκλησία είναι πάντα στο πλευρό του μαχόμενου λαού, να διασκεδάζει με παραδοσιακούς ελληνικούς χορούς, να παρελαύνει σε κατάμεστο από την ελληνική παροικία γήπεδο της Αλεξάνδρειας, τον βασιλιά να επιθεωρεί με τον υπουργό Στρατιωτικών Καραπαναγιώτη το τεθωρακισμένο σύνταγμα αυτοκινήτων.
Εκτός όμως από τα θέματα που αυτές οι φωτογραφίες απεικονίζουν σε πρώτο επίπεδο, υπάρχουν και άλλες διαστάσεις, οι οποίες δεν αποτυπώνονται, παρά το γεγονός ότι αφορούν τα ίδια γεγονότα που καταγράφονται σ' αυτές. Αυτό συμβαίνει για δύο λόγους:
α) Επειδή ο φωτογράφος δεν γνωρίζει αυτές τις διαστάσεις.
β) Επειδή, όπως συμβαίνει στη συγκεκριμένη περίπτωση, η αρμόδια βρετανική υπηρεσία που διαχειρίζεται την επίσημη απεικόνιση των γεγονότων στη Μέση Ανατολή, επιλέγει να μην τις αποτυπώσει ή στην περίπτωση που τις αποτυπώνει, αποφασίζει να μην επιτρέψει την προσπέλαση σ' αυτές τις φωτογραφίες.
Στην ουσία πρόκειται για την πολιτική διάσταση αυτών των γεγονότων, η οποία δεν απεικονίζεται στις φωτογραφίες που αναφέραμε. Συγκεκριμένα δεν αποτυπώνεται η έντονη πολιτικοποίηση των Ενόπλων Δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, όπου κυριαρχούν οργανώσεις που πρόσκεινται στο ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα, αν όχι βεβαιότητα, οι στρατιώτες που ακούν με κατάνυξη τον ιερέα να είναι οργανωμένοι στην Αντιφασιστική Στρατιωτική Οργάνωση. Η ελληνική παροικία της Αιγύπτου είναι και αυτή διχασμένη μεταξύ βασιλικών και δημοκρατικών / βενιζελικών. Αυτός ο διχασμός του πλήθους που παρακολουθεί και του αγήματος που παρελαύνει, δεν απεικονίζεται στη φωτογραφία αυτής της εκδήλωσης και σε άλλες παρόμοιες.
Η φωτογραφία με τον Γεώργιο να επιθεωρεί ένα τέλεια παρατεταγμένο σύνταγμα τεθωρακισμένων αυτοκινήτων δεν αποκαλύπτει ότι η Αντιφασιστική Στρατιωτική Οργάνωση το ελέγχει πλήρως και ύστερα από λίγους μήνες θα προσχωρήσει ολόκληρο, από τον διοικητή του μέχρι τον τελευταίο φαντάρο, στο κίνημα του Απριλίου 1944 που υποστηρίζει το ΕΑΜ.
Η ανάπτυξη του ΕΑΜ στην Ελλάδα και η αντιπαράθεσή του με τη βρετανική πολιτική έχει αντίκτυπο και στη φωτογραφική απεικόνιση των γεγονότων που το αφορούν. Στο πλαίσιο του ευρύτερου συμμαχικού αγώνα δεν μπορεί η αγγλική κυβέρνηση να αποσιωπήσει την ύπαρξη του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ. Αυτό όμως που μπορεί να κάνει είναι να μειώσει τη συμβολή του. Παράλληλα με την κατευθυντήρια γραμμή που δίνει η Υπηρεσία Πολιτικού Πολέμου (Political Warfare Executive) στο θέμα αυτό, διαπιστώνεται η απουσία φωτογραφιών από επίσημες αγγλικές πηγές, όπως προκύπτει από τις φωτογραφικές συλλογές του Imperial War Museum με θέμα τον ΕΛΑΣ, σε αντιπαράθεση με ό,τι συμβαίνει με τον ΕΔΕΣ, όπου υπάρχουν φωτογραφικά τεκμήρια. Είναι σαφές ότι σε περιπτώσεις όπως αυτές η απουσία του φακού είναι πολιτική απόφαση, όπως επίσης και η παρουσία του φακού είναι πολιτική απόφαση.
Χαρακτηριστικό γνώρισμα των φωτογραφιών από το Imperial War Museum που καλύπτουν την περίοδο της απελευθέρωσης μέχρι και τα γεγονότα του Δεκεμβρίου είναι ότι, σε αντίθεση με τις περισσότερες φωτογραφίες από τη Μέση Ανατολή, απεικονίζουν την πραγματική διάσταση των γεγονότων.
Οι φωτογραφίες αυτής της περιόδου δείχνουν πως οι πολιτικές εξελίξεις μετατρέπουν σταδιακά τον αρχικό ενθουσιασμό για την απελευθέρωση σε διχασμό και σύγκρουση. Η αγγλική παρουσία αντιμετωπίζεται με δυσπιστία αλλά και εμπιστοσύνη.
Τη δυσπιστία αποτυπώνουν καθαρά φωτογραφίες από τις διαδηλώσεις του ΕΑΜ στην πλατεία Συντάγματος. Την εμπιστοσύνη καταγράφουν φωτογραφίες ομάδας Αθηναίων στην ίδια πλατεία, οι οποίοι χειροκροτούν τον Αγγλο στρατηγό Ronald Scobie. Στο πρόσωπό του βλέπουν τον εγγυητή του αστικού καθεστώτος. Οι φωτογραφίες ενός Αμερικανο-ουκρανού φωτογράφου, του Dmitri Kessel, αποτυπώνουν το χτύπημα της διαδήλωσης της 3ης Δεκεμβρίου σε όλες του τις διαστάσεις. Οπως υπογραμμίσαμε στην αρχή, η δυναμική επίλυση του ελληνικού προβλήματος είναι καθαρά βρετανική υπόθεση και ως τέτοια πρέπει να απαθανατιστεί από τους φωτογράφους των αγγλικών δυνάμεων.
Εχει πλέον αξιωματικό χαρακτήρα η διαπίστωση ότι η πρώτη απώλεια σ' έναν πόλεμο είναι η αλήθεια. Αυτό ισχύει, στις περισσότερες περιπτώσεις, και για τη φωτογραφία που αποτυπώνει τον πόλεμο. Στην περίπτωση της Ελλάδας, εκτός από τους φωτογράφους που λειτουργούν ατομικά, σύμφωνα με αυτά που πιστεύουν, οι πολιτικές σκοπιμότητες ήταν εκείνες που καθόρισαν: Αυτό που θα καταγραφεί. Πώς θα καταγραφεί; Αλλά και πώς θα χρησιμοποιηθεί;
Κυριακή 26 Δεκεμβρίου 2010
Πέμπτη 23 Δεκεμβρίου 2010
"Κατά λάθος ζει κανείς"
Από την Κυριακή 3 Δεκεμβρίου 1944 μέχρι την Κυριακή 7 Ιανουαρίου 1945, για πέντε ολόκληρες εβδομάδες, η Αθήνα έγινε το πεδίο μάχης μιας ανείπωτης αλληλοσφαγής των Ελλήνων. Τα όσα συνέβησαν τον τραγικό εκείνο Δεκέμβριο σημάδεψαν ανεξίτηλα την ελληνική ιστορία.
Η εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ τη Κυριακή 5 Δεκεμβρίου 2010 δημοσίευσε μιά έκδοση με το τίτλο: "1944 Ο ΜΟΙΡΑΙΟΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ". Στην έκδοση αυτή εκτός από τις καταπληκτικές φωτογραφίες του DMITRI KESSEL περιέχονται σημαντικά κείμενα. Ένα από αυτά ανήκει στο ΜΙΝΩ ΔΟΥΝΙΑ, εξέχοντα καθηγητή της Μουσικής στο Κολλέγιο Αθηνών. Το ημερολόγιό του κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις "Το βιβλιοπωλείο της Εστίας" με το τίτλο "ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΚΑΤΟΧΗΣ". Ακολουθεί το απόσπασμα που δημοσίευσε ΤΟ ΒΗΜΑ από αυτό το ημερολόγιο.
Σάββατο 2 Δεκεμβρίου
Αποχωρούν από τη κυβέρνηση οι Εαμικοί υπουργοί. Ανασυστήνεται το αρχηγείο του ΕΛΑΣ. Το ΕΛΑΣ δηλαδή δεν παίρνει πιά διαταγές από το συμμαχικό στρατηγείο.
Κυριακή 3 Δεκεμβρίου
Εαμικό συλλαλητήριο στας Αθήνας παρά την απαγόρευση του άγγλου στρατιωτικού διοικητού. Νεκροί και τραυματίες εν όλω περί τους 120. Δεν έχουμε φως. Όλη η Αθήνα βουτηγμένη στο σκοτάδι.
Δευτέρα 4 Δεκεμβρίου
Γενική απεργία. Ούτε φως, ούτε νερό. Έξω από το σπίτι μας αφόπλισαν σήμερα τα ξημερώματα περί τους 600 στρατιώτες του ΕΛΑΣ. Κατά το μεσημέρι τους φόρτωσαν σε λεωφορεία και τους οδήγησαν προς τις Θήβες απ' όπου είχαν έρθει. Έφερναν μαζί τους βαρύτατο οπλισμό για 8.000 άνδρες. Πολυβόλα, όλμους, κανόνια.
Τρίτη 5 Δεκεμβρίου
Εξακολουθεί η γενική απεργία. Χωρίς νερό, χωρίς φως, χωρίς τηλέφωνο, χωρίς ειδήσεις, χωρίς ψωμί, χωρίς τρόφιμα. Άρχισε εμφύλιος πόλεμος. Διαρκείς πυροβολισμοί και εκπυρσοκροτήσεις χειροβομβίδων, όλμων, οβίδων.
Τετάρτη 6 Δεκεμβρίου
Εξακολουθεί ο εμφύλιος σπαραγμός. Όλη τη νύχτα χθες και σήμερα όλη την ημέρα ακούγονται χιλιάδες εκπυρσοκροτήσεις διαφόρων ειδών όπλων. Αγγλικά αεροπλάνα και θωρακισμένα αυτοκίνητα περιπολούν. Τι θα γίνει; Ο Scobie έδωσε διορία ως απόψε στις 12 να καταθέσουν οι διαμαχόμενοι τα όπλα. Δεν έχουμε ούτε φως ούτε τρόφιμα.
Πέμπτη 7 Δεκεμβρίου
Η πρόταση φαίνεται απερρίφθη. Στις 12 μ.μ. ακριβώς ακούστηκαν φοβεροί κανονιοβολισμοί. Όλη η Αθήνα φωταγωγήθηκε από φωτοβολίδες. Τρομερές μάχες διεξάγονται σ' όλη την Αθήνα. Οι Άγγλοι λαμβάνουν μέρος με αεροπλάνα και πυροβολικό εναντίον του ΕΛΑΣ. Παρακολούθησα με τα κιάλια δραματικές φάσεις του αγώνα στους πρόποδες του Υμηττού. Από το Ψυχικό όπου βρίσκομαι, πυροβολικό βάλλει στους γύρω λόφους.Τα βλήματα περνούν πάνω από τα κεφάλια μας.
Από 3 ημερών υποφέρω από μια ελεεινή νευραλγία στα δόντια μου. Είμαι ψυχικό ερείπιο για την τροπή των πραγμάτων.
Παρασκευή 8 Δεκεμβρίου
Εξακολουθεί η άγρια μάχη σ' όλη την περιοχή Αθηνών και περιχώρων. Το Ψυχικό είναι μεγάλο κέντρο μονομαχιών πυροβολικού. Τα πολυβόλα είναι το διαρκές φόντο. Σήμερα, πηγαίνοντας να πάρω ψωμί, σφύριξε μια σφαίρα δίπλα στ' αυτιά μου. Ψωμί δεν είχε. Μόλις νύχτωσε έπαψε το κακό. Αλλά μετά τα μεσάνυχτα ξανάρχισε σποραδικά. Διάγγελμα του πρωθυπουργού Παπανδρέου.
Σάββατο 9 Δεκεμβρίου
Μια τρομερή μέρα για το Ψυχικό. Μόλις ξημέρωσε άρχισε το πολυβόλο.Κατά το μεσημέρι εξελίχθηκε μια τρομερή μάχη μέσα στο Ψυχικό. Όλμοι και οβίδες σκάζαν προς το νταμάρι, άλλοι σφύριζαν ανατριχιαστικά πάνω από το σπίτι μας. Μερικές οβίδες σκάζουν ολίγες δεκάδες μέτρα από τη πόρτα μας. Στα βουνά γύρω βλέπουμε αντάρτες με όπλα. Πυροβολισμοί προς όλες τις κατευθύνσεις. Κατά λάθος ζει κανείς. Έχουμε οικογενειακώς καταφύγει στο υπόγειο. Εκεί τρώμε και κοιμόμαστε. Τ' απόγεμα είδα φοβερή αεροπορική επίθεση με 10 περίπου αεροπλάνα κατά του κέντρου της Αθήνας, ίσως Παγκράτι. Είμαστε δύο μέρες χωρίς ψωμί, χωρίς τρόφιμα, φως, κ.τ.λ.
Κυριακή 10 Δεκεμβρίου
Περάσαμε μια φοβερή νύχτα. Νόμιζα δε θα ξημερωνόμαστε. Το ανατριχιαστικό σφύριγμα των οβίδων γύρω μας παραλύει τα νεύρα μας, ακολουθούν δαιμονιώδεις εκρήξεις. Τα θραύσματα κτυπούν τα παράθυρα και άλλα πέφτουν στο κήπο μας. Τ' απόγεμα παρακολούμε βαρύ βομβαρδισμό του Υμηττού. Και πέρα στην Αθήνα ακούμε βόμβες να πέφτουν. Φαίνεται ότι αυτή η κόλαση θα κρατήσει ακόμα καιρό.
Δευτέρα 11 Δεκεμβρίου
Περάσαμε σχετικά ήσυχη νύχτα. Αλλά κατά διαστήματα κάποιο πυροβόλο βάλλει κατά του Ψυχικού. Στην άμεση γειτονιά μας χτυπήθηκαν αρκετά σπίτια. Είναι φοβερό το συναίσθημα ότι οποιαδήποτε στιγμή μπορεί να γκρεμιστεί το σπίτι σου. Χαίρεται κανείς ότι όλοι οι δικοί του είναι ακόμη στη ζωή. Κατά τα ξημερώματα μεγάλη μάχη πέριξ της "Σωτηρίας" με βαρύ πυροβολικό. Τ' απόγεμα πολυβολισμοί από αεροπλάνα. Συναντούν πυρά βαρέων αντιεροπορικών πολυβόλων.
Τρίτη 12 Δεκεμβρίου
Η νύχτα ήσυχη πάλι σχετικά. Επικρατεί ηρεμία στη περιοχή μας. Τι να συμβαίνει; Το χθεσινό ανακοινωθέν της Κυβερνήσεως αρκετά επιφυλακτικό. Μια σημερινή αγγλική προκήρυξη μιλάει μια γλώσσα σαφή, μαλακή, σαν να προετοιμάζει το έδαφος για συζητήσεις, για συνδιαλλαγή. Μήπως γίνονται διαβήματα για ανακωχή; Σήμερα βρήκαμε λαχανικά, δεν έχουμε όμως λάδι και τα φαγητά είναι ελεεινά.
Τετάρτη 13 Δεκεμβρίου
Ο στρατηγός Alexander βρίσκεται από χθες στην Αθήνα. Η Αγγλία είναι ανένδοτη. Ζητεί από τον ΕΛΑΣ ν' απομακρυνθεί από την Αττική. Εν τω μεταξύ εξακολουθούν οι μάχες στους δρόμους της Αθήνας. Οδοφράγματα, ντουφέκια, πολυβόλα, αεροπλάνα, βόμβες, πυροβολικό και όλμοι! Τις νύχτες περιπολούν αεροπλάνα και ρίχνουν φωτοβολίδες κάθε 5 λεπτά. Σήμερα τ' απόγεμα τεράστια έκρηξη πυρομαχικών στο Χολαργό στους πρόποδες του Υμηττού, κατόπιν βομβαρδισμού από αγγλικά αεροπλάνα. Δεν έχουμε τρόφιμα, ούτε ψωμί, ούτε νερό πια. Η κατάστασή μας χειροτερεύει αισθητά.
Πέμπτη 14 Δεκεμβρίου
Ήσυχη σχετικά νύχτα αλλά ζωηρή δράση την ημέρα. Τα τρόφιμα όλο και σπανίζουν. Ένα τσιγάρο 15 δρχ. Λάδι 2.000 δρχ. Ένα ψωμί 500 δρχ. Το νερό μας λείπει εντελώς. Κουβαλούμε από μακρυνά πηγάδια. Τι σημαίνει ένα ποτήρι νερό! Πλένουμε πιάτα και μαχαιροπήρουνα με χαρτί χωρίς νερό. Για τις φυσικές ανάγκες πηγαίνουμε στο κήπο. Είμαστε ακριβώς μιά βδομάδα χωρίς ψωμί. Είχαμε σήμερα μήνυμα από το Νώντα. Τώρα προς το βράδυ πέρασαν κοντά μας μερικές "σφυριχτές" οβίδες. Στη γειτονιά μας έχουμε τρεις τραυματίες. Πολλούς νευρικούς κλονισμούς και αρκετά σπίτια με τραύματα από οβίδες.
Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου
Εξακολουθεί ζωηρότερη η μάχη σήμερα: αεροπλάνα, βόμβες, πυροβολικό. Ο γιατρός Πάγκαλος που είχε αποκλεισθεί στας Αθήνας, επέστρεψε και μας έφερε νέα: "Αν δείτε την Αθήνα, είναι για να κλαίτε! Ολόκληρες πολυκατοικίες έχουν ανατιναχθεί για να γίνουν οδοφράγματα. Η επισιτιστική κατάσταση είναι απελπιστική. Πείνα! Καταστήματα λεηλατούνται". Εμείς εδώ στο Ψυχικό βρίσκουμε μόνο λαχανικά. Δεν έχουμε όμως χρήματα.
Σάββατο 16 Δεκεμβρίου
Σχετική ησυχία. Μόνο πολυβολισμοί από αεροπλάνα στη περιοχή του Γαλατσιού. Διαδίδονται πολλά: άφιξη βρετανικών δυνάμεων, διαπραγματεύσεις κ.τ.λ. αλλά τίποτε το επίσημο. Το φλέγον ζήτημα είναι η παντελής έλλειψη τροφίμων. Έκανα γύρο στο Χαλάνδρι για να βρω κάτι. Το θέαμα απερίγραπτο. Αιωνόβια δέντρα, πεύκα και λεύκες διαμέτρου άνω του ενός μέτρου έχουν κοπεί και χρησιμοποιούνται για οδοφράγματα.
Σάββατο 2 Δεκεμβρίου
Αποχωρούν από τη κυβέρνηση οι Εαμικοί υπουργοί. Ανασυστήνεται το αρχηγείο του ΕΛΑΣ. Το ΕΛΑΣ δηλαδή δεν παίρνει πιά διαταγές από το συμμαχικό στρατηγείο.
Κυριακή 3 Δεκεμβρίου
Εαμικό συλλαλητήριο στας Αθήνας παρά την απαγόρευση του άγγλου στρατιωτικού διοικητού. Νεκροί και τραυματίες εν όλω περί τους 120. Δεν έχουμε φως. Όλη η Αθήνα βουτηγμένη στο σκοτάδι.
Δευτέρα 4 Δεκεμβρίου
Γενική απεργία. Ούτε φως, ούτε νερό. Έξω από το σπίτι μας αφόπλισαν σήμερα τα ξημερώματα περί τους 600 στρατιώτες του ΕΛΑΣ. Κατά το μεσημέρι τους φόρτωσαν σε λεωφορεία και τους οδήγησαν προς τις Θήβες απ' όπου είχαν έρθει. Έφερναν μαζί τους βαρύτατο οπλισμό για 8.000 άνδρες. Πολυβόλα, όλμους, κανόνια.
Τρίτη 5 Δεκεμβρίου
Εξακολουθεί η γενική απεργία. Χωρίς νερό, χωρίς φως, χωρίς τηλέφωνο, χωρίς ειδήσεις, χωρίς ψωμί, χωρίς τρόφιμα. Άρχισε εμφύλιος πόλεμος. Διαρκείς πυροβολισμοί και εκπυρσοκροτήσεις χειροβομβίδων, όλμων, οβίδων.
Τετάρτη 6 Δεκεμβρίου
Εξακολουθεί ο εμφύλιος σπαραγμός. Όλη τη νύχτα χθες και σήμερα όλη την ημέρα ακούγονται χιλιάδες εκπυρσοκροτήσεις διαφόρων ειδών όπλων. Αγγλικά αεροπλάνα και θωρακισμένα αυτοκίνητα περιπολούν. Τι θα γίνει; Ο Scobie έδωσε διορία ως απόψε στις 12 να καταθέσουν οι διαμαχόμενοι τα όπλα. Δεν έχουμε ούτε φως ούτε τρόφιμα.
Πέμπτη 7 Δεκεμβρίου
Η πρόταση φαίνεται απερρίφθη. Στις 12 μ.μ. ακριβώς ακούστηκαν φοβεροί κανονιοβολισμοί. Όλη η Αθήνα φωταγωγήθηκε από φωτοβολίδες. Τρομερές μάχες διεξάγονται σ' όλη την Αθήνα. Οι Άγγλοι λαμβάνουν μέρος με αεροπλάνα και πυροβολικό εναντίον του ΕΛΑΣ. Παρακολούθησα με τα κιάλια δραματικές φάσεις του αγώνα στους πρόποδες του Υμηττού. Από το Ψυχικό όπου βρίσκομαι, πυροβολικό βάλλει στους γύρω λόφους.Τα βλήματα περνούν πάνω από τα κεφάλια μας.
Από 3 ημερών υποφέρω από μια ελεεινή νευραλγία στα δόντια μου. Είμαι ψυχικό ερείπιο για την τροπή των πραγμάτων.
Παρασκευή 8 Δεκεμβρίου
Εξακολουθεί η άγρια μάχη σ' όλη την περιοχή Αθηνών και περιχώρων. Το Ψυχικό είναι μεγάλο κέντρο μονομαχιών πυροβολικού. Τα πολυβόλα είναι το διαρκές φόντο. Σήμερα, πηγαίνοντας να πάρω ψωμί, σφύριξε μια σφαίρα δίπλα στ' αυτιά μου. Ψωμί δεν είχε. Μόλις νύχτωσε έπαψε το κακό. Αλλά μετά τα μεσάνυχτα ξανάρχισε σποραδικά. Διάγγελμα του πρωθυπουργού Παπανδρέου.
Σάββατο 9 Δεκεμβρίου
Μια τρομερή μέρα για το Ψυχικό. Μόλις ξημέρωσε άρχισε το πολυβόλο.Κατά το μεσημέρι εξελίχθηκε μια τρομερή μάχη μέσα στο Ψυχικό. Όλμοι και οβίδες σκάζαν προς το νταμάρι, άλλοι σφύριζαν ανατριχιαστικά πάνω από το σπίτι μας. Μερικές οβίδες σκάζουν ολίγες δεκάδες μέτρα από τη πόρτα μας. Στα βουνά γύρω βλέπουμε αντάρτες με όπλα. Πυροβολισμοί προς όλες τις κατευθύνσεις. Κατά λάθος ζει κανείς. Έχουμε οικογενειακώς καταφύγει στο υπόγειο. Εκεί τρώμε και κοιμόμαστε. Τ' απόγεμα είδα φοβερή αεροπορική επίθεση με 10 περίπου αεροπλάνα κατά του κέντρου της Αθήνας, ίσως Παγκράτι. Είμαστε δύο μέρες χωρίς ψωμί, χωρίς τρόφιμα, φως, κ.τ.λ.
Κυριακή 10 Δεκεμβρίου
Περάσαμε μια φοβερή νύχτα. Νόμιζα δε θα ξημερωνόμαστε. Το ανατριχιαστικό σφύριγμα των οβίδων γύρω μας παραλύει τα νεύρα μας, ακολουθούν δαιμονιώδεις εκρήξεις. Τα θραύσματα κτυπούν τα παράθυρα και άλλα πέφτουν στο κήπο μας. Τ' απόγεμα παρακολούμε βαρύ βομβαρδισμό του Υμηττού. Και πέρα στην Αθήνα ακούμε βόμβες να πέφτουν. Φαίνεται ότι αυτή η κόλαση θα κρατήσει ακόμα καιρό.
Δευτέρα 11 Δεκεμβρίου
Περάσαμε σχετικά ήσυχη νύχτα. Αλλά κατά διαστήματα κάποιο πυροβόλο βάλλει κατά του Ψυχικού. Στην άμεση γειτονιά μας χτυπήθηκαν αρκετά σπίτια. Είναι φοβερό το συναίσθημα ότι οποιαδήποτε στιγμή μπορεί να γκρεμιστεί το σπίτι σου. Χαίρεται κανείς ότι όλοι οι δικοί του είναι ακόμη στη ζωή. Κατά τα ξημερώματα μεγάλη μάχη πέριξ της "Σωτηρίας" με βαρύ πυροβολικό. Τ' απόγεμα πολυβολισμοί από αεροπλάνα. Συναντούν πυρά βαρέων αντιεροπορικών πολυβόλων.
Τρίτη 12 Δεκεμβρίου
Η νύχτα ήσυχη πάλι σχετικά. Επικρατεί ηρεμία στη περιοχή μας. Τι να συμβαίνει; Το χθεσινό ανακοινωθέν της Κυβερνήσεως αρκετά επιφυλακτικό. Μια σημερινή αγγλική προκήρυξη μιλάει μια γλώσσα σαφή, μαλακή, σαν να προετοιμάζει το έδαφος για συζητήσεις, για συνδιαλλαγή. Μήπως γίνονται διαβήματα για ανακωχή; Σήμερα βρήκαμε λαχανικά, δεν έχουμε όμως λάδι και τα φαγητά είναι ελεεινά.
Τετάρτη 13 Δεκεμβρίου
Ο στρατηγός Alexander βρίσκεται από χθες στην Αθήνα. Η Αγγλία είναι ανένδοτη. Ζητεί από τον ΕΛΑΣ ν' απομακρυνθεί από την Αττική. Εν τω μεταξύ εξακολουθούν οι μάχες στους δρόμους της Αθήνας. Οδοφράγματα, ντουφέκια, πολυβόλα, αεροπλάνα, βόμβες, πυροβολικό και όλμοι! Τις νύχτες περιπολούν αεροπλάνα και ρίχνουν φωτοβολίδες κάθε 5 λεπτά. Σήμερα τ' απόγεμα τεράστια έκρηξη πυρομαχικών στο Χολαργό στους πρόποδες του Υμηττού, κατόπιν βομβαρδισμού από αγγλικά αεροπλάνα. Δεν έχουμε τρόφιμα, ούτε ψωμί, ούτε νερό πια. Η κατάστασή μας χειροτερεύει αισθητά.
Πέμπτη 14 Δεκεμβρίου
Ήσυχη σχετικά νύχτα αλλά ζωηρή δράση την ημέρα. Τα τρόφιμα όλο και σπανίζουν. Ένα τσιγάρο 15 δρχ. Λάδι 2.000 δρχ. Ένα ψωμί 500 δρχ. Το νερό μας λείπει εντελώς. Κουβαλούμε από μακρυνά πηγάδια. Τι σημαίνει ένα ποτήρι νερό! Πλένουμε πιάτα και μαχαιροπήρουνα με χαρτί χωρίς νερό. Για τις φυσικές ανάγκες πηγαίνουμε στο κήπο. Είμαστε ακριβώς μιά βδομάδα χωρίς ψωμί. Είχαμε σήμερα μήνυμα από το Νώντα. Τώρα προς το βράδυ πέρασαν κοντά μας μερικές "σφυριχτές" οβίδες. Στη γειτονιά μας έχουμε τρεις τραυματίες. Πολλούς νευρικούς κλονισμούς και αρκετά σπίτια με τραύματα από οβίδες.
Παρασκευή 15 Δεκεμβρίου
Εξακολουθεί ζωηρότερη η μάχη σήμερα: αεροπλάνα, βόμβες, πυροβολικό. Ο γιατρός Πάγκαλος που είχε αποκλεισθεί στας Αθήνας, επέστρεψε και μας έφερε νέα: "Αν δείτε την Αθήνα, είναι για να κλαίτε! Ολόκληρες πολυκατοικίες έχουν ανατιναχθεί για να γίνουν οδοφράγματα. Η επισιτιστική κατάσταση είναι απελπιστική. Πείνα! Καταστήματα λεηλατούνται". Εμείς εδώ στο Ψυχικό βρίσκουμε μόνο λαχανικά. Δεν έχουμε όμως χρήματα.
Σάββατο 16 Δεκεμβρίου
Σχετική ησυχία. Μόνο πολυβολισμοί από αεροπλάνα στη περιοχή του Γαλατσιού. Διαδίδονται πολλά: άφιξη βρετανικών δυνάμεων, διαπραγματεύσεις κ.τ.λ. αλλά τίποτε το επίσημο. Το φλέγον ζήτημα είναι η παντελής έλλειψη τροφίμων. Έκανα γύρο στο Χαλάνδρι για να βρω κάτι. Το θέαμα απερίγραπτο. Αιωνόβια δέντρα, πεύκα και λεύκες διαμέτρου άνω του ενός μέτρου έχουν κοπεί και χρησιμοποιούνται για οδοφράγματα.
Η ζωή ξαναρχίζει στα 46
Η ευτυχία έρχεται µετά την κρίση της µέσης ηλικίας.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Περικλής ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: TA NEA Πέμπτη 23 Δεκεμβρίου 2010
Το σηµείο καµπής στη ζωή του ανθρώπου είναι τα 46 χρόνια. Σε αυτή την ηλικία βιώνει ο άνθρωπος την πιο βαθιά µελαγχολία.
Αµέσως µετά αρχίζει το ταξίδι προς την ευτυχία. Το περιοδικό «Economist» αφιέρωσε το εξώφυλλό του σε αυτό το θέµα. ∆εν παραλείπει όµως να υπενθυµίσει την ατάκα του γάλλου ηθοποιού Μορίς Σεβαλιέ: «Τα γηρατειά δεν είναι και τόσο άσχηµα αν λάβουµε υπόψη µας την εναλλακτική λύση».
Οι κακόπιστοι θα µπορούσαν να υποθέσουν ότι το έγκυρο βρετανικό περιοδικό ήθελε απλώς να παρηγορήσει τους αναγνώστες του, ο µέσος όρος ηλικίας των οποίων είναι ακριβώς τα 46 χρόνια: εάν κάποιοι από αυτούς δεν αισθάνονται και πολύ καλά, τώρα ξέρουν ότι τα πράγµατα στο µέλλον θα γίνουν καλύτερα.
Ο λόγος όµως δεν είναι αυτός. Στην πραγµατικότητα, ο «Economist» επιβεβαιώνει την τάση που κυριαρχεί τα τελευταία χρόνια στη Δύση: Χωρίς τη µέτρηση της Ακαθάριστης Εθνικής Ευτυχίας το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν δεν έχει κανένα νόηµα.
Ο«Economist» επικαλείται µεταξύ άλλων τη µελέτη του αµερικανού καθηγητή Οικονοµικών Ντέιβιντ Μπλέιντσφλαουερ, ο οποίος εξέτασε τα δεδοµένα από 72 χώρες, οι κάτοικοι των οποίων κλήθηκαν να απαντήσουν στην ερώτηση πόσο ικανοποιηµένοι είναι από τη ζωή τους. Ενα από τα συµπεράσµατα είναι ότι ο µέσος όρος ηλικίας αλλάζει από χώρα σε χώρα. Για τους Ελβετούς το ναδίρ της ικανοποίησης από τη ζωή εντοπίζεται στα 35 χρόνια, οι Ουκρανοί βουτάνε σε βαθιά µελαγχολία στα 62 τους. Ο µέσος όρος, ωστόσο, και στις 72 χώρες είναι τα 46 χρόνια.
Χρειαζόταν µια αµερικανική έρευνα για να µάθουµε ότι κάπου ανάµεσα στα 40 και τα 50 πολλοί άνθρωποι περνούν αυτό που γνωρίζουµε όλοι ως κρίση της µέσης ηλικίας; Ασφαλώς όχι. Αλλά, όπως επισηµαίνει ο «Economist», η έκπληξη βρίσκεται µετά: Παρά το γεγονός ότι όσο πλησιάζουν προς την τρίτη ηλικία οι άνθρωποι χάνουν πράγµατα που εκτιµούν, όπως είναι η ζωντάνια, η ευστροφία και η εµφάνιση, κερδίζουν αυτό που ξοδεύουν µια ζωή για να βρουν: την ευτυχία. Το βρετανικό περιοδικό υπενθυµίζει επίσης ότι, αντίθετα µε τους συµβατικούς οικονοµολόγους που µετρούν µόνο τον πλούτο, ένας νέος κλάδος της επιστήµης της Οικονοµίας θεωρεί την ευτυχία ένα µετρήσιµο οικονοµικό µέγεθος.
Το 2008, ο πρόεδρος της Γαλλίας Νικολά Σαρκοζί ζήτησε από δύο νοµπελίστες οικονοµολόγους, τον Αµάρτια Σεν και τον Τζόζεφ Στίγκλιτς, να δηµιουργήσουν έναν δείκτη µέτρησης της εθνικής ευµάρειας πέρα από το ΑΕΠ. Και µόλις τον περασµένο µήνα στη Βρετανία ο πρωθυπουργός της χώρας Ντέιβιντ Κάµερον ανακοίνωσε ότι η κυβέρνησή του θα αρχίσει να συγκεντρώνει στοιχεία σχετικά για τη συλλογική ευεξία.
Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικοί επικεντρώνουν τις προσπάθειές τους στο αιώνιο ερώτηµα: τι µας κάνει ευτυχισµένους; Αποφασιστικό ρόλο παίζουν τέσσερις παράγοντες: το φύλο, ο χαρακτήρας, οι εξωτερικές συνθήκες και η ηλικία.
Οι γυναίκες είναι ελαφρώς πιο ευτυχείς από τους άντρες – αν και πιο επιρρεπείς στην κατάθλιψη –, όπως και οι εξωστρεφείς σε σχέση µε τους εσωστρεφείς. Μερίδιο στην ευτυχία έχουν επίσης το εισόδηµα, η υγεία, η εκπαίδευση, οι σχέσεις. Για την ηλικία, τέλος, µια σειρά από πρόσφατες µελέτες καταλήγουν στο συµπέρασµα ότι η ψυχολογική ευµάρεια είναι µια καµπύλη που έχει το σχήµα του λατινικού γράµµατος U. Ετσι, ο άνθρωπος στα 20 του χρόνια αισθάνεται ψυχολογικά ακµαίος και πιάνει... πάτο στα 46. Υστερα όµως έρχεται η ευτυχία.
Κοντά στην τρίτη ηλικία οι άνθρωποι χάνουν τη ζωντάνια τους αλλά κερδίζουν την ευτυχία.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Περικλής ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: TA NEA Πέμπτη 23 Δεκεμβρίου 2010
Το σηµείο καµπής στη ζωή του ανθρώπου είναι τα 46 χρόνια. Σε αυτή την ηλικία βιώνει ο άνθρωπος την πιο βαθιά µελαγχολία.
Αµέσως µετά αρχίζει το ταξίδι προς την ευτυχία. Το περιοδικό «Economist» αφιέρωσε το εξώφυλλό του σε αυτό το θέµα. ∆εν παραλείπει όµως να υπενθυµίσει την ατάκα του γάλλου ηθοποιού Μορίς Σεβαλιέ: «Τα γηρατειά δεν είναι και τόσο άσχηµα αν λάβουµε υπόψη µας την εναλλακτική λύση».
Οι κακόπιστοι θα µπορούσαν να υποθέσουν ότι το έγκυρο βρετανικό περιοδικό ήθελε απλώς να παρηγορήσει τους αναγνώστες του, ο µέσος όρος ηλικίας των οποίων είναι ακριβώς τα 46 χρόνια: εάν κάποιοι από αυτούς δεν αισθάνονται και πολύ καλά, τώρα ξέρουν ότι τα πράγµατα στο µέλλον θα γίνουν καλύτερα.
Ο λόγος όµως δεν είναι αυτός. Στην πραγµατικότητα, ο «Economist» επιβεβαιώνει την τάση που κυριαρχεί τα τελευταία χρόνια στη Δύση: Χωρίς τη µέτρηση της Ακαθάριστης Εθνικής Ευτυχίας το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν δεν έχει κανένα νόηµα.
Ο«Economist» επικαλείται µεταξύ άλλων τη µελέτη του αµερικανού καθηγητή Οικονοµικών Ντέιβιντ Μπλέιντσφλαουερ, ο οποίος εξέτασε τα δεδοµένα από 72 χώρες, οι κάτοικοι των οποίων κλήθηκαν να απαντήσουν στην ερώτηση πόσο ικανοποιηµένοι είναι από τη ζωή τους. Ενα από τα συµπεράσµατα είναι ότι ο µέσος όρος ηλικίας αλλάζει από χώρα σε χώρα. Για τους Ελβετούς το ναδίρ της ικανοποίησης από τη ζωή εντοπίζεται στα 35 χρόνια, οι Ουκρανοί βουτάνε σε βαθιά µελαγχολία στα 62 τους. Ο µέσος όρος, ωστόσο, και στις 72 χώρες είναι τα 46 χρόνια.
Χρειαζόταν µια αµερικανική έρευνα για να µάθουµε ότι κάπου ανάµεσα στα 40 και τα 50 πολλοί άνθρωποι περνούν αυτό που γνωρίζουµε όλοι ως κρίση της µέσης ηλικίας; Ασφαλώς όχι. Αλλά, όπως επισηµαίνει ο «Economist», η έκπληξη βρίσκεται µετά: Παρά το γεγονός ότι όσο πλησιάζουν προς την τρίτη ηλικία οι άνθρωποι χάνουν πράγµατα που εκτιµούν, όπως είναι η ζωντάνια, η ευστροφία και η εµφάνιση, κερδίζουν αυτό που ξοδεύουν µια ζωή για να βρουν: την ευτυχία. Το βρετανικό περιοδικό υπενθυµίζει επίσης ότι, αντίθετα µε τους συµβατικούς οικονοµολόγους που µετρούν µόνο τον πλούτο, ένας νέος κλάδος της επιστήµης της Οικονοµίας θεωρεί την ευτυχία ένα µετρήσιµο οικονοµικό µέγεθος.
Το 2008, ο πρόεδρος της Γαλλίας Νικολά Σαρκοζί ζήτησε από δύο νοµπελίστες οικονοµολόγους, τον Αµάρτια Σεν και τον Τζόζεφ Στίγκλιτς, να δηµιουργήσουν έναν δείκτη µέτρησης της εθνικής ευµάρειας πέρα από το ΑΕΠ. Και µόλις τον περασµένο µήνα στη Βρετανία ο πρωθυπουργός της χώρας Ντέιβιντ Κάµερον ανακοίνωσε ότι η κυβέρνησή του θα αρχίσει να συγκεντρώνει στοιχεία σχετικά για τη συλλογική ευεξία.
Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικοί επικεντρώνουν τις προσπάθειές τους στο αιώνιο ερώτηµα: τι µας κάνει ευτυχισµένους; Αποφασιστικό ρόλο παίζουν τέσσερις παράγοντες: το φύλο, ο χαρακτήρας, οι εξωτερικές συνθήκες και η ηλικία.
Οι γυναίκες είναι ελαφρώς πιο ευτυχείς από τους άντρες – αν και πιο επιρρεπείς στην κατάθλιψη –, όπως και οι εξωστρεφείς σε σχέση µε τους εσωστρεφείς. Μερίδιο στην ευτυχία έχουν επίσης το εισόδηµα, η υγεία, η εκπαίδευση, οι σχέσεις. Για την ηλικία, τέλος, µια σειρά από πρόσφατες µελέτες καταλήγουν στο συµπέρασµα ότι η ψυχολογική ευµάρεια είναι µια καµπύλη που έχει το σχήµα του λατινικού γράµµατος U. Ετσι, ο άνθρωπος στα 20 του χρόνια αισθάνεται ψυχολογικά ακµαίος και πιάνει... πάτο στα 46. Υστερα όµως έρχεται η ευτυχία.
Κοντά στην τρίτη ηλικία οι άνθρωποι χάνουν τη ζωντάνια τους αλλά κερδίζουν την ευτυχία.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)